نخستین مزرعه بادی آسیای مرکزی با باتری‌های عظیم در ازبکستان رو به تکمیل است
بیست‌و‌پنج توربین از ۲۶ توربین هم‌اکنون به شبکه ملی برق وصل شده‌اند و سامانه ذخیره‌سازی در حال بررسی‌های ایمنی است. سرمایه‌گذاری ۲۳۲ میلیون یورویی با تأمین مالی بین‌المللی و قرارداد خرید برق ۲۵ساله همراه است؛ در حالی که نصب‌های عظیم ذخیره‌سازی در اروپا در سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر شد.
یک پروژه برق بادی به ارزش ۲۳۲ میلیون یورو (۲۶۰ میلیون دلار) در غرب ازبکستان در آستانه تکمیل قرار دارد و تولید برق را با ذخیره‌سازی باتری در مقیاس بزرگ ترکیب می‌کند؛ طرحی که بانک توسعه آسیایی (ADB) آن را نخستین نمونه در آسیای مرکزی توصیف کرده است.در «نوکوس ۲»، ۲۵ توربین از ۲۶ توربین بادی از هم‌اکنون در حال تولید برق هستند و در همین حال، سامانه باتری در حال طی مراحل راه‌اندازی است. این فناوری برای پاسخ به چالشی طراحی شده که شبکه‌های برق در سراسر جهان، از جمله در اروپا، بیش از پیش با آن روبه‌رو هستند: چگونگی توازن عرضه و تقاضا با گسترش انرژی بادی و خورشیدی.این تأسیسات که در قره‌قالپاقستان، جمهوری خودمختار در شمال‌غربی ازبکستان، واقع شده توسط شرکت انرژی سعودی «آکوا» توسعه می‌شود. این طرح، مزرعه بادی ۲۰۰ مگاواتی را با سامانه باتری‌ای ترکیب می‌کند که قادر است ۱۰۰ مگاوات‌ساعت برق را ذخیره کند.به گفته ساردربک محمودوف، مدیر پروژه، پس از بهره‌برداری کامل، این تأسیسات می‌تواند نیاز برق بیش از ۳۰۰ هزار نفر را تأمین کند.به‌روزرسانی منتشرشده در روز ۲۶ اکتبر، میزان پیشرفت ساخت را ۹۴.۲ درصد اعلام کرده است.محمودوف گفت: «مزرعه بادی در ماه اوت آغاز به تولید برق کرد.» او توضیح داد که راه‌اندازی باتری‌ها مستلزم الزامات اضافی ایمنی و حفاظت در برابر آتش‌سوزی است و آزمایش‌ها به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود.از تولید تا ذخیره‌سازیتولید برق بادی و خورشیدی با شرایط آب‌وهوایی نوسان دارد، در حالی که الگوی تقاضای مصرف‌کنندگان روند متفاوتی را دنبال می‌کند.ذخیره‌سازی باتری یکی از راه‌های مدیریت این تفاوت است. برق می‌تواند در زمان‌هایی که در دسترس است ذخیره شود و هنگام نیاز به شبکه تزریق شود؛ کاری که به اپراتورهای شبکه کمک می‌کند توازن عرضه و تقاضا را حفظ کنند و خطر اختلال در تأمین برق را کاهش دهند.در «نوکوس ۲»، باتری‌ها برای فراهم کردن پشتیبانی کوتاه‌مدت در مواقع کاهش تولید بادی یا افزایش تقاضا در نظر گرفته شده‌اند.در پاسخ به این پرسش که سامانه تا چه مدت می‌تواند برق تأمین کند، محمودوف مدت «سه تا چهار ساعت» را، بسته به میزان تقاضا، برآورد کرد. او گفت که مدت دقیق به میزان برقی بستگی دارد که از باتری‌ها برداشت می‌شود.این پروژه همچنین شامل احداث خط انتقال جدیدی به طول ۴۴ کیلومتر و ارتقای زیرساخت‌های موجود برق است تا تأسیسات را به شبکه سراسری ازبکستان متصل کند.اهمیت رو به رشد ذخیره‌سازی انرژی بسیار فراتر از آسیای مرکزی است.به گفته آژانس بین‌المللی انرژی، در سال ۲۰۲۵ میلادی ۱۰۸ گیگاوات ظرفیت جدید ذخیره‌سازی باتری در سراسر جهان نصب شده که نسبت به سال قبل ۴۰ درصد افزایش داشته است.