هزاران شعار در اینجا طنین انداز شد - اما این می تواند پایانی برای سایت نمادین اعتراض دهلی باشد

تظاهرات "سوسک" در تابستان 2026 می تواند آخرین باری باشد که جانتار مانتار خانه یک جنبش اعتراضی پایدار بود.

برای بلند کردن صدای خود در برابر بی عدالتی؟ برای جلب توجه به یک علت؟ یا اینکه کسانی که در قدرت هستند به اندازه کافی برای شنیدن ناراحت شوند؟

برای بیش از سه دهه، هندی‌ها سعی کرده‌اند هر سه مورد را در جاده‌ای باریک و درخت‌کاری شده در نزدیکی Jantar Mantar، یک رصدخانه نجومی قرن هجدهم در دهلی انجام دهند.

این هفته، پلیس دهلی گفت جانتار مانتار، واقع در نزدیکی پارلمان، دیگر محل تظاهرات تعیین شده نخواهد بود.

این تصمیم ماه‌ها پس از آن گرفته می‌شود که حزب سوسک جانتا (CJP) به رهبری ژنرال Z - نه یک حزب سیاسی، بلکه یک جمعی که به شوخی شروع شد - اعتراض گسترده‌ای را در آنجا رهبری کرد و خواستار استعفای وزیر آموزش فدرال دارمندرا پرادان شد. ده ها هزار نفر حاضر شدند و پرادان متعاقبا استعفا داد.

بلافاصله پس از آن، پلیس جانتار مانتر را محاصره کرد و از تظاهرات بیشتر جلوگیری کرد. هفته گذشته، تلاش حامیان CJP برای راهپیمایی در آنجا، این بار با درخواست استعفای رئیس انتخابات هند، به سرکوب پلیس ختم شد.

معترضان اکنون به سه سایت دیگر هدایت شده اند. دو نفر از پارلمان دور هستند، در حالی که سومی، منطقه وسیع Ramlila Ground، اغلب از ماه‌ها قبل رزرو می‌شود. برخلاف Jantar Mantar که رایگان است، هر سه آنها روزانه ده ها هزار روپیه دریافت می کنند.

پلیس دهلی می‌گوید، پس از آنکه دادگاه عالی پیشنهاد شناسایی مکان‌های جایگزین با زیرساخت‌های کافی را داد، از خارج وارد عمل شد. اما منتقدان می‌گویند که این اقدام می‌تواند تظاهرات را فراتر از دسترس هندی‌های معمولی، دورتر از مقر قدرت و به مکان‌هایی که خیلی‌ها توان پرداخت آن را ندارند، سوق دهد.

جانتار مانتار در طول سال‌ها شاهد همه چیز بوده است، از جنبش‌های توده‌ای که دولت‌ها را تکان می‌دهند تا تظاهرات کوچک و تنهایی مردمی که از شنیدن ناامید هستند. کشاورزان، دانش آموزان، والدین داغدار و سربازان سابق با در دست داشتن پلاکاردها و شعارهایی در زیر درختان آن تجمع کرده اند. نه هر اعتراضی تیتر خبرها شد، اما برای بسیاری، زمانی که درهای دیگر بسته شده بود، جایی بود که باید به آن روی بیاورند.

این هفته، وقتی بی بی سی از آن بازدید کرد، آن صحنه ها خاطره ای دور به نظر می رسید.

Jantar Mantar یک رصدخانه نجومی قرن هجدهم در دهلی است - اعتراضات نه در آن، بلکه در جاده کنار آن برگزار شد.

موانع زرد دو سر جاده را مسدود کرده بودند، صدها پرسنل شبه نظامی با باتوم در دست نگهبانی می دادند.

در یک کوچه نزدیک، مردان یونیفرم پوش در مغازه ها نشسته بودند و چای می نوشیدند یا تلفن هایشان را ورق می زدند. در یکی از معدود مغازه‌هایی که پلیس نداشت، مغازه‌دار دست‌هایش را روی هم گذاشت و گفت که نمی‌خواهد به هیچ سؤالی پاسخ دهد.

