ناوی پیلای، برنده جایزه نوبل: «شما منتظر کشته شدن یک میلیون نفر نیستید»

برنده جایزه صلح نوبل 2026، قاضی آفریقای جنوبی، ناوانتهم "ناوی" پیلای، به RFI می گوید که چرا او بر این نتیجه است که اسرائیل در غزه نسل کشی کرده است و چرا جهان مسئولیت دارد که اقدام کند.

پیلای که روز جمعه جایزه صلح نوبل را دریافت کرد، کار خود را با دفاع از فعالان ضد آپارتاید در آفریقای جنوبی آغاز کرد و سپس به ریاست دادگاه کیفری بین‌المللی رواندا برود.

او همچنین با داشتن سمت هایی در سازمان ملل، دیوان کیفری بین المللی و دیوان بین المللی دادگستری، مدافع قدرتمندی برای قدرت و مسئولیت نهادهای بین المللی برای اجرای عدالت است – در زمانی که آنها مورد حمله مکرر رهبران سیاسی قرار گرفته اند.

پیلای ریاست کمیسیون مستقل تحقیقات بین المللی سازمان ملل در مورد اراضی اشغالی فلسطین را بر عهده داشت که سال گذشته به این نتیجه رسید که نسل کشی در غزه در حال وقوع است. این یافته او را به یک چهره جنجالی در اسرائیل تبدیل کرده است، جایی که دولت از تصمیم برای اعطای جایزه نوبل به او انتقاد کرده است.

پیلای در صحبت با RFI توضیح داد که چرا معتقد است این نتیجه گیری موجه است - و ناامیدی خود را از واکنش جامعه بین المللی.

RFI: از آپارتاید در آفریقای جنوبی تا نسل کشی در رواندا و جنگ در غزه، شما زندگی خود را صرف مبارزه با مصونیت از مجازات کرده اید. اولین کسی که وقتی فهمیدید جایزه صلح نوبل را برده اید چه کسی بود؟

ناوی پیلای: به فرزندانم، دو دخترم فکر کردم. آنها خیلی سخاوتمند بودند و به مادرشان اجازه دادند که دور دنیا سفر کند، مدت زیادی از خانه دور باشد. و خیلی حمایت کردند.

من واقعا مدیون آنها و دوستان بسیار صمیمی هستم که به من انگیزه دادند و مرا به نیمکت بین المللی هل دادند. به من گفتند اگر قبول نکنی زنی روی نیمکت نمی ماند. بنابراین همه چیز در دادگاه نسل کشی رواندا اینگونه آغاز شد.

RFI: اعطای این جایزه به شما به دلیل گزارش سال گذشته شما در مورد غزه، انتقاداتی را در اسرائیل برانگیخته است. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، شما را به دامن زدن به "اهریمن سازی یهودیان" متهم کرده است. چگونه به آن پاسخ می دهید؟

نپ: هیچ مدرکی دال بر اینکه من کسی را شیطان جلوه می دهم وجود ندارد، چه رسد به یهودیانی که در آفریقای جنوبی نیز از هولوکاست رنج برده اند. یهودیانی که در آفریقای جنوبی مستقر شدند در مبارزه برای آزادی ما به سیاه پوستان آفریقای جنوبی پیوستند. بنابراین ما در آفریقای جنوبی با یکدیگر همکاری می کنیم و به یکدیگر احترام می گذاریم. این افسانه ای است که نخست وزیر نتانیاهو برای بی اعتبار کردن گزارش ما ابداع کرده است.

RFI: شما به گزارشی اشاره می کنید که سال گذشته توسط کمیسیون مستقل تحقیقات بین المللی سازمان ملل منتشر شد، که شما ریاست آن را بر عهده داشتید. کمیسیون به این نتیجه رسید که اسرائیل در غزه نسل کشی می کند. آیا امروز همچنان بر این نتیجه گیری ایستاده اید؟

نپ: من روی آن ایستاده ام زیرا این فقط یک نظر نیست که من در آنجا مطرح می کنم. این مبتنی بر واقعیت است. این کمیسیون مانند یک دادگاه کار می کرد. دادگاه مانند است، اما دادگاه نیست. ما قدرت دادگاه نداریم، اما از روش استفاده می کنیم. و این بدان معناست که قبل از گنجاندن آن در گزارش، هر واقعیتی را بررسی و تأیید می‌کنید.

