مشارکت اروپاییها در انتخاب طرحهای جدید اسکناسهای یورو
طرح اسکناسهای یورو دیگر قدیمی شده است. بانک مرکزی اروپا اکنون به شهروندان فرصت داده است تا در رابطه با بازطراحی این اسکناسها نظر بدهند. هنوز برای نظر دادن فرصت هست و رأیگیری در ۲۱ سپتامبر انجام میشود.
شهروندان حوزه یورو در اروپا میتوانند به شکل آنلاین درباره مجموعاً ده طرح پیشنهادی برای اسکناسهای آینده یورو رأی بدهند. این طرحها گاه شبیه نقاشی آبرنگ با چند ضربه قلممو است، گاه واقعگرایانه مانند تصاویر یک کتاب زیستشناسی و گاه انتزاعی با شکلهایی هندسی. این نظرسنجی تا دوشنبه آینده، ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، ادامه دارد.
به گفته بانک مرکزی اروپا، تاکنون حدود ۹ میلیون نفر در این نظرسنجی شرکت کردهاند. نیلس گرهارت، کارشناس اسکناس در این بانک، میگوید: «با توجه به حدود ۳۵۹ میلیون نفری که در منطقه یورو زندگی میکنند، این رقم در نگاه اول اندک به نظر میرسد.» با این حال، به گفته او، این میزان مشارکت در مقایسه با نظرسنجیهای مشابه، موفقیتی بزرگ به شمار میرود.
کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، هنگام آغاز نظرسنجی در ماه ژوئیه گفته بود که همه طرحهای پیشنهادی در اصل حول دو موضوع کلی و اصلی شکل گرفتهاند. یکی طبیعت، یعنی پرندگان و رودخانهها، و دیگری فرهنگ اروپا که شخصیتهای اروپایی نماینده آن هستند.
او آن زمان هنگام معرفی اسکناسهای جدید توضیح داده بود: «روی اسکناسها چهرههای مشهور و مهم تاریخ اروپا را میبینید؛ برای مثال، ماری کوری دانشمند روی اسکناس ۲۰ یورویی و لودویگ فان بتهوون آهنگساز روی اسکناس ۱۰ یورویی.» روی اسکناسهای دیگر نیز پرندگان شناختهشده در اروپا، مانند ماهیخورکها و لکلکهای سفید، به تصویر کشیده شده بودند.
به گزارش کانال اول تلویزیون آلمان، درباره اینکه کدام اسکناسها زیباترند، نظرات متفاوتی ابراز شده است. مثلا برخی رهگذران در منطقه تجاری و مرکز خرید فرانکفورت کلاً طرفدار اسکناسهای "چهرهدار" هستند، زیرا از دوران اسکناسهای مارک آلمان به چنین طرحهایی عادت کردهاند.
طرحهای الهامگرفته از طبیعت، مانند طرح پرندگان و رودخانهها، نیز برای افراد زیادی جذاباند، زیرا به گفته آنها، برخی پرندگان در سراسر اروپا و فراتر از همه مرز کشورها یافت میشوند.
بسیاری از این رهگذران پیشتر در نظرسنجی شرکت کردهاند. در حالی که برخی از اینکه میتوانند درباره پول آینده خود نظر بدهند خوشحالاند، برخی دیگر ترجیح میدهند اسکناسهای قدیمی حفظ شوند.
طرح اسکناسهای قدیمی که از سال ۲۰۰۲ در گردشاند پنجرهها، دروازهها و پلهایی با سبکهای معماری دورههای مختلف را نشان میدهند. این تصاویر همگی خیالیاند. بانک مرکزی اروپا آگاهانه از به تصویر کشیدن ساختمانهای واقعی خودداری کرده بود تا هیچیک از کشورهای منطقه یورو را بر دیگری ترجیح ندهد.
به گفته گزارشگر کانال اول تلویزیون آلمان، اگر بهزودی چهرههای مشهور روی اسکناسهای جدید نقش ببندند، احتمالاً این بیطرفی پایان خواهد یافت.
البته گرهارت، کارشناس اسکناس، این موضوع را تعدیل کرده و میگوید: «برای مثال، لئوناردو داوینچی، نقاش و مجسمهساز، شخصیتی است که هرچند در ایتالیا متولد شده، تأثیرش بسیار فراتر از آن کشور بوده است.» به گفته او، همین موضوع درباره ماری کوری نیز صدق میکند که در لهستان متولد شده، اما در سراسر اروپا شناختهشده است.
به همین دلیل، به گفته بانک مرکزی اروپا، این شخصیتها نماد اروپا به شمار میروند. اما پرندگان چه ارتباطی با اروپا دارند؟ کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، هنگام معرفی طرحهای جدید اسکناس در ماه ژوئیه گفته بود: «پرندگان و رودخانهها مرز نمیشناسند. آنها نماد آزادی و پیوند در درون اروپا و همچنین پیوند با طبیعت هستند.»
با این حال، به نظر میرسد همه شهروندان اروپایی نتوانند با این طرحها احساس نزدیکی کنند. برای مثال، به گفته یک شهروند آلمانی، طراحی برخی اسکناسها غیرمعمول است، زیرا همه اسکناسها مانند گذشته به شکل افقی طراحی نشدهاند و بعضی عمودی هستند.
به این ترتیب، بانک مرکزی در طراحی پول جدید، علاوه بر آزمونهای متعدد پیش رو، همزمان میخواهد برخی ویژگیهای امنیتی را نیز بهبود بخشد. این بانک قصد دارد رنگها و اندازههای اسکناسها را حفظ کند؛ مثلاً اسکناس ۱۰ یورویی همچنان قرمز و اسکناس ۲۰ یورویی آبی خواهد ماند.
نتیجه نظرسنجی از شهروندان حوزه یورو اتحادیه اروپا هنوز مشخص نیست. این نتیجه سپس به شورای بانک مرکزی اروپا ارائه خواهد شد و شورا تا پایان سال درباره طرحهای جدید تصمیم خواهد گرفت. به گفته بانک مرکزی اروپا، چند سال طول خواهد کشید تا مردم بتوانند اسکناسهای جدید را در دست بگیرند. این بانک اما سال مشخصی را برای اجرایی شدن آن اعلام نکرده است.
دلیل این بازطراحی آن است که نخستین اسکناسهای یورو اوایل سال ۲۰۰۲ عرضه شدند و اکنون تقریباً یکربع قرن از عمرشان میگذرد. از دید بانک مرکزی اروپا، این اسکناسها دیگر قدیمی شدهاند و طراحی تازه آنها مدتهاست به تعویق افتاده است. اسکناسهای جدید قرار است بهتدریج جایگزین اسکناسهای قدیمی شوند. با این حال، اسکناسهای قدیمی اعتبار خود را کماکان حفظ خواهند کرد.