مریخ نمرده است - فعالیت های آتشفشانی اخیر نشان می دهد که فقط خواب است

دانشمندان مدت‌ها گمان می‌کردند که مریخ از نظر زمین‌شناسی «مرده» است، اما مشاهدات جدید فضاپیما نشان می‌دهد که آتشفشان‌های سیاره سرخ فقط در خواب هستند.

این بدان معناست که المپوس مونس، آتشفشان خاموش مریخی که در حدود 16 مایلی (26 کیلومتری) بالای دشت های مریخی اطراف، بزرگترین کوه در منظومه شمسی است، ممکن است در واقع یک غول در حال خواب باشد.

این مشاهدات با ماموریت اگزومارس مدارگرد گازی ردیابی (TGO) آژانس فضایی اروپا (ESA) در حین مطالعه شکاف های آتشفشانی در امتداد منطقه آلبا مونس سیاره سرخ انجام شد. آلبا مونس در منطقه تارسیس مریخ، همان منطقه ای است که المپوس مونس در آن واقع شده است. در حالی که دومی بلندترین آتشفشان در منظومه شمسی است، با 374 مایل (600 کیلومتر) عرض، تقریبا به اندازه آریزونا، منطقه آلبا مونس بزرگترین آتشفشان با در نظر گرفتن سطح است. TGO گاز حاوی کلرید هیدروژن را شناسایی کرد که از طریق شکاف های آلبا مونس به سطح مریخ راه می یابد.

همان گاز معمولا از دریچه‌های ماگمایی روی زمین فرار می‌کند و این ترکیب از ماگمای داغ در زیر سطح می‌آید. تشخیص آن در مریخ نشانه آتشفشان خاموش مریخی است.

تصاویر مداری قبلا نشان داده بود که برخی از آتشفشان‌ها در چند میلیون سال گذشته فعال بوده‌اند و لرزه‌سنج‌ها صدای غرش «مارزلزله‌ها» را شناسایی کرده‌اند که هر دو نشان می‌دهند سیاره سرخ از نظر آتشفشانی فعال است. با این حال، فوران‌ها و جریان‌های گدازه‌ای به دلیل فقدان آن‌ها مشهود بوده‌اند.

دانیل مگ، یکی از رهبران تیم و دانشمند مرکز تحقیقات فضایی آکادمی علوم لهستان، در بیانیه‌ای که از طریق ایمیل به Space.com ارسال شده است، گفت: یافته‌های ما نشان می‌دهد که مریخ به اندازه کافی گرمای داخلی برای پشتیبانی از فعالیت‌های آتشفشانی را تا همین اواخر حفظ کرده است، و احتمالا هنوز هم حفظ می‌کند. "TGO توانست تفنگ سیگار را پیدا کند. مثل این بود که در انبار کاه به دنبال سوزن می گشت."

شواهد آتشفشانی خاموش مریخ در حال افزایش است

مگه و همکارانش برای اولین بار از اتفاق عجیبی در مریخ مطلع شدند که متوجه موج‌های کلرید هیدروژن در طول تابستان مریخ و در نیمکره شمالی سیاره سرخ شدند. این هم زمان و هم مکانی است که در آن هیدروژن کلرید نباید شناسایی شود.

این گاز معمولا در طول زمستان در مریخ در نیمکره شمالی به اوج خود می رسد و در تابستان ناپدید می شود. این تغییر به چرخه آب و غبار در مریخ مرتبط است. یک استثنا از این قانون در مورد شکاف های آتشفشانی در کناره های آتشفشان آلبا مونس، در اوایل تابستان رخ می دهد.

TGO این موضوع را با شناسایی شکاف های تازه و باریک، در برخی موارد به طول صدها فوت، در منطقه آلبا مونس دنبال کرد. نشانه واضح آتشفشان

Mège گفت: "واقعا شگفت انگیز است که تعداد انگشت شماری مولکول را از یک منبع احتمالا متناوب مشاهده کرد، در حالی که به طور مداوم در مدار خود برای نظارت بر کل جو مریخ حرکت می کرد."

یک گیف متحرک از یک ابر دراز بر فراز آلبا مونس. (اعتبار تصویر: ESA/GCP/UVP/EHU Bilbao.) این تیم فکر می‌کند که این گازها در طول زمستان مریخ از داخل مریخ بالا آمده‌اند و توسط یخ مسدود شده‌اند. هنگامی که این یخ تصعید می‌شود، مستقیما از جامد به گاز تبدیل می‌شود، در طول تابستان، گاز آزاد می‌شود و باعث افزایش ناگهانی کلرید هیدروژن می‌شود که توسط TGO مشاهده می‌شود.

Mège گفت: "با نگاهی به توزیع فضایی تراوش، فورا برای من آشکار شد که چیزی آتشفشانی در پشت آن وجود دارد، اما باید نشان داده شود." بخش بزرگی از کار شامل بررسی تمام فرآیندهای شیمیایی ممکن در جو مریخ بود.

ما باید برای توضیح وجود هیدروژن کلرید سختگیر، انتقادی و خلاق باشیم. داده‌ها پیچیده بود، اما همچنین غذای مغزی عالی بود."

پیامدهایی برای حیات در مریخ؟

Mège و همکارانش این نظریه را مطرح کردند که این گاز به شکل یک اتاقک ماگمایی خفته در زیر سطح مریخ به "لوله کشی آتشفشانی" متصل است.

مناطقی مانند این می‌توانند به نقاط داغ (جناسی که در نظر گرفته نشده) در جستجوی حیات در مریخ تبدیل شوند. این به این دلیل است که گازهای ماگمایی مانند کلرید هیدروژن در گذشته فراوان‌تر بوده و جو مریخی ضخیم‌تر و آب و هوای گرم‌تری ایجاد می‌کند.

این امر نه تنها منجر به پوشاندن آب مایع بیشتر سطح مریخ می‌شد، بلکه زمانی که گدازه در پوسته مریخ حباب می‌کرد و با آب‌های زیرزمینی برخورد می‌کرد، طاقچه‌های گرم قابل سکونت ایده‌آل برای حیات میکروبی ایجاد می‌شد.

Mège در پایان گفت: "جستجوی حیات مریخی در شکاف های تراوش کننده منطقه آلبا مونس بسیار منطقی است. اگر سیستم های گرمابی فعال باشند، می توانند حاوی مواد و انرژی مورد نیاز برای رشد میکروارگانیسم ها باشند و از میکروارگانیسم ها در برابر محیط متخاصم و متغیر بالای سطح محافظت کنند."

تحقیقات این تیم در روز چهارشنبه (4 نوامبر) در مجله Science Advances منتشر شد.