محو شدن: جامعه آلبانیایی باستانی سیسیل از خطر پاک شدن هویت خود می ترسد

مسیر کوچک و پر دست انداز حومه شهر منتهی به Officine Kaggiotto، مزرعه ای ارگانیک در خارج از Piana degli Albanesi در سیسیل از تپه ها در ۲۴ کیلومتری جنوب پایتخت جزیره پالرمو می پیچد.

در طول مسیر، علائم جاده ای دوزبانه به زبان ایتالیایی و یک شکل باستانی آلبانیایی ظاهر می شود. برای یک لحظه، کمتر شبیه سیسیل است تا یک منطقه خارجی.

در مزرعه، خواهر و برادران کلودیو اسکالیا، 33 ساله، و کیارا اسکالیا، 29 ساله، از 50 هکتار باغ های زیتون و کندوهای زنبور عسل مراقبت می کنند و نام محصولات خود را برگرفته از زبان آلبانیایی باستانی می دانند که اجدادشان صحبت می کردند و هنوز هم صحبت می کنند.

اگرچه نام خانوادگی آنها ایتالیایی است، اما این زبان تربیتی آنها نبوده است.

این دو در میان 100000 آربریش در ایتالیا هستند، یک اقلیت قومی آلبانیایی زبان که تقریبا پنج قرن است در مناطق جنوبی ایتالیا زندگی می کنند. اما امروز، آینده جامعه در معرض خطر است، زیرا تغییرات آب و هوایی در زمین های کشاورزی آنها، مهاجرت فزاینده و فرصت های کاری اندک تهدید می شود.

کلودیو به Balkan Insight گفت: «ما نمی‌خواهیم پاک شویم، زیرا این بدان معناست که بخش مهمی از تاریخ اروپا نادیده گرفته شده برای همیشه از بین می‌رود. ما هر روز برای بقای خود با تمام امکاناتی که داریم می جنگیم.

کلودیو اسکالیا و کیارا اسکالیا که مزرعه ارگانیک Officine Kaggiotto را اداره می کنند. عکس از کلودیو اسکالیا و کیارا اسکالیا.

اربرش ها از نوادگان مردم آلبانی زبان هستند که به دنبال گسترش امپراتوری عثمانی به بالکان به صورت موجی بین قرن های 15 و 18 به ایتالیا مهاجرت کردند.

بسیاری از کسانی که به سیسیل وارد شدند پس از مرگ قهرمان آلبانیایی، گرژ کاستریوتی اسکندربیگ در سال 1468 و فروپاشی مقاومتی که او علیه عثمانی رهبری کرده بود، آمدند.

بر اساس تاریخ شفاهی جامعه، خانواده ها قبل از ایجاد سکونتگاه در سراسر جنوب ایتالیا، با قایق های چوبی کوچک از دریاهای آدریاتیک و ایونی عبور کردند.

آنها به سرزمینی رسیدند که در نهایت بخشی از ایتالیای مدرن می شد، اما زبان، آداب و رسوم یا سنت های مذهبی خود را رها نکردند.

امروزه جوامع اربرش در جنوب ایتالیا، از سیسیل تا کالابریا، باسیلیکاتا، پولیا، کامپانیا و مولیز پراکنده هستند.

در سیسیل، حدود پنج شهرک تاریخی در اطراف تپه‌های جنوب پالرمو باقی مانده است، اما پیانا قطب اصلی فرهنگی جامعه است.

نام آن - که در زمان موسولینی به "Piana dei Greci" (به معنای واقعی کلمه "دره یونانیان"، برای سنت های مذهبی بیزانسی آن) تغییر یافت - پس از جنگ جهانی دوم به "Piana degli Albanesi" ("دره آلبانیایی ها") اصلی خود بازگشت.

بقای آنها برای قرن ها قابل توجه است، اما آینده آنها به مراتب کمتر مشخص است. کاهش جمعیت، ناپدید شدن مشاغل سنتی روستایی، ضعیف شدن انتقال زبان اربریشتی و فشارهای شدید آب و هوایی بر جوامعی که قبلا نسل‌ها در تلاش برای حفظ هویت شکننده بوده‌اند همگرا شده‌اند.

چندین سال پیش، او از پیانا به جنوب اسپانیا نقل مکان کرد تا زندگی جدیدی دور از وطن خود بیابد، مانند هزاران سیسیلی دیگر در دهه های گذشته. اما او گفت که در نهایت تا حدی به دلیل دلتنگی و تا حدودی به این دلیل که می‌خواست در احیای جامعه‌اش مشارکت کند، بازگشت.

