ووچیچ کهنه کار سیاسی صربستان از همه حریفان پیشی گرفت. سپس دانش آموزان آمدند

الکساندر ووچیچ، رهبر پوپولیست صربستان، 14 سال است که بر سیاست در این کشور بالکان تسلط داشته است.

بلگراد، صربستان -- الکساندر ووچیچ، مرد قدرتمند پوپولیست صربستان به مدت 14 سال بر سیاست این کشور بالکان تسلط داشت. سپس دانش آموزان آمدند.

رهبر اقتدارگرا که مدت‌ها حکومت می‌کرد، روز یکشنبه شکست حزب راست‌گرای ترقی‌خواه صرب خود را به یک جنبش مردمی از دانشجویان دانشگاه که پیش از برکناری او در یک تغییر تاریخی حکومت، رهبری تظاهرات‌ها را برای تقریبا دو سال علیه او رهبری کردند، پذیرفت.

این کهنه کار سیاسی 56 ساله در گذشته به راحتی از مخالفان سیاسی پیشی گرفت و فکر می کرد می تواند دوباره این کار را انجام دهد. قبل از رای گیری روز یکشنبه، او به سبک متحد خود، رئیس جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، زمانی که از ریاست جمهوری استعفا داد تا به دنبال تلاش برای نخست وزیری شود، مانور داد.

ووچیچ سپس کمپین شدیدی را آغاز کرد که شامل پوشش مطلوب شبانه روزی در رسانه های دولتی و حملات به مخالفان بود. او پول نقد به رای دهندگان داد و وعده بازنشستگی بیشتر، جاده های جدید و داروهای ارزان تر داد.

این کار نکرد. پیام جنبش جوانان متنوع مبنی بر اینکه فساد افسارگسیخته، دوستی و جنایت سازمان‌یافته تحت رهبری ووچیچ کشور را از بین می‌برد، به طور گسترده در بین رای دهندگان طنین انداز شد.

اعتراضات دانشجویی برای اولین بار در سال 2024 پس از فروریختن سایبان در ایستگاه قطار بازسازی شده در شمال صربستان آغاز شد که منجر به کشته شدن 16 نفر شد و این ادعاها را برانگیخت که سهل انگاری ناشی از پیوند منجر به کار ساخت و ساز ضعیف و در نهایت منجر به تصادف شد.

ووچیچ روز یکشنبه شکست خود را ناشی از دخالت خارجی دانست.

او گفت: "من می خواهم مردم بدانند." این راستی آزمایی انقلابی بود که مستقیما با حمایت کشورهای مختلف اروپایی و دولت عمیق آمریکا انجام دادند، انقلابی که علیه رئیس جمهور (دونالد) ترامپ نیز هست.»

ووچیچ در طول بیش از 30 سال فعالیت سیاسی، از یک ناسیونالیست افراطی که از تجاوز علیه غیر صرب ها در یوگسلاوی سابق حمایت می کرد، به یک پوپولیست تبدیل شد که ترجیحات خود را به تعادل بین قدرت ها و نفوذهای جهانی تغییر داد.

در طول جنگ‌های دهه 1990، ووچیچ یکی از رهبران حزب رادیکال بود که از ایجاد «صربستان بزرگ» که شامل مناطقی در کرواسی و بوسنی می‌شد که صرب‌های اقلیت در آن زندگی می‌کردند، حمایت کرد. این سیاست ها به طور گسترده به دلیل یک سری درگیری های خونین که منجر به کشته شدن بیش از 100000 نفر و آواره شدن میلیون ها نفر شد، مقصر شناخته می شوند.

ووچیچ به خاطر سخنرانی های آتشین خود شهرت داشت، از جمله سخنرانی در پارلمان صربستان که در آن گفت به ازای هر صرب کشته شده در جنگ بوسنی، 100 مسلمان بوسنیایی باید بمیرند. او بعدا گفت که منظورش به معنای واقعی کلمه نبود.

ووچیچ به عنوان وزیر اطلاعات در اواخر دهه 1990 نظارت بر رسانه های منتقد رئیس جمهور وقت اسلوبودان میلوسویچ را بر عهده داشت که با جریمه های سنگین سیلی یا به طور کلی تعطیل شد. او در آستانه پیروزی حزبش در انتخابات سال 2012، از ناسیونالیسم افراطی به سمت موضعی طرفدار اتحادیه اروپا رفت.

