هالووین در پرتغال از پاو پر دئوس تا جشن بز و کانوتو چگونه برگزار می‌شود
کدوهای نورانی، ماسک‌های ترسناک و بچه‌هایی که در می‌زنند. در کنار هالووین، آیین «پاو پر دیوس» هم در پرتقال پابرجاست؛ دو شیوه جشن گرفتن ترسناک‌ترین زمان سال است.
تارهای عنکبوت مصنوعی، کلاه‌های جادوگر که بالای سقف‌ها پرواز می‌کنند، اسکلت‌هایی که دست تکان می‌دهند یا کدوهای تنبلِ روشن که به ما لبخند می‌زنند. این همان صحنه‌ای است که این روزها در فروشگاه‌ها، مدرسه‌ها یا مراکز خرید می‌بینیم. یعنی به یکی از ترسناک‌ترین شب‌های سال نزدیک شده‌ایم، شب هالووین.هرچند این مناسبت ریشه پرتغالی ندارد، تعجبی ندارد که در شب ۳۱ اکتبر گروهی از بچه‌ها با لباس‌های ترسناک دم درِ خانه‌ها بیایند و برای گفتن عبارت سنتی پرتغالی «دوچورا او تراوسورا»، یعنی نسخه انگلیسی آن «trick or treat»، در بزنند.با این حال، هرچند هالووین هر روز محبوب‌تر می‌شود، تنها جشنی نیست که این روزها را مشخص می‌کند. در پرتغال، سنت دیگری هم هست که با وجود تفاوت‌ها نکته‌ای مشترک با این جشن وارداتی دارد: بچه‌ها هم به خیابان می‌آیند و در به در برای گرفتن نذر و هدیه می‌روند؛ این سنت «پائو پور دئوس» است.این سنت به صبح اول نوامبر محدود می‌شود، روز همه قدیسان در پرتغال، تعطیلاتی که در آن کسانی که از دنیا رفته‌اند یاد می‌شوند و هنوز در برخی مناطق زنده مانده است.هرچند درباره منشأ آن توافق نظر وجود ندارد، گفته می‌شود «پائو پور دئوس» در قرن پانزدهم در زمینه‌ای غیرمسیحی شکل گرفته و به آیین‌های قدیمی تقسیم خوراک در یادبود مردگان پیوند خورده است.این سنت به دلیل زلزله 1755 که درست در روز اول نوامبر در لیسبوا رخ داد و هزاران نفر را در وضعیت فقر مطلق گذاشت، ابعاد دیگری پیدا کرد. بر اساس این روایت، یک سال بعد از فاجعه، محروم‌ترین مردم آغاز کردند به در به در رفتن و نان خواستن تا گرسنگی خود را فرو بنشانند.امروزه بیشتر بچه‌ها هستند که این رسم را زنده نگه می‌دارند، همیشه با کیسه‌های پارچه‌ای خود که اغلب خودشان آن را تزیین می‌کنند یا در برخی مناطق از سوی شهرداری‌ها توزیع می‌شود. نذرها هم حالا متفاوت شده است: علاوه بر نان سنتی، کیک یا میوه خشک، شیرینی و حتی پول هم داده می‌شود.این سنت با خواندن شعر و ترانه هم همراه است و انواع دوبیتی‌ها خوانده می‌شود؛ مثلا: «نان برای خدا، بندۀ خدا، کیک کوچولو در کیسه، با خدا راه می‌روید» یا «نان برای خدا، به عشق خدا، چیزی در این کیسه بگذارید، همه‌اش به عشق خدا باشد». در برخی مناطق هم این‌طور می‌خواندند: «کیک‌های کوچولو برای من و برای شما، تا به رفتگانی بدهیم که مرده و دفن شده‌اند».این جشن در هر منطقه شکل متفاوتی به خود می‌گیرد. در استرمادورا، این روز را به نام «روز بولینیو» می‌شناسند که در آن رسم بر این است که کیک‌های سنتی فصل هدیه داده شود.در آزور، یکی از سنت‌های مربوط به این ایام «کاسپیاداش» است، کیک‌هایی به شکل جمجمه در بزرگداشت مردگان که هنوز در برخی مناطق پخته می‌شود.در منطقه بیرا بائیشا، این سنت بیشتر به رابطه پدرخوانده‌ها و فرزندخوانده‌ها گره خورده است؛ پدرخوانده‌ها کیکی به نام «سانتورو» به فرزندخوانده‌ها هدیه می‌دهند.