پالانتیر: سامانه هوش‌مصنوعی ناتو پس از اختلال استارلینک در اوکراین فاقد «کیل سوئیچ» است

شرکت نرم‌افزاری آمریکایی پلنتیر تلاش کرده است متحدان اروپایی را مطمئن کند که سامانه هوش‌مصنوعی نظامی این شرکت که در ناتو به کار گرفته می‌شود، هیچ قابلیت خاموش‌کردن از راه دور یا به اصطلاح «کیل سوئیچ» ندارد.لوئیس موزلی، معاون اجرایی پلنتیر در بریتانیا و اروپا، روز چهارشنبه به خبرگزاری رویترز گفت که نه خود شرکت و نه دولت آمریکا امکان خاموش‌کردن پلتفرم هوش‌مصنوعی Maven Smart System را ندارند؛ سامانه‌ای که در ستاد نظامی ناتو و چندین نیروی مسلح اروپایی استفاده می‌شود.موزلی در مصاحبه‌ای در بروکسل گفت: «آنچه طی روزهای گذشته در اخبار درباره استارلینک دیده‌ایم، به‌غایت نگران‌کننده است.»موزلی گفت: «اما درباره پلنتیر، می‌توانم با قاطعیت اطمینان بدهم هر جا مشتریان نرم‌افزار ما را خریداری کرده‌اند، کنترل کامل عملیاتی آن نرم‌افزار در دست خودشان است.»او افزود: «هیچ کیل سوئیچی وجود ندارد. پلنتیر یا دولت آمریکا هیچ امکانی برای دخالت و خاموش‌کردن این سامانه ندارند.»این اظهارات پس از اختلال‌های اخیر در خدمات استارلینک و استارشیلد اوکراین مطرح می‌شود؛ رویدادی که نگرانی‌ها درباره وابستگی به شرکت‌های فناوری آمریکایی را برانگیخته است.کی‌یف در ۱۳ اکتبر آمریکا را متهم کرد که عمدا سرعت سامانه نظامی ارتباطات ماهواره‌ای استارشیلد را که نیروهای اوکراینی در خط مقدم به آن وابسته‌اند، کاهش داده است؛ همچنین شبکه ماهواره‌ای غیرنظامی استارلینک متعلق به اسپیس‌اکس را.بعدها گزارش‌هایی منتشر شد که بر اساس آنها، کاخ سفید به شرکت اسپیس‌اکس متعلق به ایلان ماسک دستور داده بود دسترسی اوکراین به استارشیلد، نسخه نظامی شبکه ماهواره‌ای استارلینک، را محدود کند.ماسک در شبکه اجتماعی ایکس از خود دفاع کرد و نوشت: «سامانه‌های استارشیلد مالکیت و کنترلشان در دست دولت آمریکا است. هرگونه محدودیت در سرعت یا میزان استفاده را ارتش آمریکا و در نهایت رئیس‌جمهور آمریکا تعیین می‌کند.»دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در پاسخ گفت: «کار من نبود و فکر نمی‌کنم کار ایلان هم بوده باشد. نمی‌دانم کار چه کسی بوده. تا جایی که می‌دانم، وضعیت همان است که همیشه بوده است.»ابهام درباره اینکه چه کسی مسئول این تصمیم بوده، خود یکی از نگرانی‌هاست. اما برای رهبران اروپایی، این احتمال که دولت ترامپ از فناوری آمریکایی که اروپا تا این حد به آن متکی شده است، به عنوان اهرم فشار سیاسی علیه متحدانش استفاده کند، حتی نگران‌کننده‌تر است.سامانه میون (Maven) پلنتیرناتو در حال حاضر از سامانه میون پلنتیر استفاده می‌کند؛ سیستمی که با تکیه بر هوش‌مصنوعی حجم عظیمی از داده‌های میدان نبرد را از ماهواره‌ها، رادارها، پهپادها و دیگر حسگرها پردازش می‌کند تا روند تصمیم‌گیری را تسریع کند.پلنتیر در سال ۲۰۲۵ مناقصه‌ای ۴۸۰ میلیون یورویی ناتو را برای تامین سامانه میون برای این پیمان برنده شد. این سامانه از آن زمان در فرماندهی عملیات متحد ناتو در ستاد عالی نیروهای متفق اروپا (SHAPE) مستقر شده و در ژوئن امسال به مرحله «کامل توان عملیاتی فنی» رسیده است.برخی اعضای اروپایی ناتو از جمله فرانسه و آلمان از پیوستن به میون خودداری کرده‌اند، زیرا از این احتمال نگران‌اند که یک شرکت خصوصی تا این اندازه بر عملیات میدان نبرد کنترل داشته باشد.توماس داوم، معاون دریابان آلمان، اوایل سال جاری گفت: «اینکه کارکنان شرکت‌های صنعتی به مجموعه داده‌های ملی آلمان دسترسی داشته باشند، به‌هیچ‌وجه قابل قبول نیست.»فرانسه در همین حال سرویس اختصاصی خود با نام آرکادیا را توسعه داده است تا یک اکوسیستم داده‌ای دفاعی بومی ایجاد کند و حاکمیت فناوری خود را حفظ کند.