مالزی پیش از اجلاس سران، بحران مه فرامرزی را با وزرای خارجه آسه آن افزایش می دهد

دولت مالزی موضوع مه فرامرزی را در نشست وزرای خارجه اتحادیه کشورهای جنوب شرقی آسیا (آسه آن) پیش از چهل و نهمین نشست سران این اتحادیه در ماه آینده در مانیل مطرح خواهد کرد. طی چهار ماه گذشته، آتش‌سوزی‌های گسترده در سراسر اندونزی، به‌ویژه در جزایر بورنئو و سوماترا، شعله‌ور شده و باعث ایجاد مه سمی شده که مالزی، برونئی، سنگاپور و بخش‌هایی از فیلیپین را تحت تأثیر قرار داده است.

به گزارش خبرگزاری دولتی برناما، محمد حسن، وزیر امور خارجه دیروز در سپانگ به خبرنگاران گفت که موضوع مه نیاز به توجه ویژه دارد، زیرا مکانیسم های موجود ASEAN برای بلایای طبیعی پوشش داده نمی شود. او گفت: «ما در حال حاضر یک مکانیسم ASEAN برای بلایای طبیعی داریم، اما مه شامل بلایای طبیعی یا طبقه‌بندی نشده است.

بنابراین، این یکی از موضوعاتی خواهد بود که من شخصا در جلسه با همتایان خود مطرح خواهم کرد.» آلودگی هوا ناشی از آتش‌سوزی‌ها که به دلیل فصل خشک غیرمعمول شدید و طولانی‌تر شده و تشدید شده است، در هفته‌های اخیر مدارس سراسر مالزی را مجبور به تعطیلی کرده است. هفته گذشته، دولت دستور داد مدارس در ملاکا، نگری سمبیلان، سلانگور، کوالالامپور و پوتراجایا به دلیل تشدید مه تعطیل شوند. پایتخت مالزی یکی از آلوده ترین شهرهای بزرگ جهان در سطح جهان است.

این اتفاق پس از آن رخ داد که ماه گذشته صدها مدرسه در سراسر ایالت ساراواک در بورنئو به دلیل آلودگی هوای خطرناک در همسایگی کالیمانتان تعطیل شدند. مالزی قبلا با مقامات اندونزی در مورد آتش سوزی در تماس بوده است. هفته گذشته، انور ابراهیم، ​​نخست وزیر، گفت که با پرابوو سوبیانتو، رئیس جمهور اندونزی، که "با انجام اقدامات لازم موافقت کرده است، درباره وضعیت صحبت کرده است." محمد حسن دیروز گفت که آرماناتا نصیر وزیر خارجه جدید اندونزی به او اطلاع داده است که دید ضعیف در مناطق آسیب دیده عملیات اطفای حریق هوایی را با مشکل مواجه کرده است.

بسیاری از آتش‌سوزی‌ها همچنین در اعماق خشکی قرار داشتند، جایی که منابع آب محدود بود، و برخی نیز در نواحی پیت‌لند بودند، جایی که اطفای حریق به‌ویژه چالش برانگیز است. وی گفت: اندونزی بین 3 تا 4 هواپیما و 34 بالگرد دارد، اما آنها نمی توانند از زمین بلند شوند، زیرا دید بسیار ضعیف است و برای هر پروازی در مناطق آسیب دیده ناامن است.

ریزال ایروان، یکی از مقامات ارشد وزارت محیط زیست اندونزی، ماه گذشته گفت که مقامات این کشور در حال بررسی 19 شرکتی هستند که معتقد است ممکن است با آتش‌سوزی‌های جنگلی مرتبط باشند، و گفت که بررسی خواهد کرد که چه کسی ممکن است مسئول این آتش‌سوزی باشد. اینکه آیا این تحقیقات منجر به پیگرد و مجازات می شود یا خیر، باید دید. «مه فرامرزی» به یک بحران فصلی در بخش‌های وسیعی از آسیای جنوب شرقی تبدیل شده است که بیشتر آن ناشی از سوختگی کشاورزی در مزارع تک‌کشتی از جمله روغن نخل، ذرت، خمیر کاغذ و شکر است.

اینها با انتشار گازهای گلخانه ای وسایل نقلیه و صنعتی و آتش سوزی های جنگلی در فصل خشک به طور طبیعی ترکیب می شوند. فصل مه ویژه طولانی امسال یک بار دیگر خلأ تلاش های ملی و منطقه ای برای مبارزه با این مشکل را آشکار کرده است. برخی از کشورها قوانین خود را برای مقابله با مشکل مه معرفی کرده‌اند، اما اجرای مؤثر مستلزم حمایت کشوری است که آتش‌سوزی‌ها در آن واقع شده‌اند، چیزی که همیشه وجود نداشته است.

در سال 2002، کشورهای عضو آسه آن توافقنامه آسه آن در مورد آلودگی مه فرامرزی (AATHP) را امضا کردند، که به منظور شناسایی نیاز به "هماهنگی اقدامات ملی برای جلوگیری و نظارت بر آلودگی مه فرامرزی" است. در ماه آوریل، بلوک 11 کشوری مرکز هماهنگی ASEAN برای کنترل آلودگی مه فرامرزی در جاکارتا را افتتاح کرد که همان طور که حنیف فیصل نوروفیق، وزیر محیط زیست در آن زمان بیان کرد، "تصمیم مشترک کشورهای عضو برای دستیابی به منطقه ای عاری از مه از طریق همکاری قوی تر و واکنش سریع تر" را نشان می دهد.

با این حال، AATHP و دیگر سازوکارهای آسه‌آن، مانند ابزارهای حقوق بشر این بلوک، به شدت به اجماع و حاکمیت ملی توجه دارند. همانطور که ریزکی احسان از دانشگاه گریفیث در مقاله اخیر خود بیان کرده است، "به جای محدود کردن کشورهایی که آن را امضا کرده اند، AATHP به گونه ای طراحی شده است که برای آنها قابل قبول باشد." ریزکی استدلال کرد که بر اساس این توافق، «دولت‌های ملی کنترل قابل‌توجهی بر نحوه گزارش مشکلات، نحوه تعریف شرایط اضطراری و زمان درخواست کمک از خارج دارند». وی خاطرنشان کرد که مسائل مشابهی در مورد مرکز هماهنگی جدید نیز اعمال می شود که «همراه خواهد بود

فقط زمانی که مقامات ملی وضعیت اضطراری را اعلام کرده و درخواست کمک کنند.» آسه آن به وضوح آگاه است که مکانیسم های موثر منطقه ای برای مبارزه با این مشکل ضروری است. گفت‌وگوهای بیشتر در اجلاس سران آسه‌آن در ماه آینده برای این منظور می‌تواند خوشایند باشد، اگر با تأخیر انجام شود، در این مسیر حرکت کنیم. چالش این است که نه تنها نیازمند همکاری بین کشورهایی است که غالبا با حسادت از اختیارات حاکمیتی خود محافظت می کنند. همچنین، در بسیاری از موارد، مستلزم رویارویی با منافع تجاری ریشه‌دار است که برای دولت‌های ملی ناخوشایند است و احتمالا برای من منطقه‌ای بسیار چالش برانگیز است.

مکانیسم ها بدون هماهنگی جدی و تمایل به واگذاری درجه ای از حاکمیت در خدمت منافع منطقه ای، مشکل مه سالانه آسیای جنوب شرقی احتمالا ادامه خواهد داشت.