مطالعه بینالمللی؛ تکیه صرف بر شاخص توده بدنی موارد چاقی را از قلم میاندازد
یک مطالعه روی بیش از ۸۴۴هزار نفر در چهار کشور نشان داد تکیه صرف بر شاخص توده بدنی (BMI) میتواند چاقی را بیش یا کمبرآورد کند و بیماران را در معرض درمانهای نامناسب قرار دهد.
پژوهشگران پس از تحلیل دادههای سلامت ۸۴۴ هزار و ۱۰۸ فرد بزرگسال در چین، بریتانیا، ایالات متحده و اسپانیا میگویند تشخیص چاقی باید از تعریف یکنواخت مبتنی بر شاخص توده بدنی عبور کند.این یافتهها که روز چهارشنبه در نشریه نیچر (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شد، نشان میدهد روشهای کنونی تشخیص چاقی ممکن است نتوانند میان افرادی که هماکنون دچار مشکلات سلامت مرتبط با چربی اضافی بدن هستند و کسانی که در معرض افزایش خطر سلامت قرار دارند اما هیچ نشانهای از اختلال عملکرد اندامها ندارند، تمایز قائل شوند.فرانچسکو روبینو، استاد و نویسنده ارشد این پژوهش و رئیس جراحی متابولیک و باریاتریک در کالج کینگز لندن، در یک بیانیه مطبوعاتی (منبع به زبان انگلیسی) گفت: «افراد مبتلا به چاقی، مانند همه، شایسته مراقبتی هستند که با نیازهایشان متناسب باشد؛ نه کمتر و نه بیشتر.»در حال حاضر، چاقی معمولاً با استفاده از شاخص توده بدنی (بیامآی، BMI) طبقهبندی میشود؛ معیاری که از وزن و قد فرد محاسبه میشود. با این حال، این شاخص نشان نمیدهد فرد چه مقدار چربی بدن دارد، این چربی در کجا توزیع شده است یا آیا بر سلامت او اثر میگذارد یا نه.در ژانویه ۲۰۲۵ میلادی، کمیسیونی که مقاله آن در نشریه لنست دیابتس اند اندوکرینولوژی (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شد، چارچوب تازهای برای تشخیص چاقی پیشنهاد کرد که از اتکای صرف به بیامآی فراتر میرفت. در این پیشنهاد توصیه شد میان دو دسته تمایز گذاشته شود: «چاقی بالینی»، زمانی که چربی اضافی بدن عملکرد اندامها یا فعالیتهای روزانه را مختل میکند، و «چاقی پیشبالینی»، زمانی که چربی اضافی بدن خطر سلامت را افزایش میدهد اما عملکرد طبیعی بدن حفظ میشود.پژوهشگران کالج کینگز لندن و گروهی بینالمللی از همکاران تلاش کردند بررسی کنند آیا این چارچوب پیشنهادی روش دقیقتری برای شناسایی چاقی و پیشبینی پیامدهای سلامت فراهم میکند یا نه.تحلیل آنها نشان داد بیامآی بهتنهایی هم چاقی را بیشبرآورد و هم کمبرآورد میکند و این موضوع در چهار جمعیت مورد مطالعه دیده شد. افزودن اندازه دور کمر و نسبت دور کمر به قد به ارزیابیهای مبتنی بر بیامآی این خطاهای طبقهبندی را کاهش داد؛ بیامآی بهتنهایی در مورد تا ۸.۶ درصد از شرکتکنندگان وجود چربی بدن در سطح چاقی را تشخیص نداد و تا ۳.۱ درصد را بهاشتباه مبتلا به چاقی طبقهبندی کرد.پژوهشگران همچنین دریافتند چاقی بالینی بین ۲۳ تا ۳۱ درصد از همه موارد چاقی را شامل میشود و شیوع آن در کل جمعیت بین ۵.۶ تا ۱۰.۹ درصد است.بهطور مهم، این دو دسته با پیامدهای سلامت کاملاً متفاوتی همراه بودند. چاقی بالینی با خطر مرگ بسیار بالاتر ارتباط داشت، در حالی که چاقی پیشبالینی با افزایش ملایمتری در خطر همراه بود.بیشتر افرادی که در آغاز مطالعه مبتلا به چاقی پیشبالینی طبقهبندی شده بودند، یعنی بین ۷۷ تا ۹۱ درصد در میان گروهها، طی دورهای دهساله به چاقی بالینی پیشرفت نکردند.روبینو گفت: «شاخص توده بدنی بهتنهایی نمیتواند به ما بگوید آیا فرد از قبل بیمار است یا در معرض بیماری قرار دارد یا چه مراقبتی نیاز دارد، و این وضعیت افراد را در برابر درمان ناکافی و درمان بیش از حد آسیبپذیر میکند.»او افزود: «بنابراین نباید چاقی پیشبالینی را بهطور خودکار بهعنوان بیماری فعال درمان کرد و نه آن را بیضرر دانست. برخی افراد ممکن است به درمان پیشگیرانه نیاز داشته باشند، اما شدت آن باید با خطر فردی آنها متناسب باشد.»پژوهشگران استدلال میکنند این تمایز میتواند به متخصصان مراقبت سلامت کمک کند بهتر تشخیص دهند چه کسانی به درمان برای بیماری موجود نیاز دارند و چه کسانی ممکن است از مداخلات پیشگیرانه سود ببرند، بهجای آنکه همان رویکرد را برای همه افراد با بیامآی بالا به کار بگیرند.آن پان، نویسنده اول این مطالعه از دانشگاه علم و فناوری هواجونگ در ووهان چین، گفت: «تفاوتهای چشمگیر در پیشآگهی میان چاقی بالینی و پیشبالینی که بهطور منسجم در کشورهای مختلف و گروههای قومی مشاهده شد، از پذیرش جهانی این چارچوب جدید برای بهبود مراقبت از چاقی و سیاستگذاری در سراسر جهان حمایت میکند.»