محدودیت بخشی از دامنه‌های پربازدید وب جهان برای کاربران ایرانی
ادعای مسدود شدن بیش از ۳۰ درصد دامنه‌های پربازدید جهان برای کاربران ایرانی؛ گزارش‌ها از محدودیت‌های اینترنتی حکایت دارند که می‌توانند وب‌سایت‌های بزرگ و کسب‌وکارهای کوچک را تحت تأثیر قرار دهند.
اختلال در دسترسی به دامنه اینترنتی شماری از وب‌سایت‌های ایرانی، از جمله ورزش سه، تترلند و ویرگول، در روزهای اخیر، دسترسی کاربران به برخی خدمات آنلاین را مختل کرده و نگرانی‌هایی درباره امکان ادامه فعالیت وب‌سایت‌ها و ارائه خدمات آنلاین در ایران بر بستر زیرساخت‌های بین‌المللی اینترنت به وجود آورده است؛ طبق گزارش‌ها برخی از این وب‌سایت‌ها برای ادامه ارائه خدمات به کاربران، ناگزیر شده اند از نشانی‌های جایگزین استفاده کنند.
هم‌زمان، خبرگزاری فارس از اقدامات جدید آمریکا علیه دامنه‌های اینترنتی کسب‌وکارهای ایرانی خبر داده و مدعی شده است که این اقدامات دسترسی کاربران داخل ایران به برخی وب‌سایت‌ها را مختل کرده و اشاره کرده است که وب‌سایت‌های پرکاربرد، بانک‌ها و پتروشیمی‌ها ممکن است تحت تأثیر این وضعیت باشند .
در فهرست اعلام شده، نام سرویس‌هایی از جمله اینتل، کلود، اودمی، خان آکادمی، اوراکل، گیت‌لب، گوگل جمینای و چت جی پی تی دیده می‌شد و محدودیت دسترسی به ابزارهای مورد استفاده برنامه‌نویسان، دانشجویان، پژوهشگران و فعالان حوزه فناوری نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
محدودیت دسترسی کاربران ایرانی به دامنه‌ها و سرویس‌های بین‌المللی، پیشتر نیز مطرح شده بود. بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در ۹ شهریور ۱۴۰۵ در صفحه شخصی خود در شبکه ایکس (تویتر سابق) از مسدود بودن بیش از ۳۰ درصد دامنه‌های پربازدید جهان برای کاربران داخل ایران خبر داد .
اکبری گفته بود شرکت ارتباطات زیرساخت به‌طور شبانه‌روزی دسترسی کاربران ایرانی به حدود ۷۰۰ هزار دامنه پربازدید جهان را بررسی می‌کند و بیش از ۳۰ درصد این دامنه‌ها برای کاربران داخل کشور مسدود است.
این تحولات بار دیگر وابستگی کسب‌وکارهای ایرانی به زیرساخت‌های بین‌المللی اینترنت و آسیب‌پذیری آنها در برابر محدودیت‌های خارجی را برجسته کرده است .
بر اساس گزارش فارس که روزنامه دنیای اقتصاد آن را بازنشر کرده، یک افسر پنتاگون مسئولیت پیگیری پرونده ایران در مجموعه آیکان، نهاد هماهنگ‌کننده نظام جهانی نام دامنه‌ها، را بر عهده گرفته است. این خبرگزاری همچنین از احتمال سلب مالکیت دامنه‌های بین‌المللی برخی وب‌سایت‌های ایرانی با پسوند دات کام خبر داده است .
در چنین شرایطی ممکن است یک وب‌سایت همچنان از خارج از ایران قابل دسترسی باشد، اما کاربران داخل کشور نتوانند به آن دسترسی پیدا کنند.
محمدرضا رحمانی، مدیر سایت "نام"،در گفت‌وگو با رسانه زومیت با اشاره به دامنه سایت ورزش سه گفته است که این دامنه نزد شرکت آمریکایی GoDaddy ثبت شده بود و تابعیت آمریکایی این شرکت می‌تواند در نحوه ارائه خدمات به مشتریان ایرانی و رعایت مقررات تحریمی مؤثر باشد .
محدودیت یا تعلیق از سوی شرکت ثبت‌کننده دامنه می‌تواند به از دست رفتن کنترل دامنه، تعلیق خدمات مربوط به نام دامنه یا اختلال در دسترسی کاربران به وب‌سایت منجر شود؛ با این حال، چنین اقدامی لزوماً به معنای حذف یا از بین رفتن داده‌های ذخیره‌شده نزد ارائه‌دهنده خدمات میزبانی نیست، مگر آنکه خدمات میزبانی نیز به طور جداگانه محدود یا متوقف شده باشد .
گزارش‌ها بر این مهم تاکید دارند که محدودیت‌های اخیر ممکن است به وب‌سایت‌های شناخته‌شده و برندهای بزرگ محدود نباشد و کسب‌وکارهای کوچک‌تر نیز با مشکلات مشابه مواجه شوند؛ هرچند اختلال در فعالیت آنها به دلیل شمار کمتر کاربران و بازتاب رسانه‌ای محدودتر، ممکن است کمتر دیده شود .
