هزاران سال پیش، این بستر یک جنگل بود. اکنون کاملا چیز دیگری است

در زیر آب‌های کم عمق ساحلی مجمع‌الجزایر Bazaruto در موزامبیک، محققان بقایای جنگل‌های باستانی را کشف کرده‌اند که هزاران سال پیش زیر آب رفته‌اند و به عنوان یک اکوسیستم دریایی پر رونق دوباره متولد شده‌اند.

به گفته محققان مرکز مطالعات علمی Bazaruto (BCSS) رصدخانه اقیانوسی، صخره‌ها بین 3000 تا 5000 سال پیش از گیاهان و درختان خشکی‌های ساحلی شکل گرفته‌اند و عمدتا از بقایای فشرده باتلاق‌ها و جنگل‌های ساحلی ساخته شده‌اند. این یافته‌ها که در مطالعه‌ای که در Scientific Reports منتشر شده است، نشان می‌دهد که ممکن است صخره‌های مخفی بیشتری در امتداد خطوط ساحلی جهان وجود داشته باشند که می‌توانند به عنوان زیستگاه‌های کربنی حیاتی عمل کنند.

هزاران سال پیش، جنگل‌های ساحلی در خشکی رشد کردند که بعدا با بالا آمدن سطح دریا زیر آب رفتند. آب رسوبات را شسته و لایه ای از ذغال سنگ نارس را در معرض دید قرار داد، نوعی خاک که از گیاهان نیمه تجزیه شده ساخته شده و در رسوبات غنی از کربن انباشته می شود. این مکان بعدا به عنوان زیستگاهی برای انواع حیات دریایی در امتداد سواحل شنی عمل می کند.

ماریو لبراتو، دانشمند ارشد در BCSS و نویسنده اصلی این مطالعه، در بیانیه‌ای گفت: "این خط ساحلی دارای بستر طبیعی بسیار کمی است که عمدتا ماسه‌های متحرک دارد. هنگامی که دریاها در معرض این لایه‌های ذغال سنگ نارس قدیمی قرار می‌گیرند، زیستگاه نادر و جامدی ایجاد می‌کنند که جانوران دریایی می‌توانند در آن ساکن شوند، پنهان شوند و تغذیه کنند."

تیمی که پشت این اکتشاف اخیر قرار داشت، سه صخره ذغال سنگ نارس و یک صخره مرجانی واقعی را در غرب اقیانوس هند بررسی کرد و پوشش بستر دریا، بی مهرگان، ماهی های کوچک و حیوانات بزرگتر مانند کوسه ها، پرتوها و لاک پشت ها را با هم مقایسه کرد.

اگرچه صخره های ذغال سنگ نارس هیچ شباهتی به صخره های مرجانی ندارند، اما در برخی از حیات وحش و تنوع زیستی دریایی مشترک هستند. صخره‌های ذغال سنگ نارس مرجان‌های زنده‌ای ندارند، اما هنوز مملو از اشکال دیگر حیات دریایی مانند علف‌های دریایی و جلبک‌های دریایی بودند. آنها همچنین به عنوان پناهگاهی برای خرچنگ‌های خاردار، صدف‌ها، خرچنگ‌ها و بچه ماهی‌ها از جمله خرچنگ‌های جوان و غرغر هستند.

هر صخره ذغال سنگ نارس دارای 26 تا 36 گونه ماهی کوچک بود که ترکیبی متنوع با صخره های مرجانی قابل مقایسه است. ده ها گونه ماهی کوچک و همچنین گونه های بزرگتر مانند کوسه ها، پرتوها و لاک پشت ها در هر دو نوع صخره ثبت شدند.

لبراتو گفت: «آنچه زمانی کف جنگل بود، اکنون به مهدکوهی برای ماهی های صخره تبدیل شده است. ما از میزان حیات این ذخایر باستانی ذغال سنگ نارس و تعداد گونه‌های موجود بین آنها و صخره‌های مرجانی در اطراف متعجب شدیم.»

نویسندگان این مطالعه جدید نشان می دهند که ممکن است صخره های ذغال سنگ نارس کشف نشده در سراسر آسیای جنوب شرقی، کارائیب و غرب آفریقا وجود داشته باشد. این زیستگاه های پنهان می توانند به عنوان پناهگاهی حیاتی برای برخی گونه ها عمل کنند زیرا پوشش صخره های مرجانی همچنان در سراسر جهان رو به کاهش است.

لبراتو گفت: «وجود صخره‌های پیت استوایی بر انعطاف‌پذیری و پتانسیل اختراع مجدد اکوسیستم‌های ساحلی تحت فشار ناشی از افزایش سطح دریا و تغییر خط ساحلی تأکید می‌کند. سهم آنها در تنوع زیستی، زیستگاه ماهیگیری و حفظ بالقوه میراث کربن باید در مدیریت ساحلی و استراتژی های حفاظت، به ویژه در مناطقی که سلامت صخره های مرجانی در حال کاهش است، شناسایی شود.

محققان امیدوارند بتوانند حیات این زیستگاه ها را از طریق مشاهدات مستمر نشان دهند که می تواند منجر به سیاست های حفاظتی شود که از مناطق مشابه در سراسر جهان محافظت می کند.