او گفت: «ما به‌عنوان کشاورز بزرگ شدیم و همیشه همین‌طور هویت داشتیم، اما این هویت همراه با هویت ما در حال از بین رفتن است. "به همین دلیل مهم است که سنت های خود را در بین جوانان زنده نگه داریم."

برای او کشاورزی صرفا یک فعالیت اقتصادی نیست. این بخشی از هویتی است که اربرش را به آنچه هستند تبدیل کرد.

روزاریو پتا (در مرکز، سخنران)، شهردار پیانا دلی آلبانزی، بر جلسه هفتگی شورای شهر نظارت می‌کند. عکس از روزاریو پتا.

Piana degli Albanesi در میان کوه‌های حاصلخیز غرب سیسیل، مشرف به زمین‌های کشاورزی و دریاچه‌ای است که آب‌های آن به‌طور چشمگیری کاهش یافته است.

نام اربرشی آن «هورا و آربره‌شوت» یا «شهر اربرشه‌ها» است، که تنها شهر در میان چندین شهر دیگر ایتالیایی است که نامی متمایز دارد که به گروه قومی ساکن آن مرتبط است.

شهردار روزاریو پتا توضیح می‌دهد که کلمه «هورا» در حالی که در خیابان‌های سنگ‌فرش شده شهر قدم می‌زند، واژه‌ای قدیمی آلبانیایی برای شهر یا وطن است که دیگر در آلبانیایی مدرن استفاده نمی‌شود.

اما در پیانا این نام در همه جا وجود دارد. این بر روی تابلوهای خیابان، ساختمان‌های عمومی و مشاغل محلی ظاهر می‌شود و یادآوری می‌کند که این شهر صرفا یک شهر سیسیلی با تاریخ غیرعادی نیست. این مرکز یکی از مهم ترین جوامع قومی زبانی ایتالیا است.

پتا می‌گوید که در آلبانی، اربرش‌ها چهره‌های تقریبا افسانه‌ای هستند - یادآور نسخه‌ای از آلبانی که قرن‌ها پیش ناپدید شد اما هنوز در این جوامع وجود دارد.

رابطه تاریخی عجیبی بین دو طرف وجود دارد.

مردم پیانا به آلبانی به عنوان سرزمین اجدادی می نگرند که جوامع آنها از آن سربرآورده اند. در همین حال، در آلبانی، آربریش نشان دهنده پیوندی زنده با نسخه قدیمی تر زبان و فرهنگ آلبانیایی است که دیگر نمی توانند آن را در سرزمین خود تجربه کنند.

به گفته پتا، طی پنج سال گذشته، این شهر بیش از 20 درصد از جمعیت خود را از دست داده است. جمعیت رسمی آن اکنون زیر 6000 نفر است، اگرچه تعداد واقعی افرادی که در آنجا زندگی می کنند کمتر است.

پتا گفت: «هرچه افراد بیشتری را از دست بدهیم، میراث باستانی ما بیشتر تهدید می شود.

دلایل آن در سراسر روستاهای جنوب ایتالیا آشناست: اشتغال محدود، مهاجرت جوانان به شهرهای بزرگتر یا خارج از کشور، و کاهش کشاورزی سنتی.

در پیانا، تغییرات آب و هوایی لایه دیگری به بحران اضافه می کند.

باغ های زیتون اطراف پیانا به طور فزاینده ای در معرض خشکسالی، دمای شدید و آتش سوزی های جنگلی قرار دارند.

در سال 2023، آتش سوزی های جنگلی چندین هکتار از اراضی اطراف شهر را نابود کرد. بحران آب نیز مستقیما بر کشاورزان تأثیر می گذارد.

کلودیو گفت: «ما بحران آب را بسیار احساس کرده‌ایم و این در کمیت، کیفیت و زمان تولید ما منعکس می‌شود.

با طولانی‌تر شدن و گرم‌تر شدن تابستان‌ها، برداشت‌ها پیش‌رفته است. درختان نشانه هایی از استرس را نشان می دهند که قبلا غیرعادی بود.

وی افزود: فصل تابستان طولانی تر است. امسال فصل برداشت انگور به دلیل تغییرات آب و هوایی زودتر فرا رسید.

