هبوط انسان: آیا ما نسبت به تلاش بیزاری می کنیم؟
در سراسر کشورهای OECD، تعداد دانشجویانی که می گویند به راحتی تسلیم می شوند در حال افزایش است
آگاتا کریستی رمان پیچیدهای را نوشت و سپس هیچکس نبود، زیرا بعدا توضیح داد که میخواست کاری بسیار سخت انجام دهد: «این کتاب را نوشته بودم زیرا انجام آن بسیار دشوار بود که این ایده مرا مجذوب خود کرده بود.»
این گرایش انسان - برای انجام کارهایی که می دانیم دشوار است - به خوبی می تواند به توضیح موفقیت ما به عنوان یک گونه کمک کند. حداقل، جیکوب برانوفسکی، ریاضیدان و فیلسوف، در یک مجموعه مستند شگفت انگیز به نام «صعود انسان» در سال 1973، استدلال کرد که در آن او گفت که موهبت منحصر به فرد انسان «لذت بیشمار او از ورزش کردن و پیشبرد مهارتهای خود» است.
با این حال، نیم قرن بعد، برخی نگران هستند که صعود ما ممکن است متوقف شود یا حتی معکوس شود. آخرین نتایج ارزیابی پیزا سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) که نشان دهنده کاهش شدید تواناییهای خواندن، ریاضیات و علوم دانشآموزان 15 ساله در بسیاری از کشورها است، هشدار قابلتوجهی ایجاد کرده است. اما به گمان من، آنچه برای برانوفسکی نگرانکنندهتر بود، نشانههایی است که نشان میدهد تعداد فزایندهای از جوانان نسبت به خود تلاش بیزاری میکنند.
OECD خاطرنشان کرد که نسبت جوانان شرکت کننده در آزمون که «خوانندگان عجولانه» بودند - پاسخهای سریع اما نادرست میدادند - بین سالهای 2018 تا 2025 از 6.6 به 11.4 درصد افزایش یافت.
این توسط پرسشنامه های تکمیل شده توسط دانش آموزان پشتیبانی می شود. به طور متوسط در کشورهای OECD، حدود یک سوم دانشآموزان گزارش کردند که در صورت طولانی بودن انجام تکالیف درسی را ترک میکنند، و این سهم تقریبا در تمام سیستمهای آموزشی بین سالهای 2022 تا 2025 افزایش یافته است. تنها حدود نیمی از دانشآموزان مخالف یا شدیدا مخالف بودند که به راحتی تسلیم شدند، و این سهم تقریبا در همه سیستمهای آموزشی بین سالهای 2022 تا 2025 کاهش یافت.
آندریاس شلیچر، مدیر آموزش و مهارت OECD، به من گفت که این «مطمئنا یکی از عوامل اصلی کاهش نتایج یادگیری است». به عنوان مثال، کاهش در عملکرد خواندن، در «حوزههایی که نیاز به تلاش شناختی دارند» مانند مقایسه دقیق، ارزیابی و ادغام چند قطعه اطلاعات، سریعتر بود.
از دست دادن ذائقه خود برای تلاش نه تنها خطر سقوط فکری به عقب را به همراه نخواهد داشت
بی انصافی است که این روند را صرفا به هوش مصنوعی نسبت دهیم – به ویژه از زمانی که این کاهش قبل از تبدیل شدن این فناوری به جریان اصلی در سال 2022 آغاز شده است.
بسیاری از مربیان، در سطح مدرسه و دانشگاه، از دانشآموزان خود خواستهاند که از هوش مصنوعی مولد بهعنوان یک معلم خصوصی استفاده کنند، نه بهعنوان یک ماشین تولید تکالیف. آنها اغلب به تشبیهاتی مانند رفتن به باشگاه روی می آورند: آنها می گویند که نکته این است که وزنه ها را از جایی به مکان دیگر جابه جا نکنید. نکته این است که در درون شما چه اتفاقی می افتد در حالی که خودتان آن را انجام می دهید.
اما LLM های غیرمجاز همه منظوره به گونه ای آموزش دیده اند که چاپلوس و بی وقفه مفید باشند – نه الزاما ویژگی هایی که یک معلم به آن نیاز دارد. تصور کنید با یک مربی شخصی در باشگاه هستید که مدام در گوش شما زمزمه می کند: "وای، تو خیلی تناسب اندام هستی! تو قبلا یک آدونیس هستی! دوست داری مربی بعدی را برایت بلند کنم؟"
می توان بر این مشکلات فائق آمد. مطالعات نشان میدهد که ابزارهای هوش مصنوعی که به طور خاص برای آموزش طراحی شدهاند، با نردههای محافظ دقیق، میتوانند به جوانان کمک کنند تا بدون رهایی از «مبارزه سازنده» که پیشرفت واقعی به آن نیاز دارد، یاد بگیرند.
اما آن دسته از ما که آموزش و پرورش را پشت سر گذاشتهاند، چه میشوند؟ برخی از بزرگسالان بدون شک راه هایی برای ادامه تلاش برای انجام کارهای سخت شناختی در زندگی حرفه ای خود، چه با یا بدون استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، پیدا خواهند کرد. با این حال، همه این استقلال را ندارند که تلاش را بر سرعت اولویت دهند، به خصوص اگر کارفرمایان انتظارات خود را در مورد سرعت تولید نتایج توسط کارمندان دارای هوش مصنوعی بازنشانی کنند.
زمانی که محققان مایکروسافت گزارش دادند که ابزارهای هوش مصنوعی مولد در یک نظرسنجی از کارکنان دانش «تلاش درک شده تفکر انتقادی را کاهش میدهد»، به نقل از یکی از شرکتکنندگان گفت: «در فروش، باید روزانه به یک سهمیه خاص برسم یا در خطر از دست دادن شغلم هستم. بنابراین، من از هوش مصنوعی برای صرفهجویی در زمان استفاده میکنم و فضای زیادی برای تأمل در نتیجه ندارم.»
از دست دادن ذائقه خود برای تلاش نه تنها خطر سقوط فکری به عقب را به همراه نخواهد داشت. این همچنین به معنای از دست دادن یکی از واقعی ترین شادی های زندگی است: موفقیت در کاری که انجام آن واقعا سخت بود.
کریستی و پس از آن هیچ کس نبود به یکی از پرفروش ترین رمان های تمام دوران تبدیل شد. اما این موفقیت بیرونی کتاب نبود که بیشترین لذت را برای او به ارمغان آورد. او نوشت: «به خوبی مورد استقبال قرار گرفت و مورد بازبینی قرار گرفت، اما کسی که واقعا از آن راضی بود، خودم بودم، زیرا بهتر از هر منتقدی میدانستم که چقدر سخت بوده است.» – حق چاپ The Financial Times Limited 2026
© 2026 Financial Times Ltd. کلیه حقوق محفوظ است. لطفا مقالات FT را کپی و جایگذاری نکنید و از طریق ایمیل یا پست در وب مجددا توزیع کنید.
متن اصلی (انگلیسی)
The descent of man: are we developing a distaste for effort?
Across OECD countries, the number of students who say they give up easily is increasing