اروپا نیز با تغییر مشابهی روبه‌رو است. اگرچه مجموع نصب‌های جدید باتری در همه دسته‌ها اندکی کاهش یافته، ظرفیت ذخیره‌سازی باتری در مقیاس بزرگ در سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر شده و به حدود ۴.۶ گیگاوات رسیده است.سرمایه‌گذاری بین‌المللی و تأمین مالی بلندمدتاین پروژه از طریق شرکت «آکوا برونی ویند»، شعبه محلی توسعه‌دهنده سعودی، اجرا می‌شود.در سپتامبر ۲۰۲۵ میلادی، بانک توسعه آسیایی (ADB) و یکی از صندوق‌هایی که اداره می‌کند بسته‌ای از وام به ارزش تقریبی ۴۶ میلیون یورو (۵۱ میلیون دلار) امضا کردند.از دیگر وام‌دهندگان می‌توان به بانک سرمایه‌گذاری زیربنایی آسیایی (AIIB)، بانک توسعه هلندی اف‌ام‌او (FMO)، بانک استاندارد چارترد و نهاد «سعودی اگزیم» اشاره کرد. بانک سرمایه‌گذاری زیربنایی آسیایی جداگانه حدود ۶۷ میلیون یورو (۷۵ میلیون دلار) تأمین مالی برای این پروژه تصویب کرده است.بانک توسعه آسیایی همچنین ضمانت اعتباری با پشتوانه دولت ارائه کرده که با هدف کاهش ریسک‌های مالی و تشویق رقابت در روند مناقصه طراحی شده است.این سرمایه‌گذاری در چارچوب قرارداد خرید تضمینی برق ۲۵ ساله‌ای انجام می‌شود که پس از برگزاری مناقصه رقابتی در ماه مارس ۲۰۲۴ میلادی امضا شد. بر اساس این قرارداد، اپراتور شبکه سراسری ازبکستان برق تولیدی این مزرعه بادی را خریداری خواهد کرد.این ترتیبات بلندمدت چارچوب تجاری پروژه را فراهم می‌کند و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را با خریدار تضمینی برق آن پیوند می‌دهد.عبدالاطیف متکاریموف، مدیر پرتفوی بانک توسعه آسیایی، گفت که این بانک از زمان پروژه قبلی در نوایی از توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در ازبکستان حمایت کرده است.او با اشاره به تولید برق بادی و خورشیدی گفت: «در مجموع، حدود ده پروژه در این بخش وجود دارد.»اشتغال محلی و تأثیر بر جوامعمرحله ساخت، فرصت‌های شغلی تازه‌ای در قره‌قالپاقستان ایجاد کرده است.به گفته محمودوف، در جریان ساخت‌وساز بین ۷۵۰ تا ۸۰۰ نفر روی پروژه کار کرده‌اند که بیش از ۴۰۰ نفر از آن‌ها کارگران و متخصصان محلی بوده‌اند.او گفت: «متخصصان محلی اکنون در پروژه‌هایی با این ابعاد، نقش‌های مدیریتی را بر عهده می‌گیرند.»تارانا جعفرووا، مدیر امور اجتماعی پروژه، گفت که جذب نیروی کار از جوامع نزدیک با هدف حمایت از درآمد و معیشت محلی انجام شده است. او همچنین رویه‌هایی را برای رسیدگی به شکایت‌ها و جبران خسارت افرادی که تحت تأثیر ساخت‌وساز قرار گرفته‌اند، تشریح کرد.ارزیابی‌های زیست‌محیطی، آثار بالقوه بر کاربری زمین و حیات‌وحش را شناسایی کرده‌اند و اقدام‌های کاهش اثر و نظارت را ضروری دانسته‌اند.به گفته بانک توسعه آسیایی، پس از بهره‌برداری کامل انتظار می‌رود این مزرعه بادی سالانه نزدیک به ۷۲۸ هزار مگاوات‌ساعت برق تولید کند.توسعه‌دهنده قصد دارد فرایند راه‌اندازی سامانه باتری را تا پایان نوامبر ۲۰۲۶ میلادی به پایان برساند و کل تأسیسات را وارد مرحله بهره‌برداری کامل کند.