بنابراین بحران آب و هوا بیش از مزارع فردی را تهدید می کند. کشاورزی از لحاظ تاریخی یکی از راه‌هایی بوده است که جوامع اربرش در روستاهای خود ریشه دوانده و در جامعه ایتالیا و سیسیل ادغام شده‌اند. اگر کشاورزی از نظر اقتصادی ناپایدار شود، یکی از دلایل باقی مانده برای ماندن جوانان نیز از بین می رود.

خواهر و برادر Scalia در تلاش هستند تا کشاورزی را بخشی از راه حل کنند.

شرکت آنها در سال 2022 تاسیس شد و بر روی یک باغ زیتون کاشته شده در سال 1998 بنا شد. هدف آنها ترکیب شیوه های کشاورزی مدرن با میراث فرهنگی پیانا است.

محصولات آنها ارگانیک هستند، با جاه‌طلبی طولانی‌مدت تضمین به رسمیت شناختن سرزمینی مانند نامگذاری IGP. در کنار روغن زیتون، عسل و سایر محصولات کشاورزی از جمله آلو تولید می کنند.

نام محصولات آنها ادای احترام به میراث اربریشان است. یکی از آنها، "Filari" به ردیف درختان زیتون اشاره دارد و در عین حال یادآور "fili d'oro" است، نخ های طلایی که در لباس های سنتی اربریشی استفاده می شود.

نکته این است که ارتباط بین کشاورزی و فرهنگ را بیشتر نمایان کنیم.

کلودیو اسکالیا گفت: «مردم کمی در این دوران تاریخی روی کشاورزی و نوآوری سرمایه گذاری می کنند. "کسانی که این روزها برای زندگی انحصاری از آن تلاش می کنند. برای زنده نگه داشتن فرهنگ کشاورزی خود، ما مشاغل دیگری را نیز به عهده می گیریم تا از نظر مالی خودمان را با ثبات تر حفظ کنیم."

50 هکتار زمین کشاورزی ارگانیک Officine Kaggiotto از بالا دیده می شود. عکس از Officine Kaggiotto.

اگر کشاورزی پایه فیزیکی جامعه است، زبان آسیب پذیرترین فرهنگ آن است.

آربریشت برای قرن ها در روستاهای جنوب ایتالیا زنده مانده است و جدا از آلبانیایی مدرن توسعه یافته و تأثیرات گویش های ایتالیایی و محلی را جذب کرده است.

اما انتقال آن بین نسل ها در حال ضعیف شدن است.

جورجیو کوچیا، 67 ساله، رئیس انجمن Piana's Pro Loco، انجمنی که از رویدادهای فرهنگی شهر حمایت می کند، گفت: "زبان ها توسط والدین، از طریق ارتباطات خانوادگی که از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود، حفظ می شود." "وقتی دیگر به آنها گفته نمی شود، گم می شوند."

کوچیا افزود که کلیسا نقش مهمی در حفظ زبان و هویت جامعه ایفا کرده است.

کلیساهای پیانا کاتولیک هستند اما از آیین بیزانسی، یکی دیگر از عناصر مهم میراث اربرشی استفاده می کنند. مراسم مذهبی، سرودها و جشنواره ها به حفظ زبان و سنت هایی کمک کرده اند که در غیر این صورت ممکن بود ناپدید شوند.

اما نسل جوان به طور فزاینده ای از زبان فاصله می گیرد.

کوچیا گفت: «گروه سنی 5 تا 20 ساله دیگر صحبت نمی‌کند.

جوانان ممکن است در مدرسه یا در مراسم مذهبی و فرهنگی با آربریشت مواجه شوند، اما این با استفاده طبیعی از آن در کنار دوستان و خانواده متفاوت است.

او گفت که زمان اختصاص داده شده به آموزش زبان نیز محدود است، در حالی که تعداد معلمانی که قادر به تدریس آن هستند ناکافی است.

تمایز مهم است، زیرا زبانی که به عنوان یک موضوع تدریس می شود را می توان برای مدتی حفظ کرد. زبانی که در خانه صحبت می شود بخشی از زندگی روزمره می شود و می توان آن را زنده نگه داشت.

کوچیا گفت: «ما سیسیلی صحبت نمی کنیم. اما کشور من آلبانی هم نیست، حتی اگر آنها ما را میهن پرست ببینند.»

شرح مختصری از معضل اربریشی است. آنها آلبانیایی نیستند که در ایتالیا به معنای متعارف زندگی می کنند. آنها یک اقلیت ایتالیایی هستند که تاریخ آنها آلبانیایی است.

