پوتین غول دخانیات ژاپن را مصادره کرد؛ کنترل ۴۰ درصد از بازار سیگار روسیه در دست دولت
ولادیمیر پوتین با صدور حکمی اداره شرکت «ژاپن توباکو اینترنشنال» (جیتیآی) را به یک هلدینگ دولتی سپرد. این تصمیم تلافیجویانه، کنترل ۴۰ درصد از بازار سیگار روسیه و سرمایه ۴.۶ میلیارد دلاری این شرکت ژاپنی را بدون پرداخت غرامت به مسکو واگذار میکند.
رئیسجمهوری روسیه روز پنجشنبه با صدور حکمی کنترل فعالیت شرکت دخانیات «ژاپن توباکو اینترنشنال» را به دست دولت سپرد و دستور داد اداره آن به شرکت دولتی «آاُ پرومیشلنیه اکتیوی» واگذار شود. این تصمیم کارخانههای جیتیآی را در سنپترزبورگ، روستوف-نا-دونو و مناطق لیپتسک و لنینگراد در بر میگیرد. این شرکت با داشتن حدود چهار هزار نیروی کار و تصاحب نزدیک به چهل درصد بازار سیگار روسیه، بزرگترین تولیدکننده محصولات دخانی در این کشور به شمار میرود.سبد محصولات جیتیآی در روسیه شامل برندهای بینالمللی سرشناسی مانند وینستون، گلامور، کمل، اِلدی و سُبرانیه و همچنین برندهای داخلی پيوتر اول، روسکی استیل و دونسکوی توباک است.دفتر مرکزی جیتیآی در ژنو قرار دارد؛ این شرکت در سال ۱۹۹۹ وارد بازار روسیه شد و در سال ۲۰۱۸ نیز شرکت محلی دونسکوی توباک را خریداری کرد.سرمایهگذاری میلیاردی و تشدید تنشهای دیپلماتیکبر اساس اطلاعات منتشرشده از این شرکت در نوامبر ۲۰۲۵، گروه جیتی در طول بیش از دو دهه فعالیت خود ۴.۶ میلیارد دلار در روسیه سرمایهگذاری کرده است. هرچند این شرکت پس از حمله تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ از این کشور خارج نشد اما سرمایهگذاریهای جدید خود را در زمینه تولید و بازاریابی در روسیه به حالت تعلیق درآورد. اقدام اخیر مسکو پس از آن صورت میگیرد که ماه گذشته یوکی ایمای، خبرنگار روزنامه ژاپنی هوکایدو شیمبون با اتهام جاسوسی در روسیه بازداشت شد. وزارت خارجه روسیه توکیو را متهم کرده که بهصورت سیستماتیک از روزنامهنگاران برای جمعآوری اطلاعات استفاده میکند، اتهامی که دولت ژاپن آن را رد کرده است. ژاپن که بر سر مالکیت جزایر چیشیما در اقیانوس آرام با روسیه اختلاف ارضی دیرینهای دارد در پیوند با جنگ اوکراین نیز به تحریمهای غرب علیه مسکو پیوسته است.پاسخ مسکو به تحریمها با ابزار «مدیریت خارجی»با این تصمیم، جیتیآی به فهرست شرکتهای بینالمللی پیوسته است که داراییهای آنها در روسیه با همین سازوکار مصادره و به مدیریت دولتی واگذار شدهاند؛ شرکتهایی نظیر گروه غذایی سوئیسی نستله، خردهفروشان فرانسوی اوشان و لروی مرلن و خردهفروش آلمانی مترو. مسکو فرآیند موسوم به مدیریت خارجی را واکنشی به تحریمهای غرب پس از تهاجم سال ۲۰۲۲ میداند.محدودیتهای اعمالشده علیه شرکتهای متعلق به کشورهای غیردوست شامل مواردی چون تعیین سقف برای پرداخت سود سهام (که در عمل سودها را در داخل روسیه حبس میکند) و اخذ کارمزدهای سنگین هنگام فروش داراییهای تجاری است.ولادیمیر پوتین در اول اکتبر اعلام کرد که این سازوکار علاوه بر فراهم کردن امکان اقدام تلافیجویانه در برابر هرگونه ملیسازی احتمالی داراییهای روسیه در خارج از کشور، در صورت بهبود شرایط راه را برای بازگرداندن کنترل به مالکان پیشین باز میگذارد.در این شیوه از مدیریت خارجی، مدیران وابسته به دولت بدون کسب رضایت یا پرداخت غرامت به مالک خارجی، اداره داراییهای شرکت را به دست میگیرند و به این ترتیب کنترل واقعی بدون در نظر گرفتن مالکیت صوری به دولت روسیه منتقل میشود.