مطالعه فنلاندی: رابطه مصرف پروتئین گیاهی با تستوسترون
پژوهشی روی بیش از ۲۵۰۰ مرد نشان دادهاست که ارتباط مصرف پروتئین حیوانی و گیاهی متفاوت است، اما ثابت نمیکند تغییر رژیم غذایی تستوسترون را افزایش میدهد.
ورزش، سیگار و الکل اغلب به عنوان عواملی مطرح میشوند که میتوانند بر سطح تستوسترون مردان تاثیر بگذارند. اما بر اساس پژوهش جدیدی از فنلاند، رژیم غذایی و این که پروتئین از منابع گیاهی تامین شود یا حیوانی هم میتواند نقش داشته باشد.در یک مطالعه (منبع به زبان انگلیسی) روی 2,546 مرد مشخص شد کسانی که بیشترین میزان پروتئین حیوانی را مصرف میکردند، غلظت تستوسترون پایینتری نسبت به افرادی داشتند که کمترین مقدار را مصرف میکردند، در حالی که برای مردانی که بیشترین مصرف پروتئین گیاهی را داشتند، وضعیت برعکس بود.تستوسترون هورمون اصلی جنسی مردانه است که در عملکرد جنسی، رشد عضلات و سلامت استخوان نقش دارد. سطح این هورمون با سن، وزن بدن و عوامل دیگر تغییر میکند، به همین دلیل جدا کردن سهم هر بخش از رژیم غذایی فرد کار دشواری است.مصرف بیشتر پروتئین لبنی با غلظت پایینتر تستوسترون کل و گلوبولین متصلشونده به هورمون جنسی ارتباط داشت. در مقابل، مصرف پروتئین گوشت با غلظت پایینتر گلوبولین متصلشونده به هورمون جنسی مرتبط بود اما با تستوسترون کل چنین ارتباطی دیده نشد.مصرف بیشتر پروتئین گیاهی از سبزیجات و منابعی غیر از فراوردههای غلات با سطح بالاتر تستوسترون کل همراه بود.پژوهشگران دانشگاه فنلاند شرقی دادههای مردان 42 تا 60 ساله ساکن شرق فنلاند را تحلیل کردند. رژیم غذایی این افراد طی چهار روز بین سالهای 1984 تا 1989 ثبت شد و از نمونههای خون آنها برای اندازهگیری تستوسترون کل و گلوبولین متصلشونده به هورمون جنسی، پروتئینی که بر غلظت تستوسترون در خون تاثیر میگذارد، استفاده شد.مردانی که در گروه دارای بالاترین مصرف پروتئین حیوانی بودند، به طور متوسط غلظت تستوسترون کلی داشتند که 1.2 نانومول در لیتر از گروه با کمترین مصرف پایینتر بود. درباره پروتئین گیاهی این ارتباط در جهت عکس بود: مردان در گروه با بیشترین مصرف 1.1 نانومول در لیتر غلظت بالاتری نسبت به گروه با کمترین مصرف داشتند.پژوهشگران در تحلیلهای خود برای سن، شاخص توده بدنی و چندین عامل دیگر مربوط به رژیم غذایی، سبک زندگی و وضعیت سلامت تعدیل انجام دادند.این مطالعه فنلاندی نشان نمیدهد که پروتئین حیوانی تستوسترون را کاهش میدهد یا این که تغییر رژیم به الگوی تغذیه مبتنی بر گیاه سطح آن را بالا میبرد.این پژوهش مقطعی بود، به این معنی که به بررسی همبستگیها میپرداخت و رابطه علت و معلولی را نشان نمیداد. میکا وین-الیس، پژوهشگر دکترا در دانشگاه فنلاند شرقی، در اطلاعیه دانشگاه (منبع به زبان انگلیسی) درباره این یافتهها گفت: «گرچه تفاوتهای مشاهدهشده در غلظت تستوسترون از نظر آماری معنادار بود، این تفاوتها نسبتا کوچک بودند».