تلاش‌هایی برای جلوگیری از تبدیل آن تاریخ صرفا فولکلور صورت می‌گیرد. از تئاتر و سایر ابتکارات فرهنگی برای جذب ساکنان جوان استفاده می شود، اگرچه برگزارکنندگان می گویند که متقاعد کردن جوانان به این موضوع که میراث آنها می تواند آینده ای را فراهم کند و نه صرفا ارتباطی با گذشته، همچنان دشوار است.

الساندرا لو کاسیو، 30 ساله، به عنوان عضوی از Zgjimi، یک گروه تئاتر محلی که نمایشنامه‌های معروف را در اربریشت بازسازی می‌کند، کارگاه‌هایی ترتیب می‌دهد تا زبان را در تعاملات روزمره زنده نگه دارد و جوانان را تشویق کند که حداقل هفته‌ای یک بار برای تمرین به پیانا بازگردند، با این امید که این انگیزه آنها را برای بازگشت دائمی ایجاد کند. لو کاسیو گفت: «این چیزی بیش از یک سرگرمی است، بلکه ابزاری است برای کمک به بقای ما.

پتا رویکرد متفاوتی در پیش گرفته است: گردشگری.

در حالی که توریسم بیش از حد بر سیسیل تأثیر می گذارد، شهرهای روستایی در داخل کشور که به مزایای اقتصادی گردشگری نیاز دارند اغلب نادیده گرفته می شوند. پیانا در حال حاضر تقویمی از جشنواره ها دارد که بیان غیرعادی واضحی از هویت اربریشی ارائه می دهد.

هر سال در 30 اوت، این شهر به یاد تاسیس قرن شانزدهمی خود می‌پردازد. دیگر جشن‌های مهم در طول سال برگزار می‌شود، از جمله جشنواره آوریل Shen Gjergji، جشن‌های عید پاک با آیین بیزانسی و عروسی‌های سنتی که در آن عروس‌ها لباس‌های چند صد ساله تزئین شده با نخ طلا و روسری‌های گلدوزی شده مفصل می‌پوشند.

این رویدادها برای بازدیدکنندگان از خارج از سیسیل، به ویژه بالکان، به جذابیت تبدیل می شوند. به گفته پتا، آوریل امسال، حدود 400 گردشگر به طور خاص برای جشنواره Shen Gjergji به پیانا سفر کردند. بسیاری از جاهای دیگر ایتالیا و همچنین آلبانی و کوزوو آمده بودند.

این رقم به طور قابل توجهی بیشتر از سال های گذشته بود. برای پیانا، این مهم است.

پتا گفت: «برای اولین بار در پنج قرن گذشته، این شهرها آشکارا از آلبانیایی ها و کوزووها دعوت می کنند که بیایند و ببینند چه چیزی از ما در آنجا باقی مانده است.

زبان و سنت هایی که زمانی به تمایز اربریش ها از همسایگانشان کمک می کرد، اکنون مبنایی برای جذب بازدیدکنندگان شده است.

کیارا اسکالیا. عکس از کیارا اسکالیا.

خود آلبانی در حال تبدیل شدن به بخشی از این احیاء است.

از زمان فروپاشی کمونیسم در اوایل دهه 1990، مهاجرت آلبانیایی ها به ایتالیا ارتباطات جدیدی را بین جوامع تاریخی آربریش و دیاسپورای بسیار بزرگتر آلبانیایی معاصر ایجاد کرده است.

برخی از آلبانیایی‌هایی که در دهه 1990 به ایتالیا مهاجرت کردند، در نهایت در روستاهای اربریشه از جمله پیانا ساکن شدند و پلی غیرمنتظره بین دو موج مهاجرت بسیار متفاوت ایجاد کردند.

برای جوانان آلبانیایی، کشف جوامع آربریش می تواند به معنای کشف بخشی از تاریخ آلبانیایی باشد که برای قرن ها خارج از دولت مدرن باقی مانده است.

یکی از کارآفرینان آلبانیایی، گری بالو، این ارتباط را بیشتر پیش برد و هر سال حدود شش ماه را در روستاهای آربریش در جنوب ایتالیا می گذراند - منطقه ای که او به شوخی آن را "Arberia" می نامد، نامی برای قلمرو فرهنگی تصوری که توسط جوامع پراکنده شکل گرفته است.

او گفت: "مردم اربرش برای ما بسیار مهم هستند. آنها زبان ما را حفظ کرده اند. ما چیزی به آنها مدیونیم؛ می خواهیم آنچه را که می توانیم پس بدهیم."

هدف پروژه او تبدیل این حس ارتباط به فعالیت اقتصادی است.

