پروژه Suncatcher گوگل هفته آینده تراشه های هوش مصنوعی را به فضا می فرستد

گوگل به زودی یک قدم به راه اندازی و راه اندازی مراکز داده هوش مصنوعی در فضا نزدیک تر خواهد شد.

این غول فناوری روز پنجشنبه اعلام کرد که پروژه Suncatcher آن هفته آینده یک نمونه اولیه از ماهواره را به مدار پایین زمین پرتاب خواهد کرد تا آزمایش کند که واحدهای پردازش تانسور Google (TPU) در شرایط سخت فضا چقدر خوب عمل می کنند.

این شرکت در یک پست وبلاگی گفت: "این اولین راه اندازی در مورد دیدن آنچه کار می کند، شناسایی نقاط شکست، و به کار بردن آن یافته ها در ماموریت های آینده است."

پروژه Suncatcher یک مهتاب تحقیقاتی بلندمدت گوگل است که برای اولین بار سال گذشته اعلام شد و بررسی می کند که آیا زیرساخت عظیم محاسباتی هوش مصنوعی در نهایت می تواند در فضا کار کند یا خیر.

ایده اصلی این است که ماهواره‌های مملو از تراشه‌های هوش مصنوعی روزی می‌توانند از نور تقریبا ثابت خورشید برای تامین انرژی استفاده کنند و با استفاده از لیزر با یکدیگر ارتباط برقرار کنند تا بارهای کاری بزرگ هوش مصنوعی را مدیریت کنند. گوگل می گوید ماهواره هایی که در مدار پایین زمین قرار دارند می توانند تا هشت برابر بیشتر از زمین انرژی خورشیدی تولید کنند.

این می تواند به کاهش برخی از مسائل انرژی و زیست محیطی که مراکز داده زمینی با آن مواجه هستند، که با واکنش فزاینده ای در زمین مواجه هستند، کمک کند.

گوگل در جستجوی فضا به عنوان یک راه حل تنها نیست. شرکت هایی مانند SpaceX و Starcloud نیز در حال بررسی مراکز داده مداری هستند. استارکلود در نوامبر 2025 یک پردازنده گرافیکی Nvidia H100 را به مدار فرستاد. در همین حال، اسپیس ایکس، زیرساخت هوش مصنوعی فضایی را به بخش عمده ای از عرضه اولیه سهام خود در اوایل سال جاری تبدیل کرد.

در مورد گوگل، نمونه اولیه ماهواره‌اش هفته آینده در ماموریت اشتراکی حمل‌ونقل-18 اسپیس ایکس قرار خواهد گرفت. این ماموریت که با شرکت هوافضا Planet Labs توسعه یافته است، برای اولین بار چهار TPU گوگل را به مدار می فرستد.

این ماموریت داده هایی را در مورد نحوه مدیریت تراشه ها در سفر به فضا و مدار پایین زمین جمع آوری می کند.

برای مثال، گوگل می‌گوید که موشک‌سواری تقریبا 10 دقیقه‌ای در مدار پایین زمین، فضاپیما را در معرض ارتعاشات شدید و نیروهایی تا 10 برابر قوی‌تر از گرانش زمین قرار می‌دهد. اجزای منفرد، از جمله تراشه‌های TPU، می‌توانند به طور خلاصه نیروهایی 50 تا 100 برابر قوی‌تر از گرانش را تجربه کنند.

هنگامی که تراشه‌ها در مدار قرار می‌گیرند، با سطوح بالایی از تشعشعات ناشی از رویدادهای خورشیدی و پرتوهای کیهانی مواجه می‌شوند که می‌تواند به الکترونیک آسیب برساند یا باعث ایجاد خطاهای داده‌ای شود که به نام بیت‌تغیرات شناخته می‌شوند.

گوگل قبلا TPU های Trillium خود را در آزمایشگاه هسته ای کراکر UC Davis با قرار دادن آنها در معرض پرتو پروتون آزمایش کرده بود، در حالی که تراشه ها بارهای کاری هوش مصنوعی را اجرا می کردند. این تیم بررسی کردند که چگونه خطاهایی مانند bit flips بر آن حجم کاری تأثیر می گذارد. به گفته گوگل، این تراشه‌ها «به‌طور قابل‌توجهی» مقاومت می‌کنند و از دوز تشعشعی بیشتر از آنچه که معمولا در طول یک مأموریت فضایی پنج ساله با آن مواجه می‌شوند، زنده می‌مانند.

علاوه بر این، تراشه های هوش مصنوعی گرمای زیادی تولید می کنند، اما جریان هوا در خلاء فضا وجود ندارد. این بدان معناست که گوگل نمی تواند به انواع سیستم های خنک کننده ای که معمولا در مراکز داده زمینی استفاده می شود، تکیه کند.

این شرکت در پست وبلاگ خود گفت: "ما در حال کار بر روی چندین روش مختلف برای این کار هستیم، از جمله ترکیبی از لوله های حرارتی و رادیاتورها برای خنک کردن تراشه ها." "تا کنون، تیم ما این فناوری را در یک محفظه خلاء حرارتی آزمایش کرده است که هم محیط حرارتی و هم محیط خلاء را در فضا شبیه‌سازی می‌کند. ما خواهیم دید که سیستم خنک‌کننده TPU جدید ما در فضا چگونه کار می‌کند و با یادگیری بیشتر طرح‌های خود را اصلاح خواهیم کرد."

داده‌های جمع‌آوری‌شده از این آزمایش‌ها به شکل‌دهی ماموریت‌های آینده Project Suncatcher کمک می‌کند. گوگل در حال حاضر قصد دارد در سال 2027 دو ماهواره را در مدار قرار دهد و لیزرهای با پهنای باند بالا را آزمایش کند که امیدوار است در نهایت بتواند خوشه‌هایی از ماهواره‌ها را به هم متصل کند.