مناطق حفاظت شده دریایی آنقدر که فکر می کنید محافظت نمی شوند

در اوایل سال جاری، طرفداران حفاظت از اقیانوس اتفاقی را جشن گرفتند که به نظر یک نقطه عطف بزرگ به نظر می رسید: 10 درصد از اقیانوس های زمین به طور رسمی به عنوان مناطق حفاظت شده دریایی تعیین شده بودند.

در تئوری، این بدان معناست که رهبران جهان با موفقیت درجات مختلفی از محدودیت‌ها و مقررات ماهیگیری را در یک دهم سطح اقیانوس‌ها در تلاش برای کاهش فشار بر اکوسیستم‌ها و کمک به شکوفایی آن‌ها اجرا کرده بودند. همچنین نشان دهنده پیشرفت به سوی هدف سازمان ملل متحد، معروف به 30×30، برای حفظ 30 درصد از مساحت زمین و اقیانوس سیاره تا سال 2030 است.

اما تحقیقات جدید در مجله PNAS نشان می دهد که رقم 10 درصد گمراه کننده است. این نشان داد که تنها بخش کوچکی از مناطق حفاظت شده دریایی اجرا شده یا MPAها، در واقع تغییرات اساسی را برای اکوسیستم هایی که قرار است از آنها محافظت کنند ایجاد می کنند - عمدتا به دلیل رعایت کم محدودیت های ماهیگیری. به طور محافظه کارانه، نویسندگان تخمین زدند که تنها 2 درصد از اقیانوس ها توسط MPA ها پوشیده شده است که در آن اکوسیستم ها در حال بهبود هستند.

این تحقیق سوالاتی را در مورد رویکرد گسترده‌تر 30×30 مطرح می‌کند، که بر مسافت پیموده شده یک منطقه حفاظت‌شده به جای اثربخشی آن تمرکز دارد. نویسندگان گفتند که باید فراتر از معیارهای حفاظت مبتنی بر منطقه فکر کرد و در نظر داشت که واقعا چه اتفاقی برای آبزیان می افتد.

الا کلازیوس، پژوهشگر فوق دکترا در دانشگاه تاسمانی و نویسنده اصلی مقاله، می‌گوید: «این گسست بزرگ بین چیزی که ما فکر می‌کنیم به طور مؤثر در سطح جهانی محافظت می‌شود، که اکنون 10 درصد از اقیانوس‌ها را تشکیل می‌دهد، و آنچه در واقع به طور مؤثر اکوسیستم‌های دریایی در زیر آب را حفظ می‌کند، وجود دارد.

تمرکز جهان حفاظت بر این رویکرد در اوایل دهه 2000 ظاهر شد. در یک نشست سازمان ملل در سال 2002، رهبران جهان با ایجاد شبکه‌های MPA موافقت کردند، اما بدون تعیین هدف برای پوشش این شبکه‌ها. دو سال بعد، در نشست کنوانسیون تنوع زیستی، معاهده اصلی سازمان ملل متحد در مورد حفاظت از حیات روی زمین، کشورها یک هدف کمی را معرفی کردند و رسما موافقت کردند که «حداقل 10 درصد از هر یک از مناطق اکولوژیکی جهان» را تا حد زیادی از طریق مناطق حفاظت شده حفظ کنند.

جلسه بعدی در سال 2010 هدف حفاظت از 10 درصد اقیانوس ها را به طور خاص تا سال 2020 به روز کرد. وقتی این هدف نادیده گرفته شد، 30×30 جانشین آن به عنوان بخشی از یک توافق گسترده تر به نام چارچوب جهانی تنوع زیستی شد.

آنجلو ویلاگومز، یکی از همکاران ارشد که بر سیاست حفاظت بومی مرکز پیشرفت آمریکا تمرکز دارد، گفت که دلیل اینکه کشورها پشت یک هدف کمی و منطقه‌ای قرار گرفته‌اند، ساده است: «اندازه‌گیری و برقراری ارتباط آسان است». دانشمندان دریافتند که این سادگی برای تأمین حمایت سیاسی برای حفاظت از محیط زیست بسیار مهم است و در آن زمان این موضوع بر نگرانی‌هایی که مثلا MPAها در مناطق دورافتاده‌ای که تنوع زیستی زیادی برای شروع ندارند ایجاد می‌شوند یا اینکه دولت‌ها «پارک‌های کاغذی» را بدون اجرای اقدامات حفاظتی ایجاد خواهند کرد، غلبه کرد.

س

با این حال، به سرعت به امروز بروید، و ارزش این را دارد که بپرسیم آیا صدها میلیون دلاری که سالانه برای MPA ها خرج می شود، واقعا به حیات دریایی کمک می کند یا خیر. آیا این نام گذاری ها باعث افزایش جمعیت ماهی می شود؟ یا فقط درصد مساحت اقیانوس تحت پوشش آنها؟

برای پاسخ به این سوال، تیم کلازیوس یک جفت مدل ایجاد کرد. اولین مورد از داده های رصدی دنیای واقعی از صخره های کم عمق محافظت شده و محافظت نشده برای تخمین اثرات چند صد منطقه حفاظت شده بر زیست توده دریایی استفاده کرد. سپس محققان این اثرات را به چهار ویژگی قابل اندازه‌گیری چنین مکان‌هایی مرتبط کردند - سطح حفاظت، مطابقت با مقررات ماهیگیری، اندازه و سن - و از این روابط برای تخمین اثرات حفاظتی برای اکثر MPA‌های جهان که فاقد داده‌های مشاهده‌ای هستند، استفاده کردند.

