والاستریت ژورنال: شبکه زنجانی از بایننس برای انتقال پول ایران استفاده کرده است
والاستریت ژورنال با استناد به یک سند داخلی بایننس گزارش داد، شبکهای مرتبط با بابک زنجانی از حسابها و شرکتهای پوششی برای جابهجایی صدها میلیون دلار رمزارز استفاده کرده است.
یک گزارش داخلی بایننس نشان میدهد، شبکهای مرتبط با بابک زنجانی ، چهره شناختهشده مالی جمهوری اسلامی، از بزرگترین صرافی رمزارز جهان برای ایجاد مسیر مالی تازهای در دور زدن تحریمها استفاده کرده است.
به نوشته والاستریت ژورنال، یکی از چهرههای کلیدی این شبکه، مردی تاجیک به نام سخروب اویماخمادوف بوده که در بایننس به عنوان "مشتری پرارزش" شناخته میشده است. این عنوان برای او مزایایی مانند کارمزد کمتر و خدمات اختصاصی فراهم میکرده. همین جایگاه باعث شده بود که حذف حسابهای او از پلتفرم به تایید مقامهای ارشد بایننس نیاز داشته باشد.
بر اساس اسناد داخلی، نخستین نشانههای هشدار زمانی ظاهر شد که حساب او با یک صرافی ایرانی به نام "آبان تتر" تراکنش داشت. پس از آن، مقامهای اجرای قانون در آمریکا و سوئیس درباره یکی از حسابهایی پرسوجو کردند که بارها از تهران به آن دسترسی پیدا شده بود.
والاستریت ژورنال نوشت، اویماخمادوف مدیر شرکتی رمزارزی بوده که زیر نظر بابک زنجانی فعالیت میکرده؛ فردی که مقامهای آمریکا و اسرائیل او را ادارهکننده یک شبکه پنهانی پرداخت برای سپاه پاسداران معرفی کردهاند.
بایننس گفته است، حسابهای مرتبط را در اواخر سال ۲۰۲۵ مسدود کرده و آخرین حساب او را در ماه مه امسال حذف کرده است.
این روزنامه پیشتر گزارش داده بود که ایران از بایننس به عنوان مسیر پشتی برای دور زدن تحریمهای مالی آمریکا استفاده کرده است. در گزارش تازه آمده است، شبکه زنجانی از مجموعهای از حسابها و شرکتهای پوششی برای انجام حدود ۸۵۰ میلیون دلار تراکنش در بایننس استفاده کرده که بخش عمده آن از طریق حساب شرکتی یک شرکت رمزارزی وابسته به این شبکه انجام شده است.
سند تازهای که والاستریت ژورنال میگوید آن را مشاهده کرده، گزارشی ۸۰ صفحهای است که بایننس در ماه آوریل، در پاسخ به درخواست واحد اطلاعات مالی امارات متحده عربی تهیه کرده بود.
این گزارش ۲۱ حساب معاملاتی را شناسایی میکند که متعلق به افراد و شرکتهایی بودهاند که مقامهای آمریکایی و محققان داخلی بایننس آنها را بخشی از شبکه زنجانی توصیف کردهاند.
بر اساس این سند، دستکم ۶۷ میلیون دلار از دو حساب این شبکه به کیفپولهای دیجیتالی منتقل شده که به گفته مقامهای اسرائیلی با سپاه پاسداران ارتباط داشتهاند.
بایننس تاکید کرده است که حجم کل معاملات حسابها به معنای رسیدن همه آن پولها به سپاه نیست و چنین برداشتی را «گمراهکننده» خوانده است.
سخنگوی بایننس گفته که این شرکت فعالیتهای مورد اشاره را شناسایی کرده و ماهها پیش علیه آن اقدام کرده است.
او تاکید کرده است: «همه حسابهایی که هرگونه ارتباطی با نقض تحریمها داشتند، از انجام تراکنش مسدود شدند و سپس از پلتفرم حذف شدند.»
بایننس همچنین مدعی شده که با نهادهای اجرای قانون در سراسر جهان همکاری میکند. به گفته سخنگوی این شرکت، بایننس برخی "مشکلات تاریخی در روند کار" را برطرف کرده است؛ از جمله الزامهای مربوط به تایید حسابها و فاصله زمانی میان توصیههای داخلی برای اقدام و اجرای نهایی تصمیمها.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، شبکه زنجانی پس از آن حضور خود را در بایننس گسترش داد که این صرافی در سال ۲۰۲۳ به نقض قوانین ضد پولشویی و تحریمهای آمریکا اعتراف کرد.