ما حقایق را بر اساس شکایات شاهدان داشتیم. ما حقایق اظهاراتی را داشتیم که توسط صاحبان قدرت - به عنوان مثال، رئیس جمهور، نخست وزیر و وزیر دفاع پیشین بیان شده بود. اظهارات خودشان، درست مانند نسل کشی رواندا، محرک نسل کشی بود. بنابراین این نوع شواهد است.

من به عنوان یکی از سه قاضی در دادگاه رواندا که اولین حکم جهان را در مورد نسل کشی صادر کرد، تجربه دارم. ما این جنایت را ساده نمی‌گیریم. ما اطمینان می دهیم که قصد ویژه مورد نیاز برای جنایت نسل کشی ثابت شده است. این چیزی است که ما به دنبال آن هستیم و این همان چیزی است که ما پیدا کردیم.

"شناسایی تعهد می آورد": چگونه اعلام نسل کشی می تواند جنگ در غزه را تغییر دهد

RFI: کدام عوامل باعث شد که آن را به عنوان نسل کشی معرفی کنید؟

نپ: من گزارشی را در اختیار ندارم و واقعا با تلاش برای یادآوری آنچه پیدا کردیم به آن آسیب می‌رسانم. ما شواهد روشنی از قتل یافتیم. ما تحقیقات خودمان را انجام دادیم و متوجه شدیم که یک روزنامه نگار در واقع عمدا کشته شده است. هیچ تحقیقی از سوی اسرائیل درباره برخی از این حوادثی که من شرح می دهم، از جمله شکستن و دفن در شن و ماسه آمبولانس ها، انجام نشد.

ما شواهدی از درهم شکستن هدفمند تنها کلینیک باروری در غزه پیدا کردیم، جایی که آنها کلینیک را هدف قرار دادند و مخازن اکسیژن را که جنین ها را زنده نگه داشتند، نابود کردند. آنها گفتند که در دفاع عمل می کنند. آنها گفتند که حماس اسلحه ها را در بیمارستان ها مخفی کرده است. اما تمام فیلم ها نشان می دهد که آنها اصلا به بیمارستان نزدیک نشده اند. آنها هیچ جستجویی برای یافتن سلاح نکردند و هیچ جنگجوی حماس قابل مشاهده نبود. این یک هدف گیری مستقیم بود و آنها به سمت مخزن اکسیژن شلیک کردند.

ما از حقایق نتیجه گرفتیم که این تخریب عمدی خود گروه [مردم فلسطین] بود تا مطمئن شویم که آنها تولید مثل نمی کنند.

RFI: در مورد شکست جامعه بین المللی در متوقف کردن آنچه در غزه اتفاق می افتد، چه احساسی دارید؟

نپ: من فکر می کنم که ما به نهادهای بین المللی خود، به ویژه شورای امنیت سازمان ملل، که قدرت استفاده از ابزارهای خود برای تحریم را دارد، اعتماد داریم. آنها از ابزار تحریم و تحریم برای پایان دادن به آپارتاید در کشور من استفاده کردند. آنجا محکم عمل کردند. بنابراین آنها قادر به اقدام هستند. اما به دلیل موضع سیاسی قوی و جانبداری ایالات متحده در حفاظت از اسرائیل این کار را نکردند.

من از شکست جامعه بین المللی که در سازمان ملل قدرت دارد، ناامید هستم. آنها از این قدرت در موقعیت های دیگر استفاده کرده اند. آنها نیروهای حافظ صلح را برای محافظت از غیرنظامیان می فرستند. در این واکنش اسرائیل به حملات حماس، تعداد زیادی از غیرنظامیان به ویژه زنان و کودکان کشته شده اند. اگر سازمان ملل متحد برخی از اقداماتی را که در کشورهای دیگر به کار گرفته بود، انجام می داد، امروز می توانست جان این افراد را نجات دهد. این چیزی است که ناامید کننده است.