برای کسب‌وکارهایی که سال‌ها با یک دامنه مشخص فعالیت کرده‌اند، تغییر نشانی اینترنتی می‌تواند پیامدهایی فراتر از جایگزین کردن یک آدرس داشته باشد. دامنه بخشی از هویت دیجیتال یک کسب‌وکار است و کاربران، موتورهای جست‌وجو و سایر وب‌سایت‌ها از طریق آن به خدمات و محتوای یک مجموعه دسترسی پیدا می‌کنند .
از دست رفتن دامنه اصلی ممکن است دسترسی مستقیم کاربران را مختل کند، جایگاه وب‌سایت در نتایج موتورهای جست‌وجو را تحت تأثیر قرار دهد و صاحبان کسب‌وکار را به تغییر لینک‌ها، تنظیمات فنی و نشانی‌های ارتباطی وادار کند .
در صورتی که امکان ایجاد تغییر مسیر از دامنه قبلی به دامنه جدید وجود نداشته باشد، بخشی از ترافیک و اعتبار دیجیتال وب‌سایت نیز ممکن است از دست برود. این مسئله برای کسب‌وکارهایی که طی سال‌ها از طریق یک نشانی مشخص مشتری جذب کرده‌اند، اهمیت بیشتری دارد .
رحمانی در گفت‌وگو با زومیت توصیه کرده است کسب‌وکارهای ایرانی علاوه بر دامنه اصلی خود، یک دامنه جایگزین با پسوند .ir نیز ثبت کنند تا در صورت بروز محدودیت بتوانند فعالیت خود را از طریق نشانی دیگری ادامه دهند .
البته استفاده از دامنه ملی به معنای مصونیت کامل از اختلال نیست و مشکلات زیرساختی، محدودیت‌های داخلی و قطعی اینترنت همچنان می‌توانند دسترسی کاربران به خدمات را مختل کنند .
چهارم بهمن ۱۳۹۸ خبرگزاری فارس اعلام کرد دامنه‌های بین‌المللی این خبرگزاری از جمله farsnews.com و farsnews.net با دستور وزارت خزانه‌داری آمریکا مسدود شده‌اند، در اردیبهشت ۱۳۹۹ نیز روزنامه ایران از توقیف دامنه بین‌المللی خود خبر داد و در خرداد ۱۴۰۰، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد، ۳۳ وب‌سایت مورد استفاده رادیو و تلویزیون جمهوری اسلامی را توقیف کرده است. دامنه‌های بین‌المللی شبکه‌هایی مانند پرس‌تی‌وی و العالم نیز در میان وب‌سایت‌های مسدودشده قرار داشتند .
در آبان ۱۴۰۱، دامنه‌های بین‌المللی شرکت ابر آروان نیز با محدودیت مواجه شدند. این اتفاق بار دیگر وابستگی بخشی از زیرساخت‌های دیجیتال ایران به شرکت‌ها و خدمات خارجی را در کانون توجه قرار داد و در دی ۱۴۰۴ خبرگزاری تسنیم اعلام کرد دامنه بین‌المللی این خبرگزاری مسدود شده و فعالیت خود را از طریق دامنه .ir ادامه می‌دهد .
در فیلترینگ داخلی، دسترسی کاربران به یک وب‌سایت از طریق شبکه ارتباطی کشور محدود می‌شود. در چنین شرایطی ممکن است وب‌سایت همچنان از خارج از ایران قابل دسترسی باشد، اما کاربران داخل کشور برای ورود به آن با محدودیت مواجه شوند .
در مقابل، تعلیق دامنه از سوی شرکت ثبت‌کننده خارجی می‌تواند دسترسی به نشانی اصلی وب‌سایت را در سطح گسترده‌تری مختل کند. در این وضعیت، حتی اگر سرور و محتوای وب‌سایت همچنان فعال باشند، ممکن است دامنه دیگر کاربران را به سرور موردنظر هدایت نکند یا مالک وب‌سایت امکان مدیریت آن را از دست بدهد .
با این حال، تعلیق دامنه لزوماً به معنای حذف اطلاعات یا از بین رفتن سرور نیست. اگر مالک وب‌سایت به زیرساخت میزبانی و نسخه پشتیبان اطلاعات دسترسی داشته باشد، ممکن است بتواند با استفاده از دامنه دیگری خدمات خود را از سر بگیرد .
محدودیت دامنه‌های بین‌المللی لایه دیگری از آسیب‌پذیری کسب‌وکارهای ایرانی در فضای اینترنت را آشکار کرده است؛ لایه‌ای که در آن حتی حفظ نشانی اینترنتی یک مجموعه نیز می‌تواند به تصمیم شرکت‌های ثبت‌کننده خارجی و مقررات حاکم بر فعالیت آنها وابسته باشد .