"موافقت پوتین" با حضور اروپایی‌ها در مذاکرات بعدی اوکراین
جرد کوشنر از موافقت روسیه با حضور نمایندگان اروپا در دور بعدی مذاکرات صلح اوکراین خبر داد؛ تحولی که هم‌زمان بحث درباره تعیین نماینده اروپا و سهم این قاره در تصمیم‌گیری درباره آینده جنگ اوکراین را دوباره مطرح کرده است.
آمریکا می‌گوید، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، آمادگی دارد تا در مذاکرات صلح اوکراین، اروپایی‌ها را نیز به میز مذاکره راه دهد.
جرد کوشنر بامداد امروز، جمعه ۱۳ نوامبر اعلام کرد که موافقت لازم برای مشارکت دادن شرکای اروپایی در دور بعدی مذاکرات حاصل شده و انتظار می‌رود جدول زمانی و جزئیات بیشتر به‌زودی اعلام شود.
او که داماد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکاست روز گذشته به همراه همتای آمریکایی خود، استیو ویتکاف، با رئیس کرملین در مسکو دیدار کرده بود. کوشنر و ویتکاف پس از این دیدار به دوبلین سفر کردند تا در حاشیه یک نشست اروپایی، با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، و مشاوران امنیتی آلمان، ایتالیا، فرانسه، ایرلند، لهستان و همچنین نهادهای اتحادیه اروپا گفت‌وگو کنند.
کوشنر پس از این گفت‌وگوها از پیشرفت در مذاکرات خبر داد، اما تأکید کرد که اختلاف‌های قابل‌توجهی میان مواضع روسیه و اوکراین، به‌ویژه درباره مسائل سرزمینی، همچنان پابرجاست.
او گفت: «در درک نگرانی‌های هر دو طرف، شناسایی راه‌حل‌های احتمالی و ترسیم مسیری برای اقدامات بعدی، پیشرفت قابل‌توجهی داشته‌ایم.»
مشارکت احتمالی نمایندگان اروپا در دور بعدی مذاکرات در حالی مطرح می‌شود که کشورهای اروپایی در نشست‌های اخیر میان روسیه و اوکراین نقش مستقیمی نداشتند.
کوشنر و ویتکاف پیشتر، در ابوظبی با نمایندگان مسکو و کی‌یف دیدار کرده بودند. این مذاکرات نخستین گفت‌وگوهای مستقیم طرف‌های جنگ با میانجی‌گری آمریکا پس از بیش از هشت ماه بود.
نمایندگان اروپایی در حاشیه این روند حضور داشتند، اما به مذاکرات با هیئت روسیه دعوت نشده بودند.
اکنون اعلام موافقت با حضور اروپا در دور بعدی مذاکرات، پرسش دیگری را مطرح کرده است: چه کسی قرار است از طرف کشورهای اروپایی سخن بگوید و در این روند چه اختیاراتی خواهد داشت؟
در نشست جامعه سیاسی اروپا در دوبلین، پایتخت ایرلند، توافقی میان رهبران و مقام‌های اروپایی درباره تعیین یک نماینده واحد برای مذاکرات صلح اوکراین حاصل نشد.
آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، اعلام کرد کشورهای اروپایی فعلا در قالب‌های مختلف به هماهنگی و گفت‌وگو ادامه خواهند داد.
بر این اساس، آلمان، فرانسه و بریتانیا در قالب کشورهای موسوم به E3 و با حمایت نمایندگان اتحادیه اروپا و ناتو، می‌توانند همچنان نقش محوری را در تماس‌ها با مذاکره‌کنندگان آمریکایی، کوشنر و ویتکاف، بر عهده داشته باشند و نسبت به موضوع مذاکرات، از جمله مسائل امنیتی، مالی و اقتصادی، نمایندگان و بازیگران دیگری نیز می‌توانند مشارکت کنند.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز در نشست دوبلین با تعیین یک نماینده واحد در سطح سران کشورها مخالفت کرد.
او تأکید کرد: «در حال حاضر مسئله بر سر اشخاص نیست؛ مسئله این است که پوتین آماده گفت‌وگو باشد.»
