نتایج انتخابات اسرائیل؛ نتانیاهو و آیزنکوت برای تشکیل دولت چه گزینههایی دارند؟
با شمارش ۹۳ درصد صندوقهای عادی، معادل ۸۵٫۶ درصد کل آرای انتخابات پارلمانی اسرائیل، ائتلاف نتانیاهو ۵۳ کرسی، اردوگاه آیزنکوت ۴۸ کرسی و احزاب عرب ۱۹ کرسی به دست آوردهاند. حدود ۶۰۰ هزار رای ویژه نیز هنوز شمارش نشده است.
شمارش آرای انتخابات پارلمانی اسرائیل که روز سهشنبه ۲۷ اکتبر برگزار شد، به مراحل پایانی رسیده، اما نتایج اولیه از شکلگیری یک بنبست سیاسی حکایت دارد. در حالی که بنیامین نتانیاهو و گادی آیزنکوت، دو رقیب اصلی، هر یک برای تشکیل دولت آینده اعلام آمادگی کردهاند، هیچیک از اردوگاههای آنها به اکثریت ۶۱ کرسی در کنست ۱۲۰ نفره دست نیافته است.بر اساس تازهترین نتایج منتشرشده از شمارش ۹۳ درصد آراء صندوقهای عادی، اردوگاه احزاب حامی نتانیاهو ۵۳ کرسی، مجموعه احزاب مخالف او به رهبری آیزنکوت ۴۸ کرسی و دو تشکل اصلی عرب، شامل فهرست مشترک و حزب رعام، مجموعا ۱۹ کرسی در اختیار دارند. این ارقام هنوز قطعی نیستند و با شمارش آرای باقیمانده ممکن است تغییر کنند.کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل بعد از ظهر چهارشنبه اعلام کرد که به دلیل لزوم بررسی بیشتر آرای باقیمانده، احتمال انتشار بهروزرسانی دیگری در ساعات نزدیک کم است. رسانه اسرائیلی والانیوز نیز گزارش داد که کمیته امیدوار است شمارش و راستیآزمایی آرای ویژه را تا ظهر جمعه ۳۰ اکتبر تکمیل کند.چرا هنوز صدها هزار رای شمارش نشده است؟اگرچه شمارش آرای صندوقهای معمولی تقریبا به پایان رسیده ولی حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار رای موسوم به «پاکتهای دوگانه» همچنان در انتظار شمارش و تایید هستند.برخلاف تصور اولیه، این آرا صرفا متعلق به نظامیان نیست. بخش عمده آن را آرای سربازان و نیروهای ذخیره ارتش تشکیل میدهد، اما آرای دیپلماتها، بیماران بستری، زندانیان و افرادی که خارج از حوزه انتخابیه خود رای دادهاند نیز در این گروه قرار میگیرد.به گزارش تایمز اسرائیل، ارزش مجموع این آرا معادل حدود ۱۵ تا ۱۷ کرسی پارلمانی است. البته این به معنای وجود ۱۵ کرسی مستقل و تعیینتکلیفنشده نیست؛ بلکه ورود این آرا به شمارش نهایی میتواند توزیع کرسیها میان احزاب را تغییر دهد. این آرا در انتخابات گذشته بیشتر به سود احزاب غیرعرب و غیرحریدی بودهاند، اما حضور گسترده نیروهای ذخیره از گرایشهای سیاسی متفاوت، پیشبینی الگوی امسال را دشوارتر کرده است.شمارش این گروه از آرا از شامگاه چهارشنبه آغاز میشود. انتظار میرود تصویر دقیقتری از نتایج روز پنجشنبه ۲۹ اکتبر روشن شود، هرچند ممکن است تکمیل شمارش تا صبح جمعه ۳۰ اکتبر طول بکشد.کدام احزاب چند کرسی به دست آوردهاند؟بر اساس آخرین تقسیمبندی موقت کرسیها، حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با ۲۶ کرسی بزرگترین حزب کنست خواهد بود و حزب «یاشار» به رهبری آیزنکوت با ۲۱ کرسی در جایگاه دوم قرار دارد.در اردوگاه نتانیاهو، حزب شاس، یهودیت متحد توراتی و قدرت یهودی به رهبری ایتامار بنگویر هر کدام هفت کرسی و حزب صهیونیسم دینی به رهبری بزالل اسموتریچ شش کرسی دارند.در اردوگاه مخالف، حزب «با هم» به رهبری نفتالی بنت و یائیر لاپید ۱۲ کرسی، حزب دموکراتها به رهبری یائیر گولان هشت کرسی و حزب اسرائیل خانه ما به رهبری آویگدور لیبرمن هفت کرسی به دست آوردهاند. در میان احزاب عرب نیز فهرست مشترک ۱۲ کرسی و رعام به رهبری منصور عباس هفت کرسی دارد.میزان مشارکت در این انتخابات حدود ۷۷.۷ درصد اعلام شده که بالاترین میزان مشارکت از سال ۱۹۹۹ به شمار میرود. افزایش مشارکت در شهرهای عربنشین نیز یکی از عوامل رشد کرسیهای احزاب عرب بوده است؛ احزابی که در کنست قبلی مجموعاً ۱۰ کرسی داشتند.