پرواز پانزدهم استارشیپ؛ بوستر سوپر هوی منفجر شد، مرحله فوقانی به مدار رسید

بوستر سوپر هوی در جریان پرواز پانزدهم به محل پرتاب بازنگشت و برفراز خلیج مکزیک منفجر شد؛‌ اما مرحله فوقانی همچنان درحال پرواز در مدار زمین است.

اسپیس‌ایکس بامداد امروز شنبه پانزدهمین پرواز آزمایشی موشک عظیم استارشیپ را انجام داد و اکنون آماده می‌شود تا کمتر از ۲۰ ساعت دیگر، مرحله فوقانی این فضاپیما را برای نخستین‌بار به محل پرتاب بازگرداند.

پرواز پانزدهم جمعه ساعت ۱۷:۴۷ به وقت شرق آمریکا (بامداد شنبه ساعت ۰۲:۱۷ به وقت ایران) از تأسیسات استاربیس اسپیس‌ایکس در جنوب تگزاس، آغاز شد. بوستر عظیم سوپر هوی بدون هیچ مشکلی از برج پرتاب جدا شد و با تولید نیروی رانشی معادل بیش از ۱۸ میلیون پوند به‌وسیله‌ی ۳۳ موتور رپتور ۳، در آسمان اوج گرفت.

پرواز در مرحله ابتدایی صعود طبق برنامه پیش رفت. ابتدا موتورهای اصلی سوپر هوی با موفقیت خاموش شدند و سپس حدود ۲٫۵ دقیقه پس از پرتاب، شیپ یا مرحله فوقانی در جریان فرایند جدایش داغ، هم‌زمان با جداشدن از بوستر، موتورهای رپتور خود را روشن کرد. پس از جدایی دو مرحله، سوپر هوی برای بازگشت برنامه‌ریزی‌شده به استاربیس تغییر جهت داد و شیپ رهسپار مدار نزدیک زمین شد.

اسپیس‌ایکس در ابتدا قصد داشت سوپر هوی را با بازوهای مکانیکی غول‌پیکر موسوم به «چاپستیک» در برج پرتاب استاربیس مهار کند؛ اما این اتفاق نیفتاد. تیم پرواز تلاش برای مهار بوستر را لغو و آن را به سمت منطقه‌ی امن فرود در خلیج مکزیک هدایت کرد. بااین‌حال، سوپر هوی در آستانه‌ی نشستن روی آب منفجر شد و در میان شعله‌های آتش از بین رفت. دلیل لغو مهار بوستر بلافاصله مشخص نشد.

موفقیت در مهار بوستر دستاورد مهمی برای اسپیس‌ایکس و تلاش‌های این شرکت در مسیر طراحی استارشیپ به‌عنوان سامانه پرتابی کاملاً چندبارمصرف است. این اتفاق می‌توانست نخستین بازیابی موفق یک بوستر سوپر هوی نسخه ۳ (V3) باشد. اسپیس‌ایکس تاکنون سه بوستر سوپر هوی نسخه ۱ را بازیابی کرده و دو فروند از آن‌ها را در ماموریت‌های بعدی به پرواز درآورده است.

موتورهای رپتور شیپ پس از جدایی از بوستر سوپر هوی همچنان روشن ماندند و فضاپیما را به پیش راندند. نخستین مرحله‌ی روشن‌بودن موتورها کمی پس از گذشت ۸ دقیقه از پرتاب به پایان رسید. سپس شیپ برای تکمیل مانور مداری، بار دیگر موتورهایش را به‌مدت حدود ۲۰ ثانیه روشن کرد. این مانور موفقیت‌آمیز بود و فضاپیما را در ارتفاع حدود ۲۷۵ کیلومتری از سطح سیاره، در مدار نزدیک زمین قرار داد. ورود شیپ به مدار در ۲۶ دقیقه و ۱۰ ثانیه پس از پرتاب، تأیید شد.

این دومین تزریق مداری اسپیس‌ایکس محسوب می‌شد. این موشک نخستین‌بار در پرواز چهاردهم که ۲۸ سپتامبر (۶ مهر) انجام شد، به مدار زمین رسید.

شیپ در پرواز امروز ۲۶ ماهواره استارلینک V3 را حمل می‌کرد که طبق برنامه، از دقیقه‌ی ۳۵ پس از پرتاب در جریان بازه‌ای ۴۲ دقیقه‌ای در مدار نزدیک زمین مستقر شدند.

تصاویر خیره‌کننده از لحظات پایانی فرود بوستر سوپر هوی و انفجار برفراز خلیج مکزیک.

ماهواره‌های حمل‌شده، دومین محموله از نسخه‌ی نسل سوم استارلینک هستند که به مدار زمین رسیده‌اند. نخستین محموله شامل ۲۶ ماهواره بود که در پرواز چهاردهم به فضا فرستاده شد. به‌گفته اسپیس‌ایکس، هر ماهواره‌ی V3، یک ترابیت به ظرفیت انتقال داده منظومه استارلینک اضافه خواهد کرد. کل ظرفیت دانلود این ۲۶ ماهواره، با ظرفیت ماهواره‌های استارلینک V2 که در جریان ۱۰ پرتاب موشک فالکون ۹ به مدار فرستاده می‌شوند، تقریباً برابری می‌کند.

شیپ باید ۱۴ بار به دور زمین بچرخد و بیش از ۲۱ ساعت را در فضا سپری کند تا زمان بازگشتش فرا برسد

سه ماهواره استارلینک V3 که امروز به فضا رفتند، به دوربین‌هایی مجهز بودند تا پس از استقرار در مدار، از شیپ تصویربرداری کنند. هدف از این کار، بررسی کاشی‌های سپر حرارتی و سایر تجهیزات فضاپیما پس از صعود به مدار است. داده‌های به‌دست‌آمده به اسپیس‌ایکس کمک می‌کنند تا مشخص کند آیا شیپ می‌تواند روز شنبه به‌سلامت به استاربیس بازگردد یا خیر.

اسپیس‌ایکس در توضیحات مأموریت پرواز پانزدهم نوشته است: «استارشیپ تنها در صورتی بازگشت به محل پرتاب را انجام خواهد داد که تیم کنترل پرواز از سلامت سامانه‌های حیاتی فضاپیما برای مانورهای ورود مجدد به جو، روشن‌کردن نهایی موتورها برای فرود و نزدیک‌شدن به برج پرتاب اطمینان حاصل کرده باشد.»

مهندسان اسپیس‌ایکس پیش از تصمیم‌گیری نهایی درباره فرود، زمان کافی برای بررسی سامانه‌های شیپ خواهند داشت. طبق برنامه، شیپ باید ۱۴ بار به دور زمین بچرخد و بیش از ۲۱ ساعت را در فضا سپری کند تا زمان بازگشتش فرا برسد.