نتایج آنها نشان داد که تنها یک پنجم از منطقه تحت پوشش MPAها در واقع "از نظر زیست محیطی موثر" است، که آنها آن را به عنوان کمک به دو برابر شدن زیست توده ماهی تعریف کردند. این تا حدی به این دلیل است که تعداد کمی از مناطق حفاظت کامل در برابر ماهیگیری را ارائه می دهند، که دانشمندان می گویند برای ارائه بهترین مزایای حفاظتی ضروری است، و تا حدودی به دلیل مدیریت ضعیف در سایر مناطق است. در واقع، کلازیوس گفت که نقض محدودیت‌های ماهیگیری به قدری گسترده است که دیدن مأموران رعایت قوانین غیرعادی نیست.

او گفت که آنها از مناطق حفاظت شده بازدید می کنند و سپس خطوط ماهیگیری را از پشت قایق هایشان می اندازند. آنها می دانند که می توانند ماهی های بزرگ را آنجا بیاورند.

بعدی را بخوانید

اقیانوس ها پر از گرما هستند و در حال آمدن به ساحل هستند

ساچی کیتاجیما مولکی

یافته‌های کلازیوس و تیمش به انتقادات طولانی مدت درباره اثربخشی و برابری 30×30، به ویژه تأکید آن بر اندازه MPAها، وزن می‌افزاید. کالوم رابرتز، استاد حفاظت از دریا در دانشگاه اکستر در بریتانیا، دو معیار جایگزین را برای تمرکز بر روی آنها ارائه کرد: سطح حفاظت از هر منطقه در برابر ماهیگیری و سایر فعالیت‌های تجاری، و "مرحله تاسیس" آن، از پیشنهاد تا مدیریت فعال.

محقق دیگری به نام بروس مان، با انجمن تحقیقات بیولوژیکی دریایی آفریقای جنوبی، چارچوبی به نام NEOLI را پیشنهاد کرد که پنج ویژگی MPA را - "ممنوع، اجباری، قدیمی، بزرگ و منزوی" - به عنوان شاخص های مناسب اثربخشی MPA توصیف می کند.

البته، آن‌ها هنوز تنها نشانه‌هایی هستند برای چیزی که محافظان در نهایت می‌خواهند اندازه‌گیری کنند: سلامت اکوسیستم. اما به گفته کلازیوس، دستیابی به یک معیار جهانی برای این امر دشوار است، زیرا اکوسیستم ها به شدت متفاوت هستند و با تهدیدات مختلفی روبرو هستند. زیست توده ماهی ممکن است برای مناطقی که با صید بی رویه دست و پنجه نرم می کنند مناسب باشد، اما معیاری برای MPA هایی که در درجه اول برای محافظت در برابر استخراج در اعماق دریا طراحی شده اند، مفید نخواهد بود.

ویلاگومز از 30×30 به عنوان یک تعهد سیاسی مفید دفاع کرد. او گفت: "این امر حفاظت از محیط زیست را به بالاترین سطوح دولتی در سراسر جهان ارتقا داده است." میلیون‌ها دلار بودجه را باز کرده است. رهبران کشورها در سراسر جهان توافق دارند که ما به حفاظت بیشتر از اقیانوس‌ها، حفاظت بهتر و سریع‌تر از همیشه به آن نیاز داریم.»

اما او با کارشناسان دیگری که استدلال می‌کنند 30×30 به تمرکز مشکل بر روی اندازه یک منطقه کمک کرده است، موافق بود. یکی از جایگزین‌هایی که او برای ایالات متحده ایجاد کرده است، «مناطق اکولوژیکی و زیستگاه‌های ساحلی دوست‌داشتنی» در هر یک از 35 ایالت و قلمرو ساحلی یا دریاچه‌های بزرگ را در اولویت قرار می‌دهد - مناطقی که نزدیک به محل زندگی و بازآفرینی مردم هستند، برخلاف آنچه او به عنوان «مناطق حفاظت‌شده بزرگ، دوردست و منزوی» توصیف می‌کند.

جورج برانچ، استاد بازنشسته زیست شناسی در دانشگاه کیپ تاون در آفریقای جنوبی، گفت که هدف 30×30 "بیش از حد جاه طلبانه" است و در این مرحله ممکن است بهبود کارایی MPA های موجود مفیدتر از افزودن بیشتر باشد.

یکی دیگر از دلایلی که باید به 30×30 فکر کرد، نیاز به مدیریت بهتر اقیانوس در همه جا است. کلازیوس به گریست گفت: «ما نمی‌توانیم هر کاری که می‌خواهیم در 70 درصد دیگر اقیانوس‌ها انجام دهیم. در مناطقی که ممنوعیت کامل ماهیگیری مناسب نیست، چه به دلایل فرهنگی، معیشتی یا تجاری، هنوز راه هایی برای محافظت از اکوسیستم ها در برابر آلودگی و بهره برداری بیش از حد وجود دارد، مانند تعیین محدودیت های صید مبتنی بر علم یا محدود کردن توسعه ساحلی.

کلازیوس افزود: «این باید تصویری از اقیانوس‌های جهانی باشد.

این داستان در ابتدا توسط Grist با عنوان مناطق حفاظت شده دریایی آنقدر که فکر می کنید محافظت نمی شوند در 23 سپتامبر 2026 منتشر شد.