RFI: تنها چند ساعت پس از اعطای جایزه نوبل به شما، واشنگتن تحریم‌های جدیدی را علیه دیوان کیفری بین‌المللی که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا آن را «دادگاهی سرکش» توصیف کرد، اعلام کرد. نظر شما از این حملات علیه عدالت بین المللی چیست؟

نپ: من فکر می کنم غیرقانونی است، کاملا غیرقابل قبول است. اینها جنایاتی از سوی دولتی است که به طور یکجانبه این تحریم های وحشتناک را اعمال می کند تا دیوان کیفری بین المللی را از انجام وظایف خود در زمینه تحقیق و تعقیب جرایم بسیار جدی باز دارد.

من برای ابراز همبستگی با آن کارکنان پرتلاش که اکنون در مورد حقوق خود و اینکه آیا از آنها محافظت می شود یا خیر کاملا نامطمئن هستند به دادگاه مراجعه کردم. این مواقع مضطرب است که قاضی به دلیل احکام قانونی که در دادگاه صادر کرده‌اند، جدا می‌شوند و مجازات می‌شوند. این کاملا [بی‌سابقه] است و باید توسط همه دولت‌ها کاملا محکوم شود.

RFI: با توجه به فشار فزاینده ICC، آینده آن را چگونه می بینید؟

NP: دیوان کیفری بین المللی از حمایت همه کشورهایی که طرف اساسنامه رم هستند برخوردار است. نهاد ناظر آنها مجمع کشورهای عضو است. آنها قبلا از این حمله توسط ایالات متحده علیه دادگاه ابراز انزجار و محکوم کرده اند.

بنابراین باید به ما بگوید که آنها کجا ایستاده اند. آنها برای ادامه تأمین مالی و پیشبرد کار این دادگاه اقداماتی را انجام خواهند داد.

دادستان دیوان بین‌المللی کیفری: عدالت بین‌المللی با وجود تحریم‌های آمریکا قابل پاک شدن نیست

RFI: کشورها همیشه تصمیمات ICC را اجرا نمی کنند. به عنوان مثال، فرانسه حکم بازداشت نتانیاهو را اجرا نکرد، حتی اگر او بارها بر فراز حریم هوایی فرانسه پرواز کرده باشد. و با این حال فرانسه یکی از طرفین اساسنامه رم است.

نپ: ما قویا از دولت ها، همه ایالت ها می خواهیم که به تعهدات خود برای دستگیری و تحویل مظنونین متهم به دادگاه عمل کنند.

این اتفاق در دادگاه رواندا رخ داد. کشورها، به ویژه در بقیه آفریقا، مظنونین را دستگیر کردند، اما آنها نیز توسط ایالات متحده برای ما فرستاده شدند. آنها را هم دستگیر کردند و از طرف فرانسه نزد ما فرستادند. آن دادگاه هرگز نمی توانست آن افراد را به پای میز محاکمه بکشاند اگر کشورهای مربوطه از کیفرخواست صادر شده توسط دادگاه رواندا تبعیت نمی کردند.

من دوست دارم - و من انتظار دارم - همین سطح از همکاری با ICC را ببینم. چرا؟ زیرا اصل عدالت بین المللی، اصل مبارزه با مصونیت از مجازات برای جرایم سنگین، نباید گزینشی باشد. ما نباید یک استاندارد جداگانه برای دوستانمان و یک استاندارد جداگانه برای کسانی که با آنها ارتباط برقرار نمی کنیم داشته باشیم. یک استاندارد مشترک وجود دارد. مقادیر باید به طور مساوی اعمال شوند.

RFI: چندین کشور آفریقایی از آنچه آنها استاندارد دوگانه می نامند در این زمینه انتقاد کرده اند. آیا آنها نکته ای دارند؟

نپ: آنها نکته ای دارند، زیرا اغلب از آن آرا علیه کشورهای آفریقایی استفاده می شد. آنها در شورای امنیت به حاشیه رانده شده اند.