مرتس افزود: «مهم این است که روسیه پای میز مذاکره بیاید و آمادگی خود را برای گفت‌وگو نشان دهد».
جرد کوشنر پیشتر از کشورهای اروپایی خواسته بود فرد مشخصی را برای نمایندگی از طرف خود در مذاکرات معرفی کنند. او گفته بود: «اگر اروپا بتواند یک سخنگو را به نمایندگی از خود تعیین کند، دستاوردی مهم‌تر از موافقت روسیه با مشارکت اروپایی‌ها خواهد بود.»
اظهارات کوشنر بار دیگر اختلاف‌نظرها درباره نحوه نمایندگی اروپا در مذاکرات صلح اوکراین را برجسته کرد.
کشورهای اروپایی تاکنون نتوانسته‌اند بر سر تعیین یک مذاکره‌کننده واحد به توافق برسند و تماس‌های برخی رهبران اروپایی با مسکو نیز بدون هماهنگی گسترده با دیگر کشورها انجام شده است. از جمله در اواخر اکتبر۲۰۲۶ الکساندر اشتوب، رئیس‌جمهور فنلاند، و یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ، به‌طور جداگانه با ولادیمیر پوتین تماس تلفنی برقرار کردند.
این اظهارات به اختلاف‌نظرهای موجود میان کشورهای اروپایی درباره نحوه حضور در مذاکرات دامن زد.
جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، خواستار تصمیمی روشن و الزام‌آور درباره این موضوع شد که چه کسی و با چه اختیاراتی از طرف اتحادیه اروپا در مذاکرات پایان جنگ اوکراین حضور خواهد یافت.
ملونی و لوک فریدن، نخست‌وزیر لوکزامبورگ، از این پیشنهاد استقبال کردند که آنتونیو کوستا نمایندگی اروپا را در مذاکرات میان روسیه و اوکراین بر عهده بگیرد؛ با این حال، نمایندگی کوستا ممکن است با مخالفت کشورهای اروپایی خارج از اتحادیه اروپا، از جمله بریتانیا، روبه‌رو شود.
آلمان و فرانسه نیز تاکنون تمایلی نشان نداده‌اند که با تعیین یک نماینده واحد، مشارکت مستقیم خود در روند مذاکرات را کنار بگذارند.
توماس بیرن، وزیر مشاور امور اروپایی ایرلند، با اشاره به دشواری ایجاد یک نمایندگی واحد برای کشورهای اروپایی گفته است: «ما ایالات متحده اروپا نیستیم.»
روسیه در فوریه ۲۰۲۲ تهاجم نظامی گسترده به اوکراین را آغاز کرد. از آن زمان، کشورهای اروپایی از مهم‌ترین حامیان کی‌یف بوده‌اند و کمک‌های نظامی، مالی و سیاسی گسترده‌ای در اختیار دولت اوکراین قرار داده‌اند.
با این حال، در تلاش‌های دیپلماتیک اخیر برای پایان دادن به جنگ، نقش اصلی در اختیار آمریکا بوده و کشورهای اروپایی از برخی مذاکرات مستقیم میان نمایندگان مسکو و کی‌یف کنار مانده‌اند.
اختلاف بر سر سرزمین‌های اشغال‌شده اوکراین و مسائل امنیتی پس از جنگ از مهم‌ترین موانع دستیابی به توافق به شمار می‌روند.
در چنین شرایطی، مشارکت اروپا در مذاکرات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا تصمیم‌های احتمالی درباره امنیت آینده اوکراین و ترتیبات پس از جنگ، مستقیما بر کشورهای اروپایی نیز تأثیر خواهد گذاشت.
سران کشورهای عضو اتحادیه اروپا قرار است امروز، جمعه ۱۳ نوامبر در نشستی غیررسمی و پس از پایان اجلاس جامعه سیاسی اروپا، درباره مسائل روز مرتبط با اوکراین گفت‌وگو کنند.
تأمین مالی ادامه حمایت از اوکراین، کشوری که از سال ۲۰۲۲ در برابر تهاجم نظامی روسیه از خود دفاع می‌کند، از موضوعات این نشست خواهد بود.