چرا اروپا از زمزمه های ترامپ دست می کشد؟

آخرین بحران در روابط بین ایالات متحده و اوکراین بازتاب قوی‌ترین روزهای تاریک سال 2025 است. رویارویی بدنام تلویزیونی دفتر بیضی بین جی.دی ونس، دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی این ترس را متبلور کرد که ایالات متحده اکنون در کنار روسیه است. این نگرانی ها دوباره با نشست ترامپ و پوتین در آلاسکا شعله ور شد.

رهبران اروپایی به این بحران های قبلی با زمزمه های ترامپ مصمم پاسخ دادند. آنها زلنسکی را در آغوش گرفتند و به او آموزش دادند که چگونه در برخورد با رئیس جمهور ایالات متحده سپاسگزار و آشتی جو باشد. و آنها ترامپ را با تماس‌های تلفنی و چاپلوسی غرق کردند تا بدترین حاشیه‌ها را از سیاست ایالات متحده دور کنند.

این بار همه چیز متفاوت به نظر می رسد. زلنسکی در اظهارات خود در مورد ترامپ بسیار کمتر خودداری می کند. او مستقیما ایالات متحده را به سرکوب سرویس های ماهواره ای در اوکراین متهم کرده و گفته است که ترامپ جذب مستبدان شده است. اوکراینی ها همچنین از درخواست آمریکا برای توقف حمله به تاسیسات انرژی روسیه سرپیچی کرده اند. این آخر هفته شاهد برخی از بزرگترین اعتصابات تاکنون در تاسیسات نفتی در سنت پترزبورگ بودیم.

اظهارات صریح زلنسکی ممکن است تا حد زیادی ناشی از خشم و عصبانیت باشد. اما احتمالا محاسباتی نیز پشت تغییر لحن او وجود دارد. با تضعیف ترامپ در نظرسنجی‌ها و ظاهرا جمهوری‌خواهان به سمت شکست در انتخابات میان‌دوره‌ای، می‌توان برای آمریکایی‌ها بیش از سر رئیس‌جمهور و نزدیکانش جذابیت داشت. در مبارزات انتخاباتی، حتی برخی از نامزدهای جمهوری خواه طرح ترامپ برای خرید گازوئیل روسیه را زیر سوال بردند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها با تحسین ترامپ از ولادیمیر پوتین موافق نیستند.

همچنین تغییر مهمی در رویکرد اروپا به روسیه در حال انجام است. در پایتخت های اروپایی اجماع فزاینده ای وجود دارد که رهبران این قاره دیگر نمی توانند شرایطی را تحمل کنند که فقط آمریکایی ها با پوتین صحبت کنند. کانال‌ها با روس‌ها باز است و ممکن است به زودی تماسی بین رهبران اروپایی و پوتین رخ دهد.

تغییر رویکرد منعکس کننده این باور است که زمزمه های ترامپ به طور فزاینده ای بی اثر است – به ویژه با توجه به مشغله های رئیس جمهور به انتخابات میان دوره ای و عصبانیت او از آنچه به عنوان شکست اروپا در کمک به او در ایران می داند. اروپایی‌ها همچنین می‌ترسند که سیاست ایالات متحده عمدتا ناشی از تمایل به معاملات تجاری با روسیه است، نه یک دیدگاه امنیتی منسجم.

رویکرد خود اروپا در حال حاضر بر دو محور استوار است: حمایت از اوکراین و تحریم روسیه. هر دو سیاست بسیار مهم تلقی می شوند، به ویژه به دلیل تضعیف حمایت ایالات متحده از اوکراین. اما مشارکت مستقیم اروپا در تلاش‌های صلح‌آمیز نیز به‌طور فزاینده‌ای به‌عنوان یک ضرورت تلقی می‌شود – به‌ویژه از آنجایی که این پول اروپاست که اوکراین را به دنبال قطع کمک‌های مالی ایالات متحده سرپا نگه می‌دارد.

به نظر می رسد اروپایی ها مطمئن هستند که پوتین مایل به گفتگو خواهد بود. اما گمان می رود که خود رهبر روسیه ایده نشست سه جانبه بین خود، ترامپ و شی جین پینگ چین را مطرح کند. چنین نشستی با ادعاهای قدرت های بزرگ روسیه همراه خواهد بود - و اوکراین و مهم ترین حامیانش را از اتاق دور نگه می دارد.

احتیاط روسیه در مورد تعامل با اروپایی ها ممکن است با نوع پیشنهادهایی که می تواند روی میز قرار گیرد افزایش یابد. اگر و زمانی که مذاکرات اروپا با پوتین انجام شود، احتمالا دو راه ممکن برای صلح به رهبر روسیه ارائه خواهد شد. اولین مورد این است که درگیری را در خط کنترل کنونی متوقف کنیم - و در ازای آن تضمینی دریافت کنیم که اوکراین هرگز به ناتو نخواهد پیوست. گزینه دوم این است که اوکراین بقیه دونباس را به روسیه واگذار کند – اما سپس به ناتو بپیوندد.

هر دوی این انتخاب ها از سوی برخی در اوکراین به عنوان یک خیانت در نظر گرفته می شود. اما با توجه به تمایل شدید برای صلح در کشورش، زلنسکی ممکن است بتواند هر یک از این ایده ها را بفروشد. اروپایی ها خیلی کمتر مطمئن هستند که پوتین آماده پذیرش هر یک از آنها است. اما آنها هنوز فکر می کنند که شروع گفتگو مستقیم با روس ها مهم است.

در کنار بازنگری دیپلماتیک، عزم رو به رشد اروپایی ها برای کمتر شدن وابستگی به آمریکا برای توانایی های حیاتی - به ویژه پوشش ماهواره ای ارائه شده توسط Starshield و Starlink وجود دارد. دو شرکت فنلاندی - نوکیا و Iceye - در این ماه اعلام کردند که برای توسعه شبکه های ارتباطی ماهواره ای برای اهداف نظامی و غیرنظامی همکاری می کنند. اما اولین پرتاب تا سال 2028 انتظار نمی رود - بنابراین نمی تواند مشکلات فوری اوکراین را حل کند.

در حال حاضر، دولت زلنسکی به توانایی های ماهواره ای ایالات متحده هم برای دفاع در برابر حملات دریافتی - و هم برای ارائه اطلاعات برای عملیات تهاجمی بسیار متکی است. در واقع، اوکراینی‌ها امیدشان را از دست نداده‌اند که می‌توانند ایالات متحده را متقاعد کنند که کمک‌های ماهواره‌ای را افزایش دهد و به آنها اجازه دهد سایت‌های پرتاب موشک را در عمق روسیه هدف قرار دهند.

این واقعیت که اوکراین هنوز تا این حد به توانایی‌های ایالات متحده وابسته است، ممکن است نشان دهد که به نفع زلنسکی است که تا حد امکان نسبت به ترامپ و ایلان ماسک متواضع باشد - به این امید که آنها تسلیم شوند و کمک‌های لازم را به کیف ارائه کنند.

در عوض، رهبر اوکراین در جهت مخالف حرکت کرده است. او حتی این احتمال را مطرح کرده است که آمریکا ممکن است مستقیما در کنار روسیه علیه اوکراین قرار بگیرد. «او کاملا کارنی رفت» حکم یک اروپایی برتر است.

این مطمئنا یک استراتژی مخاطره آمیز است. اما ترامپ گزینه های بهتری برای اوکراینی ها باقی نگذاشته است.

- حق چاپ The Financial Times Limited 2026