پالایشگاه‌های نفت ایالات متحده و چین در بحبوحه افزایش قیمت سوخت، اهرم فشاری را در اختیار دارند

افزایش قیمت سوخت، تغییر در ژئوپلیتیک انرژی را برجسته کرده است، با انتقال اهرم از کشورهای تولیدکننده نفت به کشورهایی که آن را پالایش می کنند. ایالات متحده و چین در میان برندگان قرار دارند. اروپا نیست.

مکیدن گازوئیل

هنگامی که رهبران کشورهای بزرگ صنعتی گروه هفت (G7) جمعه گذشته توافق کردند که 100 میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت خود را آزاد کنند، آنها این اقدام را اقدامی "قاطع و هماهنگ" برای محافظت از خانوارها و مشاغل در برابر شوک های قیمتی توصیف کردند.

اما اراده تنها یکی از این هفت کشور، یعنی ایالات متحده، عامل تعیین‌کننده‌ای بود که شش مورد دیگر را مجبور به واکنشی هماهنگ به افزایش اخیر قیمت فرآورده‌های نفتی، به‌ویژه گازوئیل کرد.

چند روز قبل، دونالد ترامپ تهدید کرده بود که صادرات گازوئیل از ایالات متحده را متوقف می کند، اقدامی که می توانست عواقب فاجعه باری برای متحدان اروپایی او داشته باشد. ایالات متحده تقریبا نیمی از گازوئیل وارداتی به اتحادیه اروپا را در ماه اوت تامین کرد، بنابراین وقتی ترامپ از آنها خواست که ذخایر استراتژیک خود را برای کمک به کاهش قیمت سوخت باز کنند، اروپایی ها مجبور شدند از این امر پیروی کنند.

با وجود بن بست بین ایالات متحده و ایران در تنگه هرمز، نفت خام دوباره در حال حرکت است، اگر نه کاملا در سطح قبل از جنگ. کمبود بیشتر در محصولات نفتی تصفیه شده مانند بنزین، گازوئیل و سوخت جت است و به‌رغم اقدام هفته گذشته G7 احتمالا تا سال آینده نیز ادامه خواهد داشت.

در حالی که بنزین به خودروها سوخت می‌دهد، گازوئیل موتور کار اقتصاد است و به کامیون‌ها، تراکتورها و حفارهایی که برای تولید ضروری هستند، نیرو می‌دهد. وقتی قیمت گازوئیل بالا می رود، همه چیز از کشاورزی و معدن گرفته تا حمل و نقل و ساخت و ساز را گران می کند و هزینه کالاهای ضروری برای خانوارها، به ویژه مواد غذایی را بالا می برد.

ایران به پالایشگاه‌های کشورهای خلیج‌فارس که میزبان پایگاه‌های نظامی آمریکا هستند، حمله کرده است و اوکراین و روسیه به زیرساخت‌های انرژی یکدیگر ضربه زده‌اند و ظرفیت پالایش جهانی را که قبلا تحت فشار بود، کاهش داده‌اند. اتحادیه اروپا واردات گازوئیل از روسیه را متوقف کرده بود و در اوایل سال جاری تحریم ها را بر واردات محصولات پالایش شده از نفت روسیه از کشورهایی مانند هند گسترش داد.

حدود 30 پالایشگاه در اروپا از آغاز قرن جاری بسته شده اند و تنها در سال گذشته دو پالایشگاه در آلمان و دو پالایشگاه در بریتانیا فرآوری نفت خام را متوقف کردند. این تعطیلی ها می تواند ایرلند را تحت تاثیر قرار دهد، جایی که پالایشگاه Whitegate در کورک حدود یک سوم سوخت خرده فروشی کشور را تولید می کند و بیشتر آن از بریتانیا می آید.

چین بزرگترین ظرفیت پالایشی جهان را دارد و پس از آن آمریکا با تعداد انگشت شماری از صادرکنندگان خالص فرآورده های نفتی پالایش شده از جمله هند و کره جنوبی در رتبه بعدی قرار دارد. در زمستان سال 2022، پس از تهاجم تمام عیار روسیه به اوکراین، صادرات چین به کاهش قیمت گازوئیل کمک کرد و آنها نقش مشابهی را در سال جاری در طول جنگ ایران ایفا کردند.

بر اساس گزارش رویترز، درست قبل از اینکه روز ملی هفته گذشته تعطیلات یک هفته‌ای خود را در چین آغاز کند، پکن به پالایشگاه‌های خود گفت که صادرات خود را متوقف کنند. این اقدام احتمالا به نام امنیت انرژی و یک الزام قانونی بود که پکن سال گذشته برای حفظ ذخایر در سطح معینی معرفی کرد، اما نشان دهنده اهرمی است که کشورهای دارای ظرفیت پالایش عمده مانند چین و ایالات متحده از آن برخوردار هستند.

چین در یکی از توقف های صادراتی خود در اوایل سال جاری، زمانی که به عرضه گازوئیل به فیلیپین ادامه داد، کشوری که با آن درگیر اختلافات دریایی شدید است، کاربرد دیپلماتیک ظرفیت پالایشی خود را نشان داد. و ترامپ هفته گذشته نشان داد که مایل است از صادرات گازوئیل استفاده کند تا متحدانش را متقاعد کند تا اقداماتی را انجام دهند که می تواند قیمت ها را پیش از انتخابات میان دوره ای ماه آینده کاهش دهد.

چشم‌انداز میان‌مدت اتحادیه اروپا امیدوارکننده نیست و عوامل ساختاری تشدید کننده کمبود سوخت حتی می‌تواند مانع پروژه مشترک اروپایی برای تسلیح مجدد قاره شود. گزارش ماه گذشته مرکز عالی امنیت انرژی ناتو مستقر در لیتوانی نشان داد که حتی اگر اروپا به صرف صدها میلیارد یورو برای تسلیحات ادامه دهد، بدون ظرفیت پالایش بیشتر ممکن است قادر به تامین سوخت آنها نباشد.

لطفا نظرات خود را با من در میان بگذارید و نظرات، نظرات یا پیشنهادات خود را برای موضوعاتی که مایلید تحت پوشش قرار گیرند به آدرس denis.globalbriefing@irishtimes.com برای من ارسال کنید.