این سنت پرتغالی معمولا بی‌حاشیه است؛ برخلاف آنچه در رسم سنتی «trick or treat» دیده می‌شود، بین امتناع از دادن چیزی و احتمال شیطنت، پیوند آشکاری وجود ندارد. در «پائو پور دئوس»، روحیه تقسیم و همیاری و خواستِ زنده نگه داشتن سنتی که نسل به نسل منتقل شده، غالب است.دیگر جشن‌های سنتی در شب هالوویندر شمال پرتغال و در روستایی به نام سیدویش در استان براگانسا، جشنی برگزار می‌شود که به ریشه‌های سلتیِ هالووین نزدیک است. نام این جشن «Festa da Cabra e do Canhoto» است و توسط Associação Raízes Aldeia Cidões (منبع به زبان پرتغالی). (منبع به زبان پرتغالی)همان‌طور که در جشن سلتیِ «سامهین» رخ می‌داد، جشنی که منشأ هالووین است، رسم بر این است که آتشی بزرگ افروخته شود.«کانیو تو» که نام جشن از آن گرفته شده، تنه بزرگی است که در آتش می‌سوزد و نماد شر و نیروهای پنهان است. طبق سنت، خودِ کانیو تو و هیزم باید دزدیده شوند و تنها در صورتی می‌سوزند که این شرط برآورده شده باشد.در این آتش، گوشت بز در دیگ‌های بزرگ پخته می‌شود و هم‌زمان مردم شاه‌بلوط‌های برشته می‌خورند.گرد آتش، سنت کهنِ سلتی دوباره زنده می‌شود. اقوام سلتی، از جمله قبیله زوئلاس، در منطقه براگانسا و وینیایش زندگی می‌کردند و در این زمان، خداحافظی از «فصل روشن» را جشن می‌گرفتند تا جا را برای «فصل تاریک» باز کنند. باور بر این بود که در این گذار، دنیای زندگان و مردگان به هم نزدیک می‌شود.این جشن با اجراهای سلتی مانند رقص، آتش‌افشانی، نوازندگان نیِ کیسه‌ای، طبل‌نوازها و رسیدن کارتو، چهره‌ای سنتی از منطقه تراس اوش مونتش، با ارابه گاو، کامل می‌شود.در شمال، در روستای ویلار د پرتدیزِ شهرستان مونتاله‌گره، جشنی به نام Noite dos Fachos برگزار می‌شود؛ سنتی آمیخته با راز و رمز که در آن شرکت‌کنندگان، معمولا جوان‌ترها، رسم دارند «کاه بدزدند» و با مشعل‌های افروخته به قله‌های کوهستان لارُوکو بروند و با فریاد، ارواح، دیوها یا جادوگران را بترسانند.این رشته‌کوه با بیش از 1.500 متر ارتفاع، نام خود را از یک خدای سلتی به نام «لارُوکو» گرفته است، نکته‌ای که به توضیح پیوند آن با این آیین‌های ماورایی کمک می‌کند.هالووین که تازه در دهه 90 میلادی به پرتغال رسید، مدت‌ها بود که در ویلار د پرتدیز جا افتاده بود؛ جایی که روز جادوگران را با شعار «Aldeia Assombrada» (منبع به زبان پرتغالی) می‌پذیرد.نمایه‌ای واقعی از جهانی‌شدنسنت هالووینی که امروز می‌شناسیم، نسخه‌ای است آمیخته با تاثیرها و آیین‌های گوناگون. ریشه‌های آن تا حدی به جشن سلتیِ «سامهین» برمی‌گردد که در پایان اکتبر برگزار می‌شد و با پایان برداشت محصولات و فرا رسیدن زمستان پیوند داشت.در طول این جشن، باور بر این بود که دنیای مردگان و زندگان به هم نزدیک‌تر می‌شود. سلتی‌ها معتقد بودند ارواح مردگان می‌توانند به دنیای زندگان برگردند و با گذشت زمان، آیین‌هایی در پیوند با این باور شکل گرفت، مانند روشن کردن آتش‌ها و استفاده از لباس‌های مبدل.از سده‌های هفتم و هشتم میلادی، با گسترش مسیحیت و برگزاری روز همه قدیسان در اول نوامبر، سنت‌های غیرمسیحی و مسیحی بر هم تاثیر گذاشتند و به تحول جشن‌هایی کمک کردند که امروز آن را با هالووین مرتبط می‌دانیم.