نظامهای سلامت اروپا برای بمباران و تهدیدهای غیرقابل تصور آماده میشوند
اروپا برای خطر گسترش درگیری آماده میشود و بیمارستانها و نظام سلامت آن به خط دفاعی حیاتی اما همچنان ناآماده تبدیل میشوند.
در حالی که اروپا خود را برای احتمال گسترش یک درگیری وسیعتر آماده میکند، دولتها در حال تزریق پول به بخش دفاعی هستند، جناح شرقی ناتو را تقویت میکنند و ارتشهای خود را برای یک محیط امنیتی خطرناکتر آماده میسازند.اما خط مقدم دیگری هم وجود دارد که در خطر نادیده ماندن است: بخش سلامت اروپا، شامل بیمارستانها، کارکنان نظام سلامت و نظامهای بهداشت عمومی.از حملات موشکی و پهپادی گرفته تا تهدیدهای شیمیایی، زیستی و پرتوی، یک درگیری گسترده میتواند نظامهای سلامت را تحت فشاری بیسابقه قرار دهد.و با گشوده شدن امکانات و البته خطرات جدید در زیستفناوری به کمک هوش مصنوعی، تهدیدهایی که اروپا با آن روبهرو است، پیشبینیناپذیرتر شده است.به گفته سرتیپ پتر ایورسن، جراح کل نروژ و رئیس کمیته روسای خدمات پزشکی نظامی ناتو، آماده بودن نظام سلامت تنها مسئلهای در حوزه بهداشت عمومی نیست، بلکه موضوعی مربوط به امنیت ملی نیز هست.ایورسن به یورونیوز گفت: «جامعه سالم، جامعهای تابآور است. اگر تابآور باشید، میتوانید فشار وارد شده از سوی دشمنان را تحمل کنید.»این موضوع به معنای آماده شدن برای چیزی فراتر از پیامدهای فوری یک حمله نظامی است. به این معنا است که باید اطمینان حاصل شود که بیمارستانها توان رسیدگی به شمار زیادی از مجروحان را دارند، تأمین تجهیزات و اقلام پزشکی متوقف نمیشود، کارکنان نظام سلامت میدانند چگونه در شرایط فوقالعاده کار کنند و کشورها میتوانند وقتی چند بحران همزمان رخ میدهد، خود را تطبیق دهند.تهدید زیستی جدیدیکی از بزرگترین عوامل عدم قطعیت از توسعه سریع هوش مصنوعی و احتمال استفاده از آن در پژوهشهای زیستی ناشی میشود.در حالی که هوش مصنوعی فرصتهای عظیمی برای تسریع توسعه داروها و درمانها فراهم میکند، میتواند کار بازیگران بدخواه را برای توسعه عوامل زیستی خطرناک هم آسانتر کند.لوران موشل، مدیر و معاون رئیس اداره آمادگی و پاسخ اضطراری در حوزه سلامت (HERA)، به یورونیوز گفت که «شما نمیدانید با چه چیزی روبهرو هستید، چون ممکن است ویروسی باشد که با هوش مصنوعی مهندسی شده یا بازیگر دولتی در حال توسعه ویروس جدیدی باشد» و افزود که «امنیت زیستی قرار است جایگاه بسیار مهمی در دستور کار داشته باشد».موشل گفت: «ما باید چارچوب مقرراتی مناسب و نظام نظارتی مناسبی برای کنترل استفاده از هوش مصنوعی داشته باشیم. این فناوری فوقالعادهای برای توسعه داروهای جدید است، اما میتواند به بازیگران بد هم کمک کند تا ابزارهای بسیار قدرتمندی توسعه دهند.»ایورسن میگوید ترکیبی از زیستشناسی سنتتیک جدید، زیستاطلاعاتیهای جدید و روشهای تازه برای توسعه زیستی در کنار هوش مصنوعی، «بسیار جدی» گرفته شده است و چشمانداز استفاده از سلاحهای کشتار جمعی همچنان از بزرگترین نگرانیها محسوب میشود.او گفت: «فکر هولناک استفاده از سلاحهای کشتار جمعی و پیامدهای بهداشتی آن، چه در حوزه شیمیایی و چه هستهای و زیستی، بزرگترین تهدید خواهد بود.»چنین حملهای میتواند شمار عظیمی بیمار ایجاد کند که به شکلهای بسیار متفاوتی از درمان نیاز دارند؛ ترکیبی که فشار فوقالعادهای بر ظرفیت نظام سلامت وارد میکند.هِرا در تلاش است راههایی بیابد تا اطمینان حاصل شود که اقدامات مقابلهای پزشکی را میتوان در برابر طیفی از تهدیدهای بالقوه، از جمله حوادث با تلفات گسترده، بیوتروریسم و تهدیدهای شیمیایی، زیستی، پرتوی و هستهای به کار گرفت.یکی از رویکردها توسعه درمانهای طیفگسترده است که بتوانند پیش از مشخص شدن دقیق ماهیت یک تهدید زیستی، نوعی حفاظت فراهم کنند.