چانگپنگ ژائو، مالک بایننس، در آن پرونده از مدیریت اجرایی شرکت کنار رفت، چهار ماه در زندان بود و در اکتبر گذشته از سوی دونالد ترامپ عفو شد.
گزارش داخلی بایننس همچنین به شرکتهایی در ترکیه و امارات اشاره دارد که به نوشته این روزنامه، آشکارا فعالیت میکردند اما در عمل بخشی از شبکه انتقال پول مرتبط با زنجانی بودند.
یکی از این شرکتها "زدسکس" بود که خود را یک پلتفرم معاملاتی رمزارز معرفی میکرد و مدعی فعالیت از لندن بود. حساب شرکتی زدسکس در بایننس امکان دسترسی مشتریان از طریق وبسایت خود این شرکت به بایننس را فراهم میکرد.
بر اساس اسناد داخلی، از اواخر سال ۲۰۲۴ تا اواخر سال ۲۰۲۵، سامانههای بایننس بیش از ۱۲ بار تشخیص دادند که به حساب زدسکس از تهران دسترسی پیدا شده است.
مقامهای سوئیس در مارس ۲۰۲۵ برای یک پرونده کلاهبرداری از بایننس درباره زدسکس اطلاعات خواستند. اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا نیز در ژوئن همان سال به ظن پولشویی برای این حساب احضاریه صادر کرد. افبیآی هم در نوامبر خواستار دادههای مربوط به همین حساب شد. بایننس گفته حساب زدسکس را در نوامبر مسدود کرده است.
چند هفته بعد، وزارت خزانهداری آمریکا بابک زنجانی و زدسکس را به دلیل انتقال پول برای سپاه پاسداران تحریم کرد.
گزارش بایننس همچنین به شرکتی به نام "زدپی" در ترکیه اشاره میکند. این شرکت که در یک برج اداری در استانبول مستقر بود، اپلیکیشن پرداخت موبایلی برای انتقالهای بینالمللی ارائه میداد و از همکاری با بانکهای ترکیه سخن میگفت.
مقامهای وزارت دفاع اسرائیل گفتهاند، نقش زدپی در شبکه زنجانی کمک به تبدیل درآمد حاصل از فروش نفت ایران به رمزارز بوده است؛ رمزارزی که میتوانست بیرون از نظام بانکی سنتی در سطح بینالمللی منتقل شود.
محققان بایننس نوشتهاند، زدپی احتمالا امکان تبدیل پولهای رایج و رمزارز را برای نهادهای تحریمشده فراهم میکرد و به همین دلیل بخشی از یک "شبکه پرریسک تحریمگریزی" بود.
بابک زنجانی در سال ۲۰۱۳ از سوی آمریکا به دلیل کمک به دولت ایران برای جابهجایی میلیاردها دلار از طریق یک بانک در مالزی تحریم شد. او زمانی گفته بود، کارش "عملیات ضدتحریم" برای سپاه پاسداران بوده است.
زنجانی بعدتر در ایران به اتهام فساد به اعدام محکوم شد" اما پس از چند سال حبس، حکم او دو سال پیش تخفیف یافت. والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود که او پس از آن بار دیگر به عنوان یکی از چهرههای اصلی شبکه مالی جمهوری اسلامی فعال شده است.
او به درخواست این روزنامه برای اظهارنظر پاسخ نداده، اما پیشتر در شبکههای اجتماعی نوشته بود، تحریمها علیه او نشاندهنده "موثر بودن فعالیتهای اقتصادی" اوست. سخنگوی زنجانی نیز پیشتر گفته بود، او برای پولشویی یا دور زدن تحریمها به هیچ صرافی رمزارزی نیاز نداشته و به آن متکی نبوده است.
این گزارش در زمانی منتشر شده که فشار نهادهای آمریکایی، اسرائیلی و اماراتی بر شبکههای مالی مرتبط با ایران افزایش یافته است.
امارات که پیشتر یکی از مسیرهای مهم فعالیت تجاری ایرانیان محسوب میشد، پس از جنگ و حملات موشکی و پهپادی، کنترلهای سختگیرانهتری بر ارتباطات مالی با تهران اعمال کرده است.
یک مقام اماراتی به والاستریت ژورنال گفته است که دولت این کشور به مبارزه با پولشویی، تامین مالی تروریسم و همه اشکال مالی غیرقانونی متعهد است و حفاظت از سلامت نظام مالی را اولویتی ملی میداند.
گزارش بایننس نشان میدهد رمزارزها، با وجود نظارت فزاینده، همچنان یکی از مسیرهای مورد توجه شبکههای مرتبط با ایران برای جابهجایی پول در شرایط تحریم باقی ماندهاند.