جانتار مانتار که توسط مهاراجا ساوای جای سینگ دوم در دهه 1720 ساخته شد، زمانی بیشتر به عنوان یک جاذبه توریستی شناخته می شد تا مکانی که هزاران انقلاب در آن تصور می شد.

داستان آن به عنوان یک سایت اعتراضی در سال 1993 آغاز شد، زمانی که دولت کنگره آن زمان اجازه تظاهرات را در چمن‌های باشگاه قایق‌ها در مقابل پارلمان قدیمی متوقف کرد.

مورخ هارلین کاور ردیابی کرده است که چگونه از دهه 1960 به بعد، دولت های متوالی قوانین جدیدی وضع کردند که محل اعتراض دهلی را از پارلمان دورتر کرد.

او در مقاله ای در سال 2023 نوشت: «جانتار مانتار، واقع در 3 کیلومتری (1.86 مایلی) مجلس، [به دولت اجازه داد] جمعیت معترض را در فاصله ای از ساختمان پارلمان و اقامتگاه نخست وزیر مهار کند.

با این حال، این جاده طی سال‌ها شاهد اعتراضات پرشور بی‌شماری بود.

Rachna Dhingra، فعال گروه بوپال برای اطلاعات و اقدام، یک گروه حمایت از بازماندگان فاجعه نشت گاز در سال 1984، در سال 2008 به همراه صدها نفر دیگر در جانتار مانتار اردو زد و تلاش کرد تا دولت را با خواسته ها از جمله تشکیل کمیسیونی برای تخصیص منابع برای طرح های بازسازی موافقت کند.

در طی یک تابستان سوزان، آنها کنفرانس های مطبوعاتی برگزار کردند، با سیاستمداران ملاقات کردند و حتی خود را به نرده هایی در مقابل اقامتگاه نخست وزیر وقت مانموهان سینگ زنجیر کردند تا توجه را به هدف خود جلب کنند.

همچنین در آنجا بود که او با دیگران همبستگی کرد - تبتی‌هایی که علیه چین تظاهرات کردند، فعالانی که مخالف جابه‌جایی مردم به دلیل پروژه‌های سدسازی بزرگ بودند و حتی معترضان تنها که قطاری را از شهرهای خود با چیزی جز یک پلاکارد و یک گلایه به راه انداختند.

دینگرا می‌گوید: «تظاهرات می‌تواند تنها باشد، اما آن مکان تبدیل به خانه بسیاری از ما شد. ما داستان‌ها، مبارزات و پیروزی‌های یکدیگر را به اشتراک گذاشتیم.

در سال 2008، Rachna Dhingra و سایر فعالان ماه ها در Jantar Mantar اردو زدند و خواستار عدالت برای بازماندگان نشت گاز مرگبار 1984 در بوپال شدند - وقتی باران می بارید، آنها زیر ورقه های برزنت پناه گرفتند.

دیپا سینها، یکی از دانشگاهیان مرتبط با کمپین حق بر غذا، شاهد شکل گیری قوانین اساسی - یک طرح تضمینی مشاغل روستایی، قانون ملی ایمنی غذا و قانون حقوق جنگل - در Jantar Mantar بوده است.

او می‌گوید: «این مکانی بود که می‌توانستید با افرادی که از سراسر کشور به دهلی آمده‌اند، در مورد مسائل بحث کنید.

معترضان در خارج از ادارات دولتی، از جمله کمیسیون برنامه ریزی قبلی و وزارت کشاورزی، جایی که اغلب توسط پلیس بازداشت می شدند، تظاهرات می کردند و سپس به جانتار منتار بازگشتند تا «جمع آوری، بحث و استراتژی کنند».

اما تداوم اعتراض برای ماه‌ها آسان نبود.

دینگرا می‌گوید هنگام بارندگی زیر ملحفه‌های برزنتی پناه می‌بردند، از توالت‌های عمومی در نزدیکی محل استفاده می‌کردند و برای سرحال شدن به گوردواراهای اطراف رفتند.

در سال 2017، دادگاه ملی سبز به فقدان زیرساخت، همراه با شکایات مردم محلی، برای تعطیلی جانتار مانتر به دلیل اعتراضات اشاره کرد.

