نشست ترامپ و شی، داستان دو تنگه است

این جمعه، دونالد ترامپ و شی جین پینگ قرار است از آرشیو ملی بازدید کنند، ساختمانی که ایالات متحده اسناد بسیاری از وعده های خود را در آن نگه می دارد.

شی ممکن است از این لحظه استفاده کند و یک کتاب قدیمی ساخته شده در چین را برای میزبان خود بخواند، فقط به عنوان یک یادآوری کوچک.

یک روز قبل، ترامپ و شی یک دیدار رسمی دوجانبه از ظهر به وقت شرقی برگزار خواهند کرد. چیزهای زیادی در دستور کار است. تجارت شاید بزرگ‌ترین مورد باشد، فوریت دستیابی به یک معامله که با تمدید دو ماهه اخیر آتش‌بس فعلی کاهش می‌یابد.

اما دو موضوع مبرم دیگر برای پرداختن به آنها وجود دارد که حداقل روی کاغذ جدا از هم هستند. این ممکن است به دلیل نیازها و خواسته های ایالات متحده و چین در این مقطع ژئوپلیتیک فعلی تغییر کند. در حال حاضر، هر طرف چیزی برای ارائه به دیگری دارد.

این داستان دو تنگه است که هزاران مایل از هم فاصله دارند، اما شاید اکنون در هم تنیده شده اند: هرمز و تایوان.

بر اساس گزارش رویترز به نقل از منابع ناشناس که در جریان قرار گرفته اند، انتظار می رود شی به ترامپ فشار بیاورد تا فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان را تحت بیانیه ای مشترک در سال 1982 که در آن واشنگتن گفته بود قصد دارد این فروش ها را به تدریج کاهش دهد.

در مقابل، چین چیزی را به ترامپ پیشنهاد می‌کند که او در حال حاضر به آن نیاز شدید دارد: فشار بر ایران.

البته این یک پیشنهاد است نه توافق و هنوز هیچ نشانه ای وجود ندارد که ترامپ آن را پذیرفته است. اما مستقیما تنگه تایوان را به تنگه هرمز متصل می کند، جایی که نزدیک به هفت ماه جنگ باعث شده است که ترافیک کشتیرانی تجاری تقریبا 90 درصد کمتر از سطح قبل از جنگ باشد.

متحدان آسیایی نگرانند که ترامپ ممکن است حمایت از تایوان را برای به دست آوردن پیروزی های اقتصادی و استراتژیک کاهش دهد و به چین پیروزی در آسیا و اقیانوسیه هدیه دهد. اما کشورهای حاشیه خلیج فارس، همچنین شرکای ایالات متحده، مایلند حمل و نقل را از طریق هرمز بازگردانند.

مسئله این نیست که آیا یک معامله بزرگ در این هفته انجام می شود یا خیر، بلکه این است که هر طرف چه چیزی را مبادله خواهد کرد.

اما ظاهرا چین همچنین از واشنگتن خواسته است که تحویل سلاح هایی را که تایوان قبلا سفارش داده است، متوقف کند و واشنگتن را برای خواندن متن سال 1982 تحت فشار قرار خواهد داد.

مشکل چین این است که در یادداشت رئیس جمهور وقت رونالد ریگان در مورد این بیانیه آمده بود که کمیت و کیفیت تسلیحات برای تایوان باید "کاملا مشروط به تهدید ناشی از PRC" باشد.

بنابراین، تجارت مطابق با شرایط چین، آنها را مشروط به رفتار پکن در تنگنای متفاوت می‌کند و به‌خوبی با شش تضمین می‌نشیند، که بر اساس آن واشنگتن موافقت نکرده است که در مورد چنین فروش‌هایی با دولت چین مشورت کند.

علاوه بر این، تهدید چین برای تایوان در سال‌های اخیر آشکارا افزایش یافته است که با تهاجم منظم این کشور به آب‌های سرزمینی و حریم هوایی تایپه و تمرین‌های نظامی شبیه‌سازی تهاجم به جزیره نشان داده شده است.

