مایاهای باستانی از جیوه برای رنگ استفاده می‌کردند و برای قرن‌ها دریاچه‌ها را مسموم می‌کردند.

در دوران اوج تمدن مایا، دو دریاچه در مکزیک دارای سطوح حیرت‌انگیز جیوه بالایی بودند.

در مطالعه‌ای که اوایل این ماه در مجله Science Advances منتشر شد، محققان هسته‌های رسوبی را از Cenote Xcach و Lago Coba، دو دریاچه در بخش مکزیکی یوکاتان استخراج کردند. چیزی که آنها پیدا کردند آنقدر شگفت‌انگیز بود که در ابتدا فکر کردند اشتباه کرده‌اند - برای قرن‌ها در دوره کلاسیک مایا (250 پس از میلاد تا 900 پس از میلاد)، سطح جیوه در هر دو دریاچه به طور قابل‌توجهی بالاتر از آستانه سمیت جیوه مدرن بود. این تیم که اکثرا از غیر باستان شناسان تشکیل شده است، امیدوار است که نتایج آنها بینش جدیدی از باستان شناسی مایاهای باستان ارائه دهد.

امروزه، مایاها مردمی بومی میان‌آمریکایی هستند که از مایاهای باستانی، یکی از پیشرفته‌ترین تمدن‌های قاره آمریکا می‌آیند. مایاهای باستانی تقریبا از 1000 پیش از میلاد تا 1500 پس از میلاد در میان آمریکا رشد کردند و معماری های تاریخی از جمله هرم معروف چیچن ایتزا را ساختند. متیو واترز، یکی از نویسندگان این مطالعه، دیرینه‌شناس در دانشگاه آبرن که شکوفه‌های سمی جلبک‌های باستانی را مطالعه می‌کند، به Gizmodo گفت: این واقعیت که آنها از جیوه استفاده کردند چیز جدیدی نیست. اما آنقدر در شبه جزیره یوکاتان مستند نشده بود.

او گفت در واقع، جیوه «حتی در رادار ما نبود که به دنبال آن بگردیم». اما دیرینه‌شناسان تاریخ دریاچه‌ها را مطالعه می‌کنند، "بنابراین من به گذشته برمی‌گردم، و وقتی به گذشته برمی‌گردید، هر اتفاقی ممکن است رخ دهد. بنابراین بسیاری از اوقات کاری که ما انجام می‌دهیم این است که فقط هر چیزی را که می‌توانیم برای اندازه‌گیری فکر کنیم اندازه‌گیری می‌کنیم" و "سطح جیوه برای این دو هسته رسوبی بالاتر از هر چیزی است که می‌توانیم پیدا کنیم." این تیم در مجموع هسته‌های چهار دریاچه را استخراج کردند اما فقط در Cenote Xcach و Lago Coba جیوه یافتند.

از نظر سم شناسی مدرن، سطوح جیوه ای که آنها اندازه گیری کردند تا شش برابر بیشتر از شدیدترین دسته دستورالعمل های کیفیت رسوب مدرن بود. سپس واترز و همکارانش تأثیری را که چنین آلودگی ممکن است بر اکولوژی دریاچه ها داشته باشد، بررسی کردند. در همان هسته‌ها، آنها شواهدی از ناپدید شدن ارگانیسم‌هایی مانند جلبک‌ها، باکتری‌ها، سیانوباکتری‌ها و حلزون‌ها تقریبا همزمان با وقوع سطوح سمی جیوه پیدا کردند.

واترز خلاصه کرد: «بنابراین ما دو دریاچه، دو سطح جیوه داریم که سم‌شناسی مدرن آن را نجومی می‌داند، دو سطح از زنجیره غذایی در حال آسیب است، [و] هر دو دریاچه که بالاترین سطح بعدی را در معرض آسیب قرار می‌دهند». او افزود: «ما آن را کمی کردیم، آن را با دستورالعمل‌های مدرن مقایسه کردیم» و جیوه را در زنجیره غذایی یافتیم. "این چیزی است که در مورد مطالعه ما منحصر به فرد بود."

به گفته واترز، مایاهای باستانی از جیوه در رنگ خود استفاده می کردند و مطمئنا پشت این آلودگی باستانی بودند. جالب اینجاست که او و همکارانش همچنین دریافتند که در زمین شناسی شبه جزیره یوکاتان جیوه وجود ندارد، به این معنی که باید یک سیستم تجاری برای آن وجود داشته باشد. در نهایت، مایاهای باستانی در این منطقه در دوره کلاسیک شاهد فروپاشی اکوسیستم آبی بوده و احتمالا با نوشیدن آب دریاچه و خوردن ماهی و صدف آن در معرض آلودگی جیوه قرار گرفته اند.

این جوامع ممکن است تا قرن ها در معرض سمی مزمن جیوه قرار داشته باشند.

جیوه یک سم عصبی است و به سیستم تولید مثل آسیب می رساند. و در حالی که باید دید که باستان شناسان چگونه آلودگی را در باستان شناسی مایا تعریف می کنند، واترز گفت که او زمان بیشتری را صرف این کرده است که چگونه مایاهای باستانی محیط رو به زوال خود را تجربه کرده اند.

او گفت: "این افراد جامعه بسیار باهوش، بسیار سرکش و موفق که به وضوح کنجکاو بودند، فقط شاهد یک فاجعه زیست محیطی بودند." او خاطرنشان کرد: "وقتی جوامع مدرن فجایع زیست محیطی دارند، ما عصبانی می شویم. منظورم این است که دیوانه می شویم و می فهمیم چه خبر است." "بنابراین، من بیشتر فکر کرده ام، مثلا آنها چگونه این موضوع را با توجه به همه چیزهایی که می دانستند پردازش کردند؟"