پراگ از مبارزان مقاومت رم علیه هیتلر تقدیر می کند

برای بیش از نیم میلیون روما در چک و اسلواکی، 15 اکتبر 2026 نقطه عطف مهمی است.

در آن روز، نمایشگاهی در مورد یک فصل عمدتا فراموش شده از تاریخ چک در موزه احیای ملی رومی در پراگ افتتاح شد. این نمایشگاه به بررسی نقش مبارزان مقاومت رومی چک و اسلواکی در طول اشغال آلمان نازی و فروپاشی چکسلواکی از سال 1938 تا 1945 می پردازد.

تاکنون، روماهای چک و اسلواکی در تاریخ جنگ جهانی دوم تقریبا منحصرا به عنوان قربانیان هولوکاست علیه روماها و سینتی ها ظاهر می شدند. آلمان نازی در به اصطلاح تحت الحمایه بوهمیا و موراویا، حدود 90 درصد از رم های چک را در طول جنگ جهانی دوم به قتل رساند.

با این حال، آنچه کمتر شناخته شده است این است که تعداد زیادی از روم های چک و اسلواکی به عنوان پارتیزان در گروه های مقاومت و به عنوان سرباز در ارتش زیرزمینی چکسلواکی یا دفاع از ملت، علیه اشغالگران آلمانی جنگیدند.

بنابراین، نمایشگاه در موزه جنبش ملی روما نقطه عطفی در نحوه نگاه به روماها در طول جنگ جهانی دوم است. حداقل این امید مدیر موزه، امیل اسکوکا، وکیل، دادستان سابق و یکی از شناخته شده ترین فعالان روم چک است.

اسکوکا در سخنرانی خود در جمع صدها نفر از شرکت کنندگان در افتتاحیه نمایشگاه که اکثر آنها رم های اهل چک و اسلواکی بودند، گفت: "ما نه تنها قربانی بودیم، بلکه قهرمان هم بودیم." او خاطرنشان کرد: «بسیاری از مردم، حتی در میان خود روماها، نمی‌دانند که ما روم‌ها علیه نازیسم جنگیدیم. از نظر او، "سازماندهی و افتتاح نمایشگاه چیزی بود که نسل من مدیون این قهرمانان روما بود و امروز ما در حال بازپرداخت این بدهی هستیم."

اسکوکا از حاضران خواست: "فرزندان و نوه های خود را به اینجا بیاورید تا خودشان ببینند و متوجه شوند که روماها نیز قهرمانانی دارند!"

او همچنین خاطرنشان کرد که این موضوع برای دهه‌ها در نوشته‌های تاریخی چک و اسلواکی کاملا به حاشیه رفته بود و به همین دلیل روم‌ها تصمیم گرفتند سرنوشت قهرمانان جنگ خود را مستند کنند.

در این نمایشگاه داستان زندگی 100 تن از مهم‌ترین پارتیزان‌های رومی و سربازان رومی از ارتش زیرزمینی چک و گروه‌های مقاومت که علیه نازی‌ها جنگیدند، ارائه می‌شود.

رادوسلاو اسکوکا، متصدی نمایشگاه در افتتاحیه گفت: "ما بیش از 1400 جنگجوی رومانی را در آرشیو پیدا کردیم. از بین آنها، 100 داستان جالب را برای این نمایشگاه انتخاب کردیم."

برای مشاهده این ویدیو لطفا جاوا اسکریپت را فعال کنید و به مرورگر وب که از ویدیوی HTML5 پشتیبانی می کند ارتقا دهید.

از جمله این چهره ها، آنتون فاکونا، گروهبان دفتر خدمات استراتژیک آژانس اطلاعاتی آمریکا (OSS) است که در اکتبر 1944 برای یک ماموریت مخفی به اسلواکی منتقل شد. اسلواکی از سال 1939 تا 1945 کشور دست نشانده هیتلر بود.

دیگری جوزف سرینک است که با نام مستعار «پارتیسان سیاه از ویسوچینا» شناخته می‌شود، که توانست از اردوگاه کار اجباری نازی‌ها برای روماها در لتی فرار کند و متعاقبا واحد بزرگ پارتیزانی Capajev-Cerny را در ارتفاعات بوهمی-موراوی تأسیس و فرماندهی کرد.

در سال 2022، میلوش زمان، رئیس جمهور چک پس از مرگ، مدال قهرمانی را به او اعطا کرد. در اواخر عمرش، سرینک خاطرات خود را با مورخ یان تزار، که بعدا کتاب سه جلدی "Ceska cikanska rapsodie" را نوشت که به راپسودی کولی چک ترجمه می شود، در میان گذاشت.

به جز کتاب تزار، تاریخ مقاومت روماها در برابر نازیسم تا به امروز توسط مورخان چک و اسلواکی مورد تحقیق قرار نگرفته است. پروکوپ تومک، مورخ مؤسسه تاریخ نظامی در پراگ، به دویچه وله گفت: «من از هیچ اثر تاریخی علمی که به مقاومت روماها علیه نازیسم بپردازد، اطلاعی ندارم.

تومک گفت: «تعداد 1400 کولی که به عنوان اعضای مقاومت یا در ارتش خارجی در مبارزه با نازیسم شرکت کردند، اغراق آمیز نیست و با نسبت جمعیت روم در چکسلواکی مطابقت دارد.

تا به امروز، بسیاری از روماها در چک و اسلواکی به طور علنی هویت قومی خود را به رسمیت نمی شناسند. این تا حدی به خاطر تجربیات مربوط به هولوکاست در دوران نازی است که در طول نسل ها منتقل شده است. مورخان و سیاستمداران چک همچنان به بحث در مورد میزان مشارکت مقامات جمهوری چک در نابودی کولی های چک ادامه می دهند.

با این حال، یک چیز مسلم است: ثبت نام پلیس تمام کولی ها، که از سال 1927 در چکسلواکی به صورت قانونی درج شده بود، نابودی کولی ها توسط نازی های آلمان را تسهیل کرد.

طبق برآوردهای دولت چک، امروزه تقریبا 250000 کولی در این کشور زندگی می کنند. با این حال، در سرشماری سال 2021، تنها 21000 نفر به عنوان کولی شناسایی شدند.

از بین تمام گروه های قومی در چک با جمعیت 10 میلیون نفری، روماها از نظر تعداد در میان سه اقلیت قومی هستند. با این حال، آنها از نظر اجتماعی ضعیف‌ترین هستند، نمایندگی سیاسی بسیار کمی دارند و بنابراین به ندرت در سیاست چک حضور دارند.

این مقاله در اصل به زبان آلمانی نوشته شده است.