پژوهش: فضای سبز نزدیک خانه خطر زوال عقل را کاهش می‌کند
یک پژوهش جدید نشان می‌دهد افرادی که در مناطق سرسبز و دارای پوشش گیاهی زندگی می‌کنند ممکن است کمتر در معرض ابتلا به زوال عقل باشند.
در یک پژوهش جدید دانشگاه استکهلم و موسسه کارولینسکا در سوئد مشخص شده است که داشتن فضای سبز بیشتر در نزدیکی خانه با کاهش ۲۰ درصدی خطر ابتلا به زوال عقل ارتباط دارد.سیسیلیا استنفورس، مسئول پژوهش و یکی از نویسندگان اصلی این مطالعه، گفت: «این یافته‌ها نشان می‌دهد محیط بلافصل اطراف خانه بخش مهمی از ایجاد شرایطی است که از سلامت مغز و سالمندی سالم حمایت می‌کند.» این مطالعه که نتایج آن در نشریه Alzheimer's & Dementia (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده، نزدیک به ۳ هزار شرکت‌کننده را شامل می‌شد که به مدت ۱۶ سال تحت نظر بودند. پژوهشگران میزان پوشش گیاهی اطراف خانه شرکت‌کنندگان را نقشه‌برداری کردند و در کنار آن، وضعیت سلامت شناختی و بروز زوال عقل را در طول زمان پیگیری کردند.آنها دریافتند زندگی در نزدیکی فضاهای سبز ظاهرا اثر حفاظتی در برابر زوال عقل دارد. این ارتباط برای پوشش سبز در نزدیک‌ترین محدوده به خانه، یعنی تا شعاع ۱۰۰ متری، قوی‌تر بود و هرچه فاصله خانه تا مناطق سبز بیشتر می‌شد، این اثر ضعیف‌تر می‌شد. این اثر حفاظتی چگونه عمل می‌کند؟ نویسندگان به چندین عامل اشاره کردند که می‌تواند توضیح دهد چرا خطر زوال عقل تحت تاثیر میزان فضای سبز قرار می‌گیرد. این عوامل از تاثیرات مستقیم مانند کاهش استرس تا تسهیل رفتارهای مرتبط با سلامت، از جمله بهبود خواب، افزایش فعالیت بدنی و تقویت تعامل و انسجام اجتماعی را در بر می‌گیرد. استنفورس گفت: «محیط‌های طبیعی و فضاهای سبز می‌توانند به بازیابی روانی کمک کنند، استرس را کاهش دهند و احساس بهزیستی را افزایش دهند.» نویسندگان نوشتند فضاهای سبز همچنین می‌تواند به شکل غیرمستقیم با محافظت مردم در برابر مواجهه با عوامل خطرناک محیطی مانند سروصدای ترافیک، آلودگی هوا و گرمای شدید از سلامت آنها حمایت کند. در نظر گرفتن سلامت مغز در برنامه‌ریزی شهری در سال ۲۰۲۵ حدود ۹ میلیون نفر در اتحادیه اروپا با زوال عقل زندگی می‌کردند و انتظار می‌رود این رقم تا سال ۲۰۵۰ به بیش از ۱۴ میلیون نفر برسد. به گفته نویسندگان، افزایش این آمار ضرورت تدوین راهبردهای جدید، از جمله برنامه‌ریزی شهری پایدار که از سلامت مغز حمایت کند، را برجسته می‌کند. استنفورس گفت: «هنگام برنامه‌ریزی و توسعه شهرها و محیط‌های مسکونی باید سلامت مغز را در نظر بگیریم.» او افزود: «فضای سبز اطراف خانه‌های ما می‌تواند منبع مشترکی برای سلامت عمومی، سازگاری با تغییرات اقلیمی و حفظ تنوع زیستی باشد.» نویسندگان تاکید کردند برای تحقق این هدف، هم حفاظت از پوشش گیاهی موجود و هم ایجاد فضاهای سبزی که برای افراد با نیازها و توانایی‌های متفاوت قابل دسترس و قابل استفاده باشد، اهمیت دارد. تاثیر محیط بر سلامت مغز در سال‌های اخیر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. اولف کالویت، متخصص مغز و اعصاب و هم‌رئیس کارگروه تاثیرات محیطی در آکادمی اروپایی نورولوژی، به یورونیوز هلث گفت: «محیط مستقیم اطراف شما، و همچنین محیط گسترده‌تر از نظر نوع سازماندهی محل سکونت، بر خواب شما و در مجموع بر سلامت مغزتان تاثیر می‌گذارد.»