هشدار آمریکا به سازمان اطلاعات آلمان پس از بازداشت رئیس سابق

بر اساس تحقیقات مشترک شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی WDR، NDR و روزنامه زوددویچه سایتونگ، سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا پس از بازداشت آگوست هانینگ (August Hanning)، رئیس پیشین سازمان اطلاعات خارجی آلمان (BND)، به این سازمان هشدار داده‌اند که همکاری‌های اطلاعاتی میان دو کشور "مورد بازنگری قرار خواهد گرفت".

این هشدار در ارتباط با پرونده‌ای مطرح شده است که از آن به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین رسوایی‌های احتمالی در تاریخ سازمان اطلاعات خارجی آلمان یاد می‌شود.

نگرانی اصلی مقام‌های اطلاعاتی آلمان این است که آمریکا، مهم‌ترین شریک اطلاعاتی این کشور، تبادل اطلاعات محرمانه با برلین را محدود کند.

آگوست هانینگ، رئیس پیشین سازمان اطلاعات خارجی و مشاور امنیتی، حدود سه هفته پیش به همراه مانفرد د.، رئیس دفتر سابق خود، بازداشت شد.

دادستانی فدرال آلمان هانینگ را متهم کرده است که طی حدود ۱۲ سال، با کمک مانفرد د.، از کارکنان باسابقه این نهاد اطلاعاتی و جاسوسی، به اسناد حساس این سازمان دسترسی پیدا کرده است. او همچنین متهم است که دست‌کم در یک مورد تلاش کرده اطلاعات محرمانه را در اختیار نهادهای خارجی قرار دهد.

اتهام‌های مطرح‌شده در این پرونده شامل "تلاش برای خیانت به کشور، جمع‌آوری اطلاعات درباره اسرار دولتی، جاسوسی با هدف خیانت به کشور و فعالیت اطلاعاتی برای نهادهای خارجی" است.

وکیل هانینگ این اتهام‌ها را رد کرده است. وکیل مانفرد د. نیز از اظهارنظر خودداری کرده است.

به نوشته رسانه‌های یادشده، چند روز پس از بازداشت هانینگ، سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا به سازمان اطلاعات آلمان هشدار داده‌اند که اگرچه این سازمان همچنان شریک مهمی برای واشنگتن محسوب می‌شود، همکاری‌های اطلاعاتی موجود مورد بازبینی قرار خواهد گرفت.

با این حال، آمریکایی‌ها اعلام کرده‌اند که در موارد اضطراری، از جمله اطلاعات مربوط به حملات تروریستی احتمالی، همچنان اطلاعات لازم را در اختیار طرف آلمانی قرار خواهند داد.

بر اساس این تحقیقات، هشدار آمریکا در سازمان اطلاعات خارجی آلمان نگرانی گسترده‌ای ایجاد کرده است.

نهادهای امنیتی آلمان دهه‌هاست به همکاری با سرویس‌های اطلاعاتی قدرتمند آمریکا وابسته‌اند و محدود شدن جریان اطلاعات میان دو سوی اقیانوس اطلس، به‌ویژه در شرایط امنیتی کنونی، پیامدهای قابل توجهی برای برلین خواهد داشت.

منابع دولتی در برلین گفته‌اند این هشدار در داخل سازمان اطلاعات آلمان اطلاع‌رسانی شده و مدیران سازمان موظف شده‌اند هرگونه تغییر در میزان یا کیفیت تبادل اطلاعات با آمریکا را فوراً گزارش کنند.

با این حال، درباره پیامدهای عملی این هشدار ارزیابی‌های متفاوتی وجود دارد.

منابع امنیتی در برلین می‌گویند همکاری با نهادهای اطلاعاتی آمریکا همچنان در وضعیت عادی قرار دارد و تنها چند نشست کاری به تعویق افتاده بود که اکنون برای آنها زمان جدیدی تعیین شده است.

در مقابل، شماری از کارکنان سازمان اطلاعات خارجی آلمان به WDR، NDR و زوددویچه سایتونگ گفته‌اند که بنا بر برداشت آن‌ها، حجم و کیفیت اطلاعات دریافتی از آمریکا کاهش یافته است.

به گفته این کارکنان، کاهش احتمالی تبادل اطلاعات حتی محسوس‌تر از دوره پس از بازداشت کارستن ال. بوده است. این فرد رئیس پیشین یکی از بخش‌های سازمان اطلاعات خارجی آلمان بوده است که در اواخر سال ۲۰۲۲ به ظن فروش اسرار محرمانه به روسیه بازداشت شد. او نیز اتهام‌های مطرح‌شده را رد می‌کند.

در همین حال سخنگوی این نهاد اطلاعاتی از اظهارنظر درباره همکاری با سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا خودداری کرده است. سفارت ایالات متحده آمریکا نیز به پرسش‌های رسانه‌ها در این زمینه پاسخی نداده است.