موشل گفت: «در گام نخست، داروهای ضدویروس طیفگسترده، آنتیبادیهای طیفگسترده و آنتیبادیهای مونوکلونال. اینها شما را در برابر تهدید محافظت میکند و سپس درمان هدفمند انجام میشود.»اروپا به یک اندازه آماده نیستدولتها بیش از گذشته آگاه شدهاند که نظامهای سلامت باید برای چنین سناریوهایی آماده باشند، اما آگاهی لزوما به معنای آمادگی نیست.ایورسن میگوید کشورها هنوز باید تأمین مالی لازم را تضمین کنند، در آموزش سرمایهگذاری کنند و به طور منظم توان پاسخگویی خود را تمرین کنند.ایورسن گفت: «ما حدود دویست متر از یک دور چهارصد متری را طی کردهایم. ما در حال آماده شدن برای رسیدن به خط پایان هستیم و باید ببینیم چگونه میتوانیم از منابع و توانمندیها، هم غیرنظامی و هم نظامی، استفاده کنیم.»پیشتازان، کشورهایی هستند که با روسیه مرز دارند و آنهایی که در جناح شرقی ناتو قرار گرفتهاند.ایورسن گفت: «طبیعی است که کشورهایی که با روسیه مرز دارند و در جناح شرقی اروپا قرار گرفتهاند، درک و آگاهی موقعیتی متفاوتی نسبت به مردم ساکن در بخشهای غربیتر داشته باشند.»او به تلاشها در آلمان، نروژ و کشورهای بالتیک و نوردیک برای افزایش تعداد تختهای بیمارستانی و گسترش خدمات سلامت اشاره کرد.اما زیرساخت بهتنهایی کافی نخواهد بود.ایورسن هشدار داد که آمادگی همچنین مستلزم تغییر در شیوه کار نظامهای سلامت است، از جمله آموزش دادن به متخصصان پزشکی برای کار در شرایط ناآشنا.در زمان صلح، خدمات بسیار تخصصی ضروری است، اما در طول جنگ یا بحران بزرگ، ممکن است نظامهای سلامت ناچار شوند رویکردی عمومیتر اتخاذ کنند تا کارکنان و مراکز درمانی بتوانند با انعطافپذیری به هجوم ناگهانی بیماران پاسخ دهند.به گفته او، دومین نقطه ضعف، زنجیره تأمین است.ایورسن گفت: «ما به ترکیبی از ذخیرهسازی و انبارها، و همچنین پایه صنعتی بزرگتر نیاز داریم» تا بتوان در برابر موج نخست بحران مقاومت کرد و در عین حال ظرفیت تطبیق با آنچه در ادامه میآید را حفظ کرد.هشدار اوکراین به اروپابرای مقامات بهداشتی اروپا، جنگ در اوکراین بسیاری از این سناریوها را از تمرینهای نظری به درسهای عملی تبدیل کرده است.بیمارستانها و آمبولانسها هدف حمله قرار گرفتهاند. کارکنان پزشکی ناچار شدهاند در شرایطی هرچه خطرناکتر کار کنند و این درگیری، نیازهایی در حوزه سلامت ایجاد کرده که بسیار فراتر از درمانهای اورژانسی در میدان نبرد است.این تجربه اهمیت مراقبتهای تروما، توانبخشی و خدمات سلامت روان را آشکار کرده است.یارنو هابیشت، رئیس پیشین دفتر کشوری سازمان جهانی بهداشت در اوکراین، به یورونیوز گفت: «دیدیم که نیاز به مراقبتهای تروما بسیار بیشتر است.»ابعاد گسترده جراحتها نیز نیاز رو به افزایش به توانبخشی، بهویژه برای افرادی که قطع عضو شدهاند، ایجاد کرده است.هابیشت گفت: «ما هزاران مورد قطع عضو بیشتر داریم که اگر جنگ نبود، آنها را نداشتیم.»سلامت روان نیز چالشی عمده است، هم برای جمعیت عمومی و هم برای کارکنان نظام سلامت که زیر فشار مستمر کار میکنند.هابیشت رهبران را تشویق کرد که فراتر از ساختمانها و تجهیزات بیمارستانی به انسانهایی فکر کنند که نظامهای سلامت را سر پا نگه میدارند؛ پزشکان، پرستاران، تکنسینها و کارکنان پشتیبانی.او گفت: «شما به ساختمان خوب و فضای امن نیاز دارید، اما در نهایت همه چیز به این بستگی دارد که آیا پرستاران حضور دارند، آیا پزشکان حضور دارند و آیا کارکنان پشتیبانی حضور دارند یا نه.»کارکنان نظام سلامت همچنین به ابزارها، آموزش و تأمین مالی مناسب نیاز دارند تا در این حرفه بمانند و هنگام وقوع بحرانها بتوانند پاسخ دهند.هابیشت گفت: «بسیار بسیار مهم است که درک کنیم نظام سلامت واقعا بخشی از کل نظام امنیت و دفاع است.»