واژه «Halloween» از عبارت انگلیسی «All Hallows’ Eve» گرفته شده است، عبارتی که به معنای شب پیش از روز همه قدیسان است.با این حال، با مهاجرت ایرلندی‌ها به ایالات متحده بین سال‌های 1845 و 1849 و در زمان قحطی بزرگ و ویرانگر در ایرلند، این سنت شکل‌های تازه‌ای پیدا کرد و به آنچه امروز می‌شناسیم نزدیک شد. در ایالات متحده، استفاده از لباس‌های مبدل، کدوهای تنبلِ روشن و دیگر آیین‌هایی که امروز با این شب پیوند می‌دهیم به تدریج رایج شد.شهر اَنُوکا در ایالت مینه‌سوتا خود را «پایتخت جهانی هالووین» می‌نامد و به این معروف است که در سال 1920 یکی از نخستین جشن‌های بزرگ جمعی را که به این مناسبت اختصاص داشت، برگزار کرده است.در همین شهر بود که رژه‌ای ترتیب داده شد که به تثبیت سنت جشن عمومی هالووین کمک کرد. امروز شناخته‌شده‌ترین نمادهای این شب کدوهای تنبل، جادوگران، اسکلت‌ها و دیگر لباس‌های ترسناک است.دیگر جشن‌های هالووین در اروپادر شماری از کشورهای اروپایی، هالووین تقریبا به همان سبک سنتی آمریکای شمالی جشن گرفته می‌شود، اما در برخی جاها شکل‌های بسیار ویژه‌ای از جشن روز جادوگران رایج است. چند نمونه را می‌توان ذکر کرد.ترانسیلوانیا، رومانیمنطقه ترانسیلوانیا در رومانی، امروز تا حد زیادی به خاطر تصویر ذهنی خون‌آشام‌ها که نویسنده ایرلندی برام استوکر در رمان «دراکولا» در سال 1897 خلق کرد، با هالووین پیوند خورده است.قلعه برن (منبع به زبان پرتغالی) اکنون به عنوان «قلعه دراکولا» معرفی می‌شود و زمینه‌ای مناسب برای برگزاری جشن‌های هالووین، رویدادهای موضوعی و مهمانی‌های الهام‌گرفته از ترس فراهم کرده است. بازدیدکنندگان در فضایی تاریک و وهم‌انگیز، در سبک خاص هالووینی، راهنمایی می‌شوند.بروژ، بلژیکاین شهر از خیابان‌های رمانتیک تا فضایی تاریک کشیده می‌شود؛ بروژ در هالووین رنگ عوض می‌کند.از نشست روایت‌گری درباره داستان شبحِ آب‌ها که گفته می‌شود دریاچه عشق را می‌ترساند، تا گردش شبانه در دلِ افسانه‌ها، اسطوره‌ها و روایت‌های ترسناک، در شب 31 اکتبر در این شهر همه‌چیز ممکن است.جاذبه گردشگری تعاملی و غوطه‌ور «Historium» که در میدان بازار، Marktادینبورو، اسکاتلنددر ادینبورو، هالووین با جدیت برگزار می‌شود و جشن سامهوین فایر فستیوال (منبع به زبان پرتغالی) چیزی نیست جز بازآفرینی مدرن سنت‌های کهن سلتی در پایتخت اسکاتلند، با لباس‌های رنگارنگ، اجراهای آتش و رژه‌ای پرهیجان در خیابان‌های سنگ‌فرش‌شده.این جشن در سینترا، پرتغال، و در ملک Quinta da Ribafria نیز برگزار می‌شود.درری، ایرلند شمالیدر شهر درری در ایرلند شمالی نیز ریشه‌های هالووین با جشن «Derry Halloween» زنده می‌شود.این رویداد که به عنوان یکی از بزرگ‌ترین جشن‌های هالووین در اروپا معرفی می‌شود، شامل نمایش‌های نور، بانشی‌های آکروبات و هنرمندان سیرک با الهام از سنت‌های سلتی است.بازدیدکنندگان پیش از آنکه موسیقی زنده و اجراها پس از تاریک شدن هوا آغاز شود، می‌توانند کدو انتخاب کنند یا در کارگاه‌های صنایع دستی شرکت کنند.