یک سال بعد، دادگاه عالی با استناد به حقوق آزادی بیان و اجتماعات مسالمت آمیز که طبق قانون اساسی تضمین شده بود، این موضوع را لغو کرد.

دینگرا در پاسخ به این سوال که آیا نزدیکی به پارلمان باعث ایجاد تفاوت در آرمان آنها شده است یا خیر، واکنش معترضان همکار خود را که برای اولین بار به دهلی آمده بودند، نقل کرد.

"این خانه رئیس جمهور است؟ آیا نخست وزیر آنجا زندگی می کند؟ وقتی ما در دروازه آنها هستیم چگونه می توانند به حرف ما گوش ندهند." او به یاد آنها گفت که

سینها خاطرنشان می‌کند که جانتار منتار همچنین نزدیک نهادهایی مانند باشگاه مطبوعات و باشگاه قانون اساسی بود و پوشش رسانه‌ای را آسان‌تر می‌کرد و سیاستمداران را برای ملاقات با معترضان راحت‌تر می‌کرد.

زمان ساده‌تری بود - گاهی فقط صبح روز تظاهرات از پلیس اجازه می‌خواستند.

آن قوانین در حال حاضر بسیار سخت گیرانه تر شده اند.

در سال‌های اخیر، زمانی که دینگرا سعی کرد در جانتار مانتار اعتراض کند، به او گفته شد که هیچ‌کس نمی‌تواند شب بماند.

با صدها نفری که تمام راه را برای اعتراض به پایتخت رفته اند کجا می روید؟ او می پرسد.

در سال 2006، مدا پاتکار (ساری خاکستری)، نارمادا باچائو آندولان (جنبش رودخانه نارمادا را نجات دهید)، در Jantar Mantar در اعتصاب غذای 20 روزه نشست.

در سال 2015، سربازان بازنشسته اعتراضاتی را در جانتر منتار علیه تاخیر در اجرای طرح بازنشستگی برگزار کردند.

در حالی که جانتار مانتار حامیان خود را دارد، دیگران خاطراتی از فرهنگ اعتراضی پر جنب و جوش تر را به اشتراک می گذارند.

مری ای جان، محقق مطالعات جنسیتی که هم به عنوان دانشجو و هم به عنوان یک دانشگاه در دهلی زندگی می‌کرد، می‌گوید که قبل از سال 1993، در اعتراضات در باشگاه قایق‌ها درباره موضوعاتی از حقوق کارگران و مسائل زنان گرفته تا موضوعات مهم بین‌المللی شرکت می‌کرد.

او می‌گوید: «ما در فضایی زندگی می‌کردیم که اعتراض بخشی از زندگی بود. در واقع، آن را بدیهی می‌گرفتیم.

او گفت، زمانی که چمن‌های بزرگ Boat Club جای خود را به Jantar Mantar باز کردند، در واقع احساس "فشار هراسی" داشت.

او اشاره کرد که آنها و دیگران قبل و بعد از آنها، به جای اینکه فقط در Jantar Mantar اعتراض کنند، در چندین مکان - دانشگاه ها، کالج ها، خیابان ها - اعتراض کردند.

او نشانه‌هایی از آن را در اعتراضات کشاورزانی می‌بیند که ماه‌ها در مرزهای دهلی اردو زده‌اند و مردمی که در محله شاهین باغ خواهان لغو قانون جنجالی شهروندی بودند.

او اشاره می کند که حتی تظاهرات ضد تجاوز در سال 2012 به جانتار مانتار محدود نشد، بلکه تقریبا به مجتمع شدیدا محافظت شده رئیس جمهور هند و فراتر از آن به سایر بخش های دهلی رسید.

مشخص نیست آینده جانتار مانتار چیست - دادگاه عالی در حال رسیدگی به درخواست‌هایی است که حذف آن را به عنوان محل اعتراض به چالش می‌کشد.

رهبر اپوزیسیون راهول گاندی و رهبران CJP گفته اند که جانتار مانتار متعلق به مردم است و "بازپس گیری" خواهد شد.

همانطور که بحث ادامه دارد، جانتار مانتار ساکت ترین حالتی است که در دهه های گذشته بوده است - آیا دوباره شعار می شنود؟