مین های ضد نفر در اوکراین بازگشته اند و اکنون جهان را تهدید می کنند

مین زداها برای پاکسازی مین های زمینی در استان چرنیهیو اوکراین کار می کنند

در سال 1997، زمانی که 122 کشور معاهده اتاوا را امضا کردند، به نظر می رسید که مین های ضد نفر (AP) در حال نابودی بودند. اما در سال 2026، چنین معادنی در حال بازگشت هستند.

شان مورهاوس، مشاور خنثی کردن مهمات انفجاری، می‌گوید: «تولید این چیزها هم ارزان هستند و هم سطحی از پیچیدگی را ارائه می‌دهند که بازیگران نمی‌توانستند با صد برابر قیمت تنها چند سال پیش تولید کنند.

مین های AP به دو صورت هستند. مین های انفجاری با وزن 100 گرم یا کمتر معمولا توسط هواپیما پراکنده می شوند. مین های انفجاری که با فشار فعال می شوند به گونه ای طراحی شده اند که از بین بروند. مین های تکه تکه بزرگتر که توسط مهندسان رزمی گذاشته شده اند دارای سیم های تریپ هستند و قطعات کشنده را در همه جهات می پاشند.

مورهاوس خاطرنشان می کند که سه فناوری احیای مجدد معادن AP در اوکراین را امکان پذیر کرده است: چاپ سه بعدی، میکروکنترلرها و تحویل هواپیماهای بدون سرنشین.

پرینت سه بعدی هر واحد خط مقدم را قادر می سازد تا معادن خود را تولید کند. شکل‌ها، اندازه‌ها و رنگ‌های مختلف تکثیر می‌شوند و تشخیص معادن را سخت‌تر می‌کنند. برخی مانند کاترپیلار منحنی و سبز رنگ با پوشش گیاهی ترکیب می شوند. در همین حال، معادن شهری ممکن است مانند قطعات آجر یا بتن به نظر برسند.

مین های تکه تکه شدن را می توان توسط میکروکنترلرهای متصل به حسگرها به جای سیم های اتصال فعال کرد. در اوکراین، رایج‌ترین نوع آن، با نام مستعار جونیک ("سرباز کوچک")، به اندازه کافی مغناطیسی و حساس است که با تفنگی که در نزدیکی حمل می‌شود، شلیک می‌شود. سنسورهای مایکروویو داپلر حرکت را تشخیص می دهند. دیگران گرما یا ارتعاش بدن را حس می کنند. نوع جدیدی با رویکرد هر دستگاه بلوتوثی ایجاد می شود.

تحویل هواپیماهای بدون سرنشین از هر دو نوع انفجار و تکه تکه شدن تحول آفرین بوده است. پهپادها خیلی پشت خطوط می لغزند تا مین ها را دقیقا روی مسیرها و مسیرها یا اطراف سنگرها قرار دهند که شانس بیشتری برای یافتن قربانی نسبت به پراکندگی تصادفی می دهد. سازمان های حقوق بشر و یک کمیسیون سازمان ملل گزارش داده اند که نیروهای روسیه از هواپیماهای بدون سرنشین برای پرتاب مین های AP برای هدف قرار دادن غیرنظامیان در شهر خرسون استفاده می کنند.

ترکیبی از این فناوری‌ها، معادن را هم کشنده‌تر و هم در دسترس‌تر می‌کند. مورهاوس پیش‌بینی می‌کند که سه‌گانه تحویل هواپیماهای بدون سرنشین، پرینت سه بعدی و میکروکنترلرها در سراسر جهان گسترش خواهند یافت.

شبکه‌های سربازان و گروه‌های داوطلب در کارگاه‌های گاراژ در اوکراین و روسیه مین‌ها را تولید می‌کنند. این فناوری به راحتی قابل تکرار است.

روی گاردینر در گروه غیرانتفاعی Defence Tech برای اوکراین می‌گوید: «این وسایل ساده را می‌توان به سرعت توسط هر گروهی که به مواد منفجره دسترسی داشته باشد تولید کرد و امکان گسترش قابل توجه جنگ مین‌ها را فراهم کرد.

مین های AP برای چندین دهه پس از درگیری تهدیدی برای غیرنظامیان هستند. هنگامی که معاهده اتاوا امضا شد، این خطر پایدار بر هر ارزش نظامی برتری داشت. به نظر می رسد محاسبه تغییر کرده است. اوکراین اجرای این معاهده را به حالت تعلیق درآورد و دیگران نیز نظر خود را تغییر دادند.

مورهاوس می‌گوید: «اکنون شاهد خروج پنج کشور از معاهده اتاوا (لهستان، فنلاند، لتونی، لیتوانی و استونی) هستیم که نشان می‌دهد معادن تا حدی کاربرد دارند.

او می گوید که آژانس های مین زدایی باید فورا برای سازگاری با چالش های مین های جدید AP و به روز رسانی برنامه های آموزشی و آگاهی خود اقدام کنند. فناوری ممکن است مشکل را کاهش دهد، زیرا پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی شروع به ایفای نقش در شناسایی و دفع مین می کنند. اما مورهاوس هشدار می‌دهد که خطر مین‌های AP به جای کاهش یافتن در حال افزایش است و بسیاری از ایالت‌ها و بازیگران غیردولتی احتمالا با وجود هزینه‌های انسانی، از این سلاح‌های ارزان، در دسترس و مؤثر استفاده می‌کنند.