وعده ها و خطرات محور هند نپال

پس از ماه‌ها حفظ دهلی نو، دولت بالندرا شاه نپال در حال کشف جذابیت و خطرات سیاسی نزدیک‌تر کردن آن است. دولت حزب راستیا سواتانترا (RSP) که پس از انتخابات مارس 2026 تشکیل شد، با همسایه جنوبی شروع به کار نکرد. نخست، نخست وزیر جدید، بالندرا شاه، با توجه به سیاست خود مبنی بر عدم ملاقات با مقامات خارجی، از ملاقات یک به یک با سفیر وقت هند، نوین شریواستاوا، خودداری کرد.

چیزی که بیشتر مورد توجه هندی ها قرار گرفت، امتناع بعدی او از ملاقات با ویکرام مصری، وزیر امور خارجه هند بود که همراه با دعوت رسمی نارندرا مودی، نخست وزیر هند، از شاه برای بازدید از هند، به کاتماندو می آمد. سفر مصری لغو شد. هند - که همچنان بر روابط "منحصر به فرد" خود با نپال تأکید می کند که شبیه روابطش با هیچ کشور دیگری نیست - این را به عنوان یک انکار و نقض اعتماد تلقی کرد. اینها تنها عوامل تحریک کننده در روابط دوجانبه نبودند.

دولت جدید در کاتماندو شروع به مالیات بر کالاهای خریداری شده توسط اتباع نپالی در شهرهای مرزی هند کرد و مانع از تجارت این مراکزی شد که به خریداران نپالی متکی هستند. ورود خودروهای هندی به نپال نیز محدود شد. این وضعیت پنج شش ماهه اول حکومت شاه بود. اما به نظر می رسد که جریان تغییر کرده و دولت اکنون مشتاق جذب سرخپوستان است. در خط مقدم این تلاش وزیر دارایی Swarnim Wagle است.

حتی قبل از انتخابات مارس، واگل به عنوان یک رهبر ارشد RSP، بارها از دهلی نو با این پیام دیدن کرده بود که اگر حزب او به قدرت برسد، برای حفاظت از منافع هند تلاش بیشتری خواهد کرد. اخیرا، به نظر می رسد که واگل چراغ سبز دولت را دریافت کرده است تا شجاعانه ادعا کند که دوران «ناسیونالیسم ضد هند» در نپال به پایان رسیده است و دولت او آماده است تا برگ جدیدی را با همسایه جنوبی باز کند. عجیب این است که او و دولتش نیز با خطوط قرمز خود اعلام شده هند سازگار هستند.

در مصاحبه اخیر با هندو، وزیر نپالی گفت که نپال اکنون می پذیرد که امتناع هند از خرید انرژی آبی از پروژه های نپالی با سرمایه گذاری چینی یک "واقعیت ژئوپلیتیکی جدید" است. با این حال، وزیر دارایی تنها در حال آماده کردن زمینه برای سفر شاه به هند در هفته سوم نوامبر است. وزیر کشور سودان گورونگ نیز به این تلاش کمک کرده است و زمینه های بالقوه همکاری دوجانبه را در یک مقاله اخیر تشریح کرده است. معاملات بزرگی در سفر شاه برنامه ریزی می شود.

اما برای هر دولتی در کاتماندو، روابط نزدیک با هند هم هزینه و هم فایده دارد. مزیت آشکار این است که دهلی نو در کاتماندو رشته های زیادی را می کشد و می تواند زندگی را برای نخست وزیر نپالی که دوست ندارد دشوار کند. آخرین اقدامات دولت او در قبال هند نشان می دهد که شاه نمی خواهد یکی از آنها باشد. اگر شاه بتواند دهلی نو را متقاعد کند که مثلا یک مسیر هوایی اضافی را برای نپال در طول سفر خود به هند تضمین کند، این یک پر جدید در کلاه بادگاول او خواهد بود - و یک دستاورد ملموس برای پایگاه ملی‌گرای او در بازگشت به کشور. با این حال، هزینه های ارتباط نزدیک تر نیز وجود دارد

با هند است. هر چه واگل بگوید، روزهای ناسیونالیسم ضد هند در نپال به پایان نرسیده است - همانطور که در انتقاد شدید از اظهارات او در محافل روشنفکری نپالی نیز مشهود است. نپالی ها همچنان به هژمون منطقه ای مداخله گر که سه بار محاصره فلج کننده ای را بر این کشور محصور در خشکی اعمال کرده است، مشکوک هستند. شاه یک مأموریت قاطع را دریافت کرد و او می تواند از بخشی از سرمایه سیاسی خود برای پیشبرد پروژه های حیاتی با هند استفاده کند. اما صرف نظر از اینکه سفر شاه به هند چقدر خوب پیش می رود، باز هم در روابط دوجانبه عوامل تحریک کننده وجود خواهد داشت.

به عنوان مثال، یک اختلاف عمده بین کاتماندو و دهلی نو بر سر یک اختلاف مرزی قدیمی باقی مانده است. پس از اینکه هند و چین در اوایل سال جاری به طور یکجانبه گذرگاه لیپولخ - نقطه اتصال بین سه کشور - را برای تجارت باز کردند، کاتماندو به سرعت یادداشت های دیپلماتیک را به دهلی نو و پکن ارسال کرد. این موضوع ممکن است دوباره شعله ور شود زیرا به نظر می رسد دهلی نو و پکن تمایل دارند مخالفت های نپال را نادیده بگیرند و به تجارت خود از طریق گذرگاه تداوم دهند.

برای دولت شاه سخت خواهد بود که روی لیپولخ محکم بماند - چیزی که با احساسات عمومی نپالی همخوانی دارد - و در عین حال همکاری نزدیکتر با هند را دنبال کند. اگر این مسئله را به خوبی مدیریت نکند، «سازش» در مورد تمامیت ارضی برای تضمین شرایط تجاری مطلوب حتی می‌تواند در داخل کشور به عنوان تسلیم شدن در برابر هژمون منطقه‌ای به تصویر کشیده شود. سپس چین است.

دولت نشان داده است که روابط نزدیکتر با هند ارزش پرداخت بهای محدود کردن فضا برای سرمایه گذاری چینی ها در نیروگاه آبی نپالی را دارد. با این حال، اگر دولت پکن را بیش از حد از طریق چنین ژست‌هایی تحت فشار قرار دهد، یک اصل اصلی سیاست خارجی نپالی را نقض خواهد کرد: حفظ تعادل ظریف بین پکن و دهلی نو.

بنابراین مخالفت شدیدی با انحراف آشکار هند وجود خواهد داشت. در پایان، شاه و وزرای او بهتر است از طرح ادعاهای گسترده مبنی بر از بین رفتن محدودیت های قدیمی در روابط هند و نپال یا اینکه ناسیونالیسم ضد هند در نپال مسیر خود را طی کرده است، اجتناب کنند. پرورش این رابطه پیچیده مستلزم دیپلماسی پایدار و تعیین انتظارات واقع بینانه است. تنها در این صورت است که نپال می تواند از منافع خود محافظت کند.