او گفت: "به عنوان آلبانیایی‌های آلبانی، وقتی با مردم اربرش ارتباط برقرار می‌کنید، متوجه مشکلاتی می‌شوید که آنها با آن‌ها روبرو هستند. بنابراین من باید کاری می‌کردم تا فرصت‌هایی برای شرکت‌های اجتماعی پیدا کنم تا آنها را ترک نکنند."

در سال 2025، او Made in Arberia را راه‌اندازی کرد، یک فروشگاه دیجیتالی برای ترویج فرهنگ اربری از طریق تجارت الکترونیک، که به محصولات صنایع‌دستی و کشاورزی اجازه می‌دهد تا به مشتریان فراتر از روستاها دسترسی پیدا کنند.

امروزه می توان کیف های دست دوز، سبدهای بافته شده و سایر محصولات محلی را خریداری کرد، در حالی که می توان به مشاغل کشاورزی یک بازار دیجیتال داد. تخت و صبحانه‌های اربریش را می‌توان برای بازدیدکنندگان از آلبانی و دیاسپورای آلبانیایی تبلیغ کرد و پیاده‌روی‌های فرهنگی بازدیدکنندگان را با روستاها، کلیساها، غذا و صنایع دستی سنتی مرتبط می‌کند.

بالو گفت: "علاقه بسیار زیاد است، اما چالش تبدیل کنجکاوی به تعامل پایدار و در نهایت به شغل است." "از آنجایی که در حال حاضر هیچ پروژه مشخصی برای نگه داشتن ساکنان در شهرهایشان وجود ندارد، ما سعی می کنیم تا جایی که می توانیم به یکدیگر کمک کنیم."

نمایی از حومه شهر پیانا مشرف به دریاچه در حال کوچک شدن. عکس از جورجیو کوچیا.

داستان اربرشی اغلب به عنوان یک داستان حفظ روایت می شود: مردمی که 500 سال پیش از دریا گذشتند و به نوعی زبان و سنت های خود را زنده نگه داشتند.

اما این توصیف ممکن است دیگر کافی نباشد.

سؤال امروز صرفا این نیست که آیا اربرشی‌ها می‌توانند آنچه را که اجدادشان از بالکان آورده‌اند حفظ کنند، بلکه این است که آیا می‌توانند دلیلی برای باقی ماندن نسل بعدی بسازند.

این به معنای یافتن راه هایی برای همزیستی یک زبان باستانی با ایتالیایی، برای ماندگاری کشاورزی با وجود تغییر آب و هوا و جشنواره ها برای جذب بازدیدکنندگان بدون تبدیل جامعه به موزه است.

همچنین به معنای متقاعد کردن نهادها است که حفاظت از زبان اقلیت به چیزی بیش از به رسمیت شناختن رسمی نیاز دارد.

نهادهای اروپایی و ایتالیایی اهمیت اقلیت های زبانی را تشخیص داده اند، اما فعالان و نمایندگان جامعه استدلال می کنند که اجرای آن ناکافی است.

برای کوچیا، مخاطرات فراتر از خود اربرش است. او بحران زیست محیطی را بخشی از همان شکست در حفاظت از آنچه مردم به ارث برده اند می داند.

او گفت: "بشر طبیعت را بدتر کرده است. ما باید توجه بیشتری می کردیم و از زمین های کشاورزی خود مراقبت بیشتری می کردیم."

در پیانا، تفکیک این دو شکل از دست دادن - فرهنگی و محیطی - به طور فزاینده ای دشوار است.

از آنجایی که باغ‌های زیتون رنج می‌برند و آب کمیاب‌تر می‌شود از زمانی که دریاچه معروف پیانا در سال ۲۰۲۴ تقریبا خشک شد، جوانان همچنان در حال ترک هستند، در حالی که این زبان از مکالمات روزمره ناپدید می‌شود.

با این حال این شهر نیز در حال آزمایش با آینده ای متفاوت است. پس از پنج قرن نگاه به گذشته به سوی سرزمین اجدادی، پیانا دوباره شروع به نگاه کردن به بیرون کرده است.

کلودیو افزود: «ما نمی‌خواهیم فرهنگ و سبک زندگی‌مان برای همیشه ناپدید شود و برای آن باید خود را برای زنده ماندن و به رسمیت شناختن سازگار کنیم.»

گزارش این داستان توسط انجمن روزنامه نگاری محیطی مجله Magma، با حمایت Journalismfund Europe امکان پذیر شد.