مجموع کرسیهای احزاب مخالف نتانیاهو، با احتساب احزاب عرب، به ۶۷ میرسد؛ شش کرسی بیش از حد نصاب تشکیل دولت. با این حال، اختلافهای سیاسی میان احزاب مخالف، بهویژه بر سر مشارکت یا حمایت احزاب عرب، مانع از آن است که این برتری عددی لزوماً به تشکیل یک دولت ائتلافی منجر شود.نتانیاهو و آیزنکوت برای تشکیل دولت چه گزینههایی دارند؟در اردوگاه مخالفان نتانیاهو، مهمترین بحث بر سر همکاری با احزاب عرب است. یوسف جبارین، رئیس فهرست مشترک، روز چهارشنبه اعلام کرد احزابی که خواهان جایگزینی دولت نتانیاهو هستند باید با این تشکل مذاکره کنند. یائیر گولان، رهبر حزب دموکراتها، نیز خواستار کنار گذاشتن مخالفت با مشارکت احزاب عرب در تشکیل دولت جدید شده است.منصور عباس، رهبر رعام، نیز به شبکه ۱۲ اسرائیل گفته که چهرههایی از هر دو اردوگاه سیاسی با او تماس گرفتهاند. عباس آمادگی مشروط خود را برای همکاری با دولتی به رهبری آیزنکوت اعلام کرده، اما تأکید کرده است که ابتدا باید امکان تشکیل چنین دولتی مشخص شود.با این حال، همکاری صرف آیزنکوت با رعام کافی نیست: بر اساس توزیع کنونی، مجموع ۴۸ کرسی اردوگاه آیزنکوت و هفت کرسی رعام تنها به ۵۵ کرسی میرسد. در نتیجه، حمایت تمام یا بخشی از فهرست مشترک یا تغییر آرایش احزاب دیگر نیز ضروری خواهد بود.گزینه دیگر، تشکیل دولت اقلیت با حمایت بیرونی احزاب عرب یا خودداری آنها از رأی مخالف است؛ ترتیبی که لزوماً مستلزم حضور نمایندگان عرب در کابینه نخواهد بود. در همین چارچوب، گزارشهایی درباره تلاش احزاب مخالف برای برکناری امیر اوحانا از ریاست کنست با کمک آرای احزاب عرب منتشر شده است. چنین اقدامی میتواند نخستین آزمون همکاری پارلمانی این احزاب پس از انتخابات باشد.در سوی مقابل، نتانیاهو بر تشکیل دولتی راستگرا تاکید کرده و علنا تشکیل دولتی متکی به حمایت احزاب عرب را رد کرده است. از این رو، دستیابی او به اکثریت نیازمند جذب حمایت نمایندگانی خارج از ائتلاف فعلی یا توافقی گستردهتر با احزاب رقیب است.گمانهزنی درباره تشکیل دولت وحدت میان لیکود و حزب آیزنکوت نیز مطرح شده است؛ هرچند آیزنکوت بارها با پیوستن به دولتی به نخستوزیری نتانیاهو مخالفت کرده و بنگویر نیز نسبت به کنار گذاشتن متحدان راستگرای نتانیاهو برای تشکیل چنین دولتی هشدار داده است. اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهوری اسرائیل، روز چهارشنبه از احزاب خواست با ذهنی باز وارد مذاکرات شوند تا از برگزاری انتخابات مجدد جلوگیری شود.مرحله بعدی تشکیل دولت چه زمانی آغاز میشود؟بر اساس جدول زمانی انتخابات اسرائیل، نتایج نهایی شمارش احتمالا تا ۳۰ اکتبر مشخص میشود، اما کمیته مرکزی انتخابات تا چهارشنبه ۴ نوامبر فرصت دارد نتایج رسمی را منتشر کند.پس از انتشار نتایج، هرتزوگ با نمایندگان احزاب منتخب رایزنی خواهد کرد و طبق قانون باید ظرف هفت روز، یعنی حداکثر تا ۱۱ نوامبر در صورت انتشار نتایج در موعد نهایی، ماموریت تشکیل دولت را به یکی از اعضای کنست واگذار کند. کنست جدید نیز قرار است سهشنبه ۱۰ نوامبر آغاز به کار کند.فرد مامور تشکیل دولت در مرحله نخست ۲۸ روز فرصت خواهد داشت و رئیسجمهوری میتواند این مهلت را حداکثر ۱۴ روز دیگر تمدید کند. اگر تلاشهای تشکیل دولت به نتیجه نرسد، روند قانونی برای معرفی نامزدهای دیگر آغاز خواهد شد؛ روندی که در نهایت ممکن است به برگزاری انتخابات مجدد منجر شود.تا آن زمان، نتانیاهو در مقام نخستوزیر دولت موقت باقی خواهد ماند. بنابراین، حتی نهایی شدن شمارش آرا نیز لزوما به معنای روشن شدن نام نخستوزیر بعدی اسرائیل نخواهد بود.