اما ترامپ ماه‌ها تلاش کرده بود تا جنگی را که در ابتدا ادعا می‌کرد طی هفته‌ها به پایان می‌رسد علیه ایران به پایان برساند.

اجبار نظامی و اقتصادی برای مجبور کردن رژیم ایران به موافقت با شرایط ایالات متحده در مورد موضوع هسته ای یا دسترسی آزاد تجاری به تنگه هرمز کافی نبوده است. تهران در جنگ پیروز نشده است، اما به اندازه کافی جان سالم به در برده تا تهدید خود را برای تنگه حفظ کند.

اینجاست که اهرم پکن به‌ویژه قوی است، و بنابراین می‌تواند برای اهداف ترامپ به کار گرفته شود، به‌طور ایده‌آل برای او قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای برای جمهوری‌خواهان، که عمدتا به دلیل تأثیر تورمی جنگ او است.

خریداران چینی بیش از 80 درصد از صادرات نفت ایران از طریق دریا را در سال گذشته به خود اختصاص دادند. این رژیم یک راه حیات اقتصادی اساسی را برای رژیم تهران فراهم می کند.

پکن تقریبا نیمی از واردات نفت خود را از خاورمیانه می گیرد و به همین دلیل خواهان باز شدن این تنگه است، زیرا این کشور نیز با شکست انرژی ناشی از جنگ ایران مواجه است. اما اینکه آیا می‌خواهد این اتفاق بر اساس شرایط واشنگتن رخ دهد نه تهران، موضوع دیگری است.

و این نقص ساختاری در هر پیوند این دو موضوع را آشکار می کند. یک پیشنهاد هیچ هزینه ای ندارد، اما یک توافق هزینه اعتبار دارد. اجرا جایی است که لایحه آن در نهایت می رسد، شاید با هزینه های پنهان.

علاوه بر این، دو نیمه چنین معامله ای برای همه به یک اندازه قابل مشاهده نخواهد بود. فروش تسلیحات یا به کنگره اطلاع داده می شود یا خیر، و تایوان مطمئنا صداهای بلندی در مورد لغو هرگونه محموله ایجاد می کند.

فشار چین بر ایران اما خصوصی، انکارناپذیر و در نهایت به تصمیمات تهران بستگی دارد.

ارتباط مادی بین تنگه ها نیز وجود دارد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، چهارشنبه در پاسخ به سوالی درباره توقف فروش، گفت که هر فروش با ظرفیت صنعتی و آنچه فرماندهان آمریکایی می گویند در سراسر جهان به آن نیاز دارند سنجیده می شود: "وقتی چیزی را می فروشیم، به این معنی است که دیگر آن را نداریم."

او به صراحت گفت که این برای همه خریداران، نه به طور خاص تایوان، صدق می کند، و نیروهای آمریکایی مهمات فراوانی برای اهداف خود در ایران دارند.

هیچ چیز او نشان نمی دهد که سلاح هایی که برای تایوان در نظر گرفته شده است به خاورمیانه رفته است. اما طبق منطق روبیو، هر چه جنگ در اطراف یک تنگه بیشتر مصرف کند، کمتر برای تنگه دیگر صرفه جویی می شود. و او در حال پاسخ به سوالی در مورد تایوان بود که این را گفت.

فشار چین بر ایران ممکن است زودتر خود را نشان دهد، کاهش خرید نفت، یا تغییر ناگهانی موضع مذاکره ایران با ایالات متحده، شاید حتی تصمیمی برای رفع تهدید خود برای تنگه هرمز به عنوان نوعی ژست حسن نیت.

آرشیو ملی می تواند به شی نشان دهد که واشنگتن در سال 1982 چه وعده ای را داده است. اما آنچه هر یک از رهبران در سال 2026 ارائه می دهد، در جایی کمتر تشریفاتی، در اطلاعیه های کنگره و در شمارش نفتکش ها در هرمز ثبت خواهد شد.