ووچیچ در مقام ریاست جمهوری خود را به عنوان طرفدار اروپا و روسیه و به عنوان یک تحسین کننده ترامپ معرفی کرد. با این حال، پیش از رای گیری قاطع، ووچیچ ریشه های راست سخت خود را در آغوش گرفت و در حالی که تلاش می کرد پایگاه رای دهی متزلزل خود را بازگرداند، دوباره به پوتین روی آورد.

ووچیچ ماه گذشته با اجازه دادن به تشییع جنازه یک قهرمان در بلگراد، فرمانده سابق ارتش صرب‌های بوسنی که توسط دادگاه سازمان ملل در هلند به نسل‌کشی محکوم شد، اتحادیه اروپا را به چالش کشید.

سپس حزب حاکم SNS با حزب رادیکال صربستان که زمانی ووچیچ به آن تعلق داشت، متحد شد. رهبر آن، وویسلاو شسلج، مرشد سیاسی اولیه ووچیچ بود و همچنین به جنایات جنگی مرتکب شده در جریان درگیری‌های یوگسلاوی در دهه 1990 محکوم شد.

ووچیچ چند روز قبل از رای گیری به خود می بالید و از موضع اعلام شده طرفدار اتحادیه اروپا که به قدرت رسیدن حزب پوپولیستی او در سال 2012 کمک می کرد، اظهار داشت: "تصادفی نیست که ولادیمیر پوتین گفت امیدوار است من نخست وزیر شوم."

ووچیچ در 14 سال گذشته معاون نخست وزیر، نخست وزیر و رئیس جمهور بوده است.

ووچیچ در حالی که نزدیک به 10 سال به عنوان رئیس جمهور بر سر کار بود، این پست عمدتا تشریفاتی را به مرکز قدرت در کشور تبدیل کرد. او به خاطر خطاب های مکرر به ملت و حضور دائمی در رسانه های حامی دولت شهرت داشت.

دژان پاولوویچ، از دانشکده علوم سیاسی بلگراد، اخیرا به آسوشیتدپرس گفت: «او رقیبی است که بر فناوری حکومت مبتنی بر چوب و هویج و این ایده که هیچ کس جز او حق ندارد، تسلط یافته است.

پاولوویچ حکومت 14 ساله ووچیچ را به عنوان "رژیم کتاب درسی" خودکامگی توصیف کرد و حزب او کنترل خود را بر رسانه ها، قوه قضاییه و سایر نهادها گسترش داد و هیچ چیز را به شانس واگذار نکرد.

او توضیح داد: "همه را پوشش دهید: رسانه ها را کنترل کنید، قوه قضاییه را کنترل کنید، همه نهادها را کنترل کنید."

پاولوویچ گفت که در حزب بسیار سازمان یافته حاکم SNS، ووچیچ قدرت نهایی را برعهده داشت و وفاداران از طریق معاملات سودآور با دولت و محافظت در برابر پیگرد قانونی پاداش دریافت کردند. ووچیچ افزود: «نخبگان کاملا جدیدی در جامعه صربستان ایجاد کرد و آن نخبگان می‌دانستند چگونه شکرگزار باشند».

در جریان اعتراضات به رهبری دانشجویان، ووچیچ یک پارک مرکزی بیرون دفتر خود در بلگراد را حصار کشید و چادرهایی را با گروه‌هایی از حامیان خود به عنوان سپر انسانی آشکار نصب کرد. خبرنگاران تحقیقی در صربستان برخی از ساکنان کمپ را افرادی با پیشینه جنایی و مرتبط با ووچیچ به قبیله های جنایتکار معرفی کرده اند که او این موضوع را رد کرد.

انتخابات تحت رهبری ووچیچ به طور فزاینده ای با گزارشات مربوط به بی نظمی در رأی گیری، حوادث خشونت آمیز و شکایات مبنی بر اینکه کنترل وی بر رسانه های طرفدار دولت و استفاده از بودجه عمومی برای رشوه دادن به رای دهندگان به حزب او مزیتی ناعادلانه داده بود، مخدوش شد.

ووچیچ در حالی که شکست را پذیرفت، قول داد به مبارزه ادامه دهد.

او در یک سخنرانی یکشنبه شب گفت: "ساختار ما بسیار محکم است، ما بسیار متحد و قوی هستیم و به اپوزیسیون بودن عادت کرده ایم." بسیاری از ما زمان بیشتری را در اپوزیسیون گذرانده‌ایم تا در دولت.»

رئیس جمهور سابق بوریس تادیچ گفت که ووچیچ در صورت پیروزی کمتر متقاعد کننده دانشجویی تسلیم نمی شد.

اما تادیچ گفت که تحت این شرایط، «نمی‌توانست از آن اجتناب کند».

پوشش 24/7 اخبار فوری و رویدادهای زنده