وادهفول درباره دیدار با لاوروف: باید با مخالفان مذاکره کرد
وزیران خارجه آلمان و روسیه برای نخستین بار از زمان آغاز حمله روسیه به اوکراین با یکدیگر دیدار کردند. وادهفول پس از این دیدار، از گفتوگو با مسکو دفاع کرد. وزیر خارجه آلمان همزمان گفت مسکو هنوز آماده پایان جنگ نیست.
یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، به شکل غیرمنتظرهای با همتای روس خود، سرگئی لاوروف، دیدار کرد.
به گفته وادهفول، این گفتوگوی حدوداً ۲۰ دقیقهای، که نخستین دیدار دوجانبه وزیران خارجه دو کشور پس از سالها بود، با میانجیگری طرفهای ثالث شکل گرفت.
وادهفول شنبه ۲۶ سپتامبر (۴ مهر) در گفتوگو با کانال اول تلویزیون آلمان (ARD) گفت: «شماری از همکارانم از کشورهای دیگر با من صحبت کردند و به من گفته شد که روسیه آماده گفتوگوست.» وزیر خارجه آلمان افزود که بسیاری به او توصیه کرده بودند که این گفتوگو را انجام دهد و حتی از او خواسته بودند چنین کند.
مضمون این گفتوگو پیامدهای جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین بوده است. به گفته وادهفول، مشخصاً درباره صادرات غلات از اوکراین و روسیه گفتوگو شد: «کشوری مانند مصر بهشدت نیازمند چنین چیزی است. در آنجا خطر قحطی وجود دارد.» او تلاش برای چنین امری را اقدامی درست خواند.
موضوع دوم، حادثه پهپادی در فرودگاه لایپزیگ/هاله بود. وادهفول گفت: «پهپادی که واقعاً میتوانست باعث سقوط هواپیماها شود، به دست روسها در آنجا به کار گرفته شد.» او گفت بهروشنی به لاوروف گفته است «که با این اقدام از یک خط قرمز عبور شده و ما انتظار داریم چنین چیزی بار دیگر اتفاق نیفتد و اینکه ما هر زمان آماده واکنش هستیم.»
دولت آلمان ، روسیه را مسئول حادثه مربوط به یک پهپاد انفجاری عملنکرده در این فرودگاه میداند؛ فرودگاهی که یکی از مراکز مهم پشتیبانی از اوکراین است.
وادهفول در ادامه گفت که سومین موضوع، تأکید او بر حمایت آلمان از اوکراین بوده است. این حمایت "کاملاً خللناپذیر" است و روسیه اکنون باید پای میز مذاکره بیاید. او گفت: «هیچ توجیهی برای این جنگ وجود ندارد؛ جنگی که قربانیان بیشماری میگیرد، که البته شامل قربانیان روسیه نیز میشود، اما بیش از همه، قربانیان آن غیرنظامیان اوکراین هستند.»
وزیر خارجه آلمان در ادامه گفت که متأسفانه روسیه در مقطع کنونی آماده پایان دادن به جنگ نیست. او افزود: «با وجود این، معتقدم درست است که با یکدیگر گفتوگو کنیم. این وظیفه وزارتخانههای خارجه و دیپلماسی نیز هست.»
وادهفول پذیرش گفتوگوی مستقیم با لاوروف را نشانه تغییر در سیاست خارجی آلمان ندانست و گفت آلمان از قوانین بینالمللی حمایت میکند و در کنار اوکراین ایستاده است و این موضوع را بار دیگر برای لاوروف نیز توضیح داده است. با این حال، به گفته او، انجام گفتوگو یکی از وظایف اصلی یک وزیر خارجه است؛ حتی با طرفهای گفتوگویی که اختلافات بنیادینی با آنها وجود دارد.
وادهفول در این مصاحبه گفت: «میدانید، با دوستان نیازی به مذاکره نیست، با مخالفان باید مذاکره کرد. این یکی از اصول اساسی سیاست خارجی است که در اینجا نیز صدق میکند.»
وادهفول گفت حتی اگر این گفتوگو نتیجه مثبتی به همراه نداشته بوده باشد، باز هم انجام آن مفید بوده است. او افزود: «به همه کسانی که بارها میگویند آلمان باید مذاکره کند، آلمان باید بالاخره با روسیه گفتوگو کند، اکنون پاسخ میدهم: داریم همین کار را میکنیم. و روسیه متأسفانه در مقطع کنونی هیچ آمادگیای برای اتخاذ موضعی سازنده در مذاکرات نشان نمیدهد.»
وزیر خارجه روسیه بلافاصله پس از این گفتوگو، حاصل آن را زیر سؤال برد و گفت هیچ پیشرفتی حاصل نشده است. لاوروف به خبرگزاری آلمان گفت: «اگر اظهارات علنی روزانه برلین را در نظر بگیریم، چیز دیگری نشنیدم.» به گفته او، میشد بهسادگی با او تماس تلفنی گرفت.
این نخستین گفتوگوی دو کشور در این سطح از زمان آغاز جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین در فوریه سال ۲۰۲۲ بود. آنالنا بربوک، وزیر خارجه وقت آلمان از حزب سبزها، در ژانویه ۲۰۲۲ با لاوروف در مسکو دیدار کرده بود. از آن زمان، نمایندگان دولتهای آلمان و روسیه اگرچه در نشستهای بینالمللی مختلف به طور همزمان حضور داشتند، اما گفتوگوی مستقیمی در سطح وزیران خارجه انجام نشده بود.
وادهفول به نمایندگی از فریدریش مرتس ، صدراعظم آلمان، به نیویورک سفر کرده بود. او در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به خطرات ناشی از توسعه پرشتاب هوش مصنوعی پرداخت.
او هشدار داد که هوش مصنوعی این ظرفیت را دارد که با گسترش اطلاعات نادرست، اعتماد را تضعیف کند و میتواند زیرساختهای حیاتی را به خطر بیندازد. به گفته او، این فناوری در بدترین حالت میتواند بر تصمیمهایی تأثیر بگذارد که صلح و امنیت جهانی به آنها بستگی دارد.
وزیر خارجه آلمان در عین حال گفت این فناوری ظرفیت عظیمی برای پیشبرد علم و اقتصاد دارد. اعضای سازمان ملل متحد باید با همکاری یکدیگر اطمینان یابند که هوش مصنوعی "در خدمت کرامت انسانی" است. به گفته وادهفول، برای تحقق این هدف نیز باید قواعد ایمنی بینالمللی تدوین شوند.