در حالی که پرونده هانینگ نگرانی‌هایی در سازمان اطلاعات خارجی آلمان ایجاد کرده است، دیگر نهادهای امنیتی این کشور تاکنون نشانه‌ای از محدود شدن همکاری با آمریکا گزارش نکرده‌اند.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، همکاری اداره فدرال حفاظت از قانون اساسی آلمان (BfV)، که مسئول اطلاعات امنیتی داخلی است، با سرویس‌های آمریکایی بدون تغییر ادامه دارد.

همچنین گفته می‌شود تبادل اطلاعات میان ارتش آمریکا، سازمان اطلاعات دفاعی این کشور (DIA) و ارتش آلمان همچنان در سطح پیشین برقرار است.

در حال حاضر ابعاد کامل پرونده هانینگ هنوز روشن نشده است.

یکی از پرسش‌های اصلی تحقیقات این است که آیا رئیس پیشین سازمان اطلاعات خارجی آلمان ممکن است تحت پوشش فعالیت‌های تجاری خود در حوزه مشاوره امنیتی، اطلاعات محرمانه را در اختیار تعداد بیشتری از عوامل اطلاعاتی خارجی قرار داده باشد.

به گفته منابع امنیتی، اداره پلیس جنایی فدرال آلمان (BKA) تاکنون صدها سند دیگر نزد هانینگ کشف و ضبط کرده که باید بررسی شوند. بازپرسان همچنین در حال بازجویی از شاهدان هستند.

در داخل سازمان اطلاعات خارجی آلمان نیز تحقیقاتی آغاز شده است تا مشخص شود چگونه امکان وقوع چنین موردی از انتقال احتمالی اسرار محرمانه فراهم شده است.

یکی از موضوعات مورد بررسی، نقش مانفرد د. و نحوه دسترسی او به اطلاعات حساس است.

به گزارش رسانه‌های مذکور، بازرسان در حال بررسی این پرسش هستند که چرا این نهاد اطلاعاتی طی سال‌های متمادی به مانفرد د. اجازه داده بود در کنار شغل اصلی خود، فعالیت جانبی درآمدزایی برای هانینگ داشته باشد.

بر اساس تحقیقات رسانه‌ها، مانفرد د. در شرح فعالیت جانبی خود نوشته بود که برای هانینگ کارهای دفتری انجام می‌دهد. به این ترتیب، احتمال دارد پرداخت‌های مالی به او در ظاهر تحت عنوان فعالیتی مجاز ثبت شده باشند.

مانفرد د. فعالیت خود در سازمان اطلاعات خارجی آلمان را در دهه ۱۹۹۰ به‌عنوان نگهبان آغاز کرد و بعدها دستیار شخصی چهار رئیس این سازمان شد.

او تا پاییز ۲۰۲۵ نیز برای مارتین یگر، رئیس وقت و تازه‌منصوب‌شده این نهاد، فعالیت می‌کرد.

به گفته افراد آشنا با ساختار داخلی این سازمان، مانفرد د. به دلیل نزدیکی به مدیران ارشد از جایگاهی ویژه برخوردار بود. این احتمال مطرح شده که همین موقعیت باعث شده باشد نظارت بر فعالیت‌های او در مقایسه با دیگر کارکنان سخت‌گیری کمتری داشته باشد.

این مأمور باسابقه از بهار امسال بازنشسته شده است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، یک گروه کاری در بخش امنیت داخلی سازمان اطلاعات خارجی آلمان اکنون احتمال می‌دهد مانفرد د. برخی اسناد را به‌صورت کاغذی و مخفیانه از سازمان خارج کرده باشد.

همچنین نشانه‌هایی وجود دارد که این کارمند از طریق ایمیل سازمانی این نهاد با هانینگ مکاتبه می‌کرده است.

به نوشته رسانه‌های آلمانی، موضوع این ارتباطات ظاهراً چند سال پیش به مسئول حفاظت از اسرار محرمانه در این سازمان اطلاع داده شده بود، اما در آن زمان پیامدی به همراه نداشت.

سازمان اطلاعات خارجی آلمان با اشاره به ادامه تحقیقات کیفری، از پاسخ دادن به پرسش‌ها درباره ضعف‌های احتمالی در سازوکارهای امنیت داخلی خودداری کرده است. سخنگوی دادستانی فدرال و وکیل مانفرد د. نیز حاضر به اظهارنظر نشده‌اند.

وکیل آگوست هانینگ در واکنش به این گزارش تأکید کرده است که موکلش "هیچ‌یک از اسرار دولتی جمهوری فدرال آلمان را افشا نکرده است".

او همچنین ادعای پرداخت پول در ازای دریافت اسناد محرمانه را "چرند" خوانده و گفته است چون اسناد مورد بحث در پرونده قضایی محرمانه طبقه‌بندی شده‌اند، نمی‌تواند درباره محتوای آنها توضیح بیشتری ارائه کند.

تحقیقات درباره اتهام‌های مطرح‌شده علیه هانینگ و همکار سابقش همچنان ادامه دارد و هنوز مشخص نیست هشدار آمریکا در نهایت چه تأثیری بر همکاری‌های اطلاعاتی دو کشور خواهد گذاشت.