من واقعا موافقم که باید اصلاحاتی در شورای امنیت انجام شود، نه تنها به دلیل حق وتوهایی که آنها دارند و برای محافظت از خود و دوستانشان استفاده می کنند، بلکه به این دلیل که در این عصر، با پیشرفت اقدامات پاسخگویی، ما نمی توانیم نظامی داشته باشیم که در آن پنج قدرت بزرگ، قدرت های پیروز ظهور شده از دوران نازی، همچنان به اعمال حق وتو در سازمان ملل ادامه دهند. یک جنبش قوی برای تغییر آن وجود دارد.

اما البته، یک چیز وجود دارد که پنج عضو دائمی در مورد آن توافق دارند. آنها در مورد هر چیز دیگری با هم اختلاف دارند، اما در یک چیز توافق دارند: آنها از اختیارات وتو که دارند دست نخواهند کشید.

RFI: امروز چه درس هایی می توانیم از دادگاه کیفری بین المللی رواندا بیاموزیم؟

NP: من فکر می کنم که جهان باید بیشتر برای جلوگیری از نسل کشی تلاش کند. به همین دلیل است که ما کنوانسیون پیشگیری از نسل کشی را داریم.

شما منتظر نیستید که یک میلیون نفر کشته شوند – در این مورد، در یک دوره صد روزه، با سلاح های دستی، با اطلاع سازمان ملل متحد و حافظان صلح آنها. هرگز نباید اجازه می داد که این اتفاق بیفتد.

و این چیزی است که ما در مورد دادگاه رواندا می گوییم. همانطور که نلسون ماندلا گفت، درس آموخته شده باید این باشد که "دیگر هرگز".

دادگاه نورنبرگ: "وقتی این افراد را در اسکله می بینید، جهان تغییر می کند"

نپ: ابتدا می‌خواهم پاسخ خود را اینگونه بیان کنم که هرگز برای هیچ یک از این مشاغلی که در عرصه بین‌المللی وارد شدم درخواست ندادم. از من خواسته شد که به آن ملحق شوم یا سرم را شکار کردند. و زمانی که این موقعیت ها را به دست آوردم، متوجه مسئولیت خود در ارائه آن شدم، زیرا هرگز مردم و انتظارات آنها را ناامید نخواهم کرد. آنها فکر می کنند که شما کار خود را جدی خواهید گرفت، آن را به درستی انجام خواهید داد و از عملکرد این مکانیسم ها اطمینان حاصل خواهید کرد.

امیدوار بودم بازنشسته شوم. این یک وسوسه است، به خصوص در فصل زمستان، دیر بیدار شدن به جای اینکه زود به سر کار بروید. اما اینها ملاحظات کوچکی در پرتو رنج قربانیان است. حتی شرم آور است که وقتی دنیا به شما نیاز دارد، ناراحتی های کوچک شخصی خود را مطرح کنیم. بنابراین تا زمانی که به من نیاز باشد، به عملکردی که قبلا انجام می دادم ادامه خواهم داد.

RFI: اولویت شما به عنوان برنده جایزه صلح نوبل چیست؟

نپ: من اولویت‌های زیادی دارم، اما از اینکه در این روزگار به برابری جنسیتی نرسیده‌ایم ناراحتم. ما به خشونت علیه زنان پایان نداده ایم.

من از شبکه جهانی رهبران زنان و ابتکار آنها برای تعیین یک زن به عنوان دبیرکل سازمان ملل متحد حمایت می کنم. می دانید، این یک تاریخ طولانی بوده است، تقریبا 100 سال، و ما هرگز یک زن دبیرکل نداشته ایم. و چرا اینطور است؟ پاسخی جز تبعیض جنسیتی وجود ندارد. این یکی از زمینه هایی است که من روی آن تمرکز خواهم کرد.

این مصاحبه توسط فلورانس موریس به زبان انگلیسی انجام شده است و برای وضوح کمی ویرایش شده است.

با دانلود برنامه RFI از اخبار بین المللی به روز باشید