مدیرکل آژانس فضایی اروپا از طرح ۱۰ میلیارد یورویی برای دسترسی مستقل به فضا بدون ناسا خبر داد

آژانس فضایی اروپا در نشست وزیران خود در سال ۲۰۲۵ تعهدهای بودجه ای بی سابقه ای به ارزش بیش از ۲۲ میلیارد یورو از سوی کشورهای عضو دریافت کرد که ۳۲ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۲ است. کشورهای عضو همچنین ماموریتی تاریخی به آژانس فضایی اروپا دادند تا از فناوری های فضایی برای مقاصد امنیتی و دفاعی غیرتهاجمی، از جمله فناوری های نظارت بر مرزهای خارجی، استفاده کند. با این پشتوانه، یوسف اشباخر مدیرکل آژانس فضایی اروپا می خواهد اروپا گام بزرگ بعدی خود را بردارد: توسعه توانایی پرتاب مستقل فضانوردانش به فضا.در تازه ترین قسمت برنامه «بیگ کوئستشن»، یوسف اشباخر در گفتگویی با هانا براون درباره آینده مستقل اروپا در فضا صحبت کرد. «چرا خودمان این کار را نکنیم؟»از زمان تاسیس در سال ۱۹۷۵ و نخستین ماموریت سرنشین دار در ۱۹۸۳، آژانس فضایی اروپا برای پرتاب فضانوردانش به شرکای بین المللی از جمله ناسا و روسیه متکی بوده است.این همکاری در همه این سال ها کارساز بوده اما تنش های ژئوپولیتیک حالا اروپا را به سوی یافتن گزینه ای جایگزین سوق می دهد.در حال حاضر فقط آمریکا، چین و روسیه توانایی پرتاب فضانوردان به فضا را دارند، اما تنش های سیاسی با چین و روسیه باعث شده آژانس فضایی اروپا همچنان به ایالات متحده وابسته بماند. در سال های اخیر ناسا برای پرتاب فضانوردان به فضا با شرکت اسپیس ایکس همکاری کرده است؛ به این ترتیب، امروزه فضانوردان آژانس فضایی اروپا در هر صورت با فضاپیماهای ساخت آمریکا به مدار می روند.یوسف اشباخر توضیح داد که «اسپیس ایکس پیشتر اعلام کرده می خواهد احتمالا تا حدود سال ۲۰۲۹ موشک فالکون ۹ و فضاپیمای کرو دراگون را که فضانوردان را به فضا می برند از رده خارج کند».او افزود: «این یعنی چند سال دیگر دست کم این توانایی دیگر در دسترس ما نخواهد بود و شاید گزینه های دیگری ظاهر شوند که امروز از آن ها خبر نداریم».در نتیجه اروپا با ابهام جدی درباره اینکه در آینده چگونه فضانوردان خود را به فضا بفرستد روبه رو است. برای تضمین دسترسی مطمئن و حمایت از سرمایه گذاری در صنعت فضایی اروپا، یوسف اشباخر در حال تدوین طرحی است تا اروپا با دستیابی به توان پرتاب مستقل فضانوردان، جایگاه خود را به عنوان یکی از قدرت های بزرگ فضایی جهان تقویت کند.آیا خوداتکایی فضایی برای اقتصاد اروپا مفید است؟البته این تحول یک شبه رخ نمی دهد و برای تامین بودجه به تایید سیاسی کشورهای عضو آژانس فضایی اروپا نیاز دارد.اما این روند چگونه می تواند پیش برود؟ اروپا کاملا از صفر شروع نمی کند؛ این قاره هم اکنون توانمندی های فناوری قوی و برنامه های پیشرویی مانند «کوپرنیکوس» در حوزه پایش زمین و «گالیله» به عنوان سامانه ناوبری ماهواره ای، و همچنین نیروی انسانی متخصص در اختیار دارد. اما اروپا هنوز فضاپیمای سرنشین دار و سامانه بازیابی اختصاصی خود را ندارد؛ به بیان دیگر، ابزار لازم برای رساندن فضانوردان به مدار و بازگرداندن ایمن آن ها به زمین در اروپا موجود نیست. به برآورد یوسف اشباخر، با بودجه ای حدود ۱۰ میلیارد یورو آژانس فضایی اروپا می تواند ظرف ۱۰ سال این توانمندی های مستقل را توسعه دهد.۱۰ میلیارد یورو رقم بسیار بزرگی است، اما گزینه دیگر چیست؟در هر صورت، آژانس فضایی اروپا در سال های پیش رو ناچار به صرف چند میلیارد یورو خواهد بود؛ پرسش این است که چگونه می توان این هزینه را به سرمایه گذاری در صنعت فضایی اروپا تبدیل کرد و نه صرفا یک خرج اجتناب ناپذیر. ایستگاه فضایی بین المللی در عمل یک آزمایشگاه شناور است که آژانس فضایی اروپا بخش عمده پژوهش های حیاتی خود را در آن انجام می دهد. پس از خروج این ایستگاه از مدار در سال ۲۰۳۲ احتمالا یک ایستگاه فضایی تجاری جای آن را خواهد گرفت. بدون دسترسی مستقل به فضا، اروپا ناچار خواهد بود همچنان صندلی هایی در فضاپیماهای آمریکایی با دسترسی نامطمئن خریداری کند و سپس برای انجام تحقیقات، فضاهای پژوهشی در ایستگاه های فضایی تجاری اجاره کند. یوسف اشباخر هزینه این سناریو را در ۱۰ سال آینده حدود ۵ میلیارد یورو برآورد می کند. یوسف اشباخر توضیح داد که «در این حالت این پول عملا از دست می رود، یا به این معنا که در اروپا خرج نمی شود؛ ترجیح می دهم این بودجه را در خود اروپا سرمایه گذاری کنیم، صنعت خود را تقویت کنیم و خوداتکایی اروپا را در این حوزه افزایش دهیم».با این حال او تاکید کرد که این رویکرد به معنای پایان همکاری های بین المللی برای اروپا نخواهد بود.او گفت: «ما حتی می توانیم شاید یک صندلی هم به دوستان و همکارانمان از ژاپن یا استرالیا یا کشورهای دیگر پیشنهاد کنیم و به نظر من اروپا می تواند با چنین رویکردی توان و خوداتکایی خود را افزایش دهد؛ نه برای انزوا، اصلا، بلکه برای آنکه شریک قدرتمندتری برای دیگر کشورها و آژانس های فضایی در عرصه بین المللی باشد».The Big Question مجموعه ای از بخش اقتصادی یورونیوز است که در آن با رهبران صنعت و کارشناسان گفتگو می کنیم تا درباره برخی از مهم ترین موضوعات روز بحث کنیم.برای تماشای گفتگوی کامل با آژانس فضایی اروپا، ویدئوی بالا را ببینید.