چرا اعتراضات مدارس فرانسه به یک بحران سیاسی گسترده تر تبدیل شده است؟

اعتراضات فرانسه را فرا گرفته است زیرا خشم از شرایط مدارس با ناامیدی از هزینه های بالای زندگی و دولتی که متهم به انجام کمی برای رسیدگی به مشکلات مردم است، مواجه می شود.

به گفته وزارت کشور، حدود 550000 نفر روز شنبه در سراسر کشور تظاهرات کردند. اکثر آنها به صورت مسالمت آمیز راهپیمایی کردند، در حالی که اقلیت کوچکی به ساختمان ها حمله کردند، مغازه ها را غارت کردند و با پلیس درگیر شدند، پلیس که گاز اشک آور پرتاب کرد و معترضان را متهم کرد.

نخست وزیر سباستین لکورنو گفت که 1200 نفر دستگیر و 150 افسر پلیس زخمی شدند. پشت این رویارویی ها یک بحران سیاسی نهفته است که ناشی از خشم از رو به وخامت خدمات و افزایش بیش از حد بودجه خانواده است، و با این احساس که نهادهای سیاسی فرانسه امید چندانی به تغییر ندارند، تشدید شده است.

در اینجا آمده است که چگونه محاصره مدارس به یک جنبش سراسری تبدیل شد - و این برای رئیس جمهور امانوئل ماکرون چه معنایی دارد.

این جنبش ماه گذشته در دبیرستان های حومه شمالی پاریس آغاز شد، جایی که دانش آموزان در اعتراض به کمبود معلم و امکانات ضعیف اعتراض کردند. محاصره مدارس و تظاهرات بعدها به شهرهایی از جمله بوردو، رن، نانت، لیون، لیل و مارسی گسترش یافت.

شنبه دانشجویان و اتحادیه های کارگری را در کنار حامیان جنبش «جلیقه زردها» که در سال 2018 برای به چالش کشیدن افزایش هزینه های زندگی و نابرابری اقتصادی ظهور کرد، گرد هم آورد.

امیل چابل، استاد تاریخ معاصر در دانشگاه ادینبورگ، به الجزیره گفت که تظاهرات "نتیجه منطقی یک سری اعتراضات" بود که به جلیقه زردها کشیده شد.

او با اشاره به ساختاری که اغلب به انتخاب یک نامزد میانه رو مانند رئیس جمهور امانوئل مکرون منجر می شود، به الجزیره گفت که این جنبش تحت فشارهای مالی و نارضایتی از "نظام ریاست جمهوری فرانسه" بود.

شنبه آن نارضایتی های دیرینه را با خشم دانش آموزان از خراب شدن مدارس دولتی ترکیب کرد. جلیقه زردها خواستار خدمات عمومی بهتر شده بودند.

شابال گفت، بنابراین، تلفیق شکایات دانشجویان با مطالبات اجتماعی گسترده تر، "بدترین نتیجه ممکن را برای دولت فرانسه نشان می دهد."

خواسته های فوری دانش آموزان مربوط به شرایط در لیسه های فرانسه (دبیرستان های دولتی) است که عموما دانش آموزان 15 تا 18 ساله را آموزش می دهند. آنها خواهان کلاس های کوچکتر، معلمان کافی، ساختمان های بهتر و جدول زمانی کمتر خسته کننده هستند. شکایات آنها همچنین منعکس کننده نگرانی های گسترده تر در مورد اینکه آیا دولت می تواند آموزش و فرصت های مورد نیاز جوانان را فراهم کند یا خیر.

اما برای کارگران، از جمله کارکنان مدرسه، اختلاف به دستمزد و منابع موجود برای ارائه خدمات عمومی نیز مربوط می شود.

اعتراضات مدارس همزمان با اعتصاب سراسری بخش عمومی علیه برنامه های بودجه دولت بود. چابل گفت که گردآوری همه این نگرانی ها زیر یک چتر "بدترین نتیجه ممکن را برای دولت فرانسه نشان می دهد."

دوناتلا دلا پورتا، جامعه‌شناس و دانشمند علوم سیاسی، گفت که دانشجویان الهام‌بخش بسیج گسترده‌تر حول نابرابری، کاهش سرمایه‌گذاری عمومی و حقوق دموکراتیک، با مطالباتی برای هزینه‌های رفاه اجتماعی به جای نظامی‌سازی هستند.

او به الجزیره گفت: «آنها نمی خواهند در جنگ بجنگند، آنها آینده ای متفاوت می خواهند.

او همچنین این جنبش را با بسیج جوانان بر سر غزه مرتبط دانست که پرچم‌های فلسطین در تظاهرات چندین کشور اروپایی به نمایش درآمد.

دولت واکنش فوری خود را بر نظم عمومی متمرکز کرده است و رئیس‌جمهور مکرون گفت که مسئولین خشونت «محاکمه و مجازات خواهند شد».

اظهارات وی زمانی بیان شد که آتش سوزی تا حد زیادی ساختمان تاریخی شهر لیموژ را ویران کرد، در حالی که ساختمان های عمومی و مغازه ها در جاهای دیگر مورد حمله قرار گرفتند.

اما کسانی که در خشونت دخالت دارند تنها اقلیتی کوچک از بسیج بسیار بزرگتر را نمایندگی می کنند. ژان لوک ملانشون، رهبر حزب چپ‌گرای فرانسه بدون تعظیم، دولت را به سرکوب دانش‌آموزان و اجازه تشدید درگیری‌ها متهم کرده است.

استدلال او منعکس کننده یک مناقشه سیاسی گسترده تر در مورد اینکه آیا دولت اعتراضات را عمدتا به عنوان یک مشکل امنیتی تلقی می کند یا به نارضایتی هایی می پردازد که گروه های مختلف را گرد هم آورده است.

کارشناسان می گویند مشکلات فرانسه فراتر از اختلاف نظر بر سر تدابیر بودجه فردی است و نارضایتی عمیق تری را منعکس می کند. امیل چابال، از دانشگاه ادینبورگ، گفت که فلج سیاسی از زمان انتخابات پارلمانی 2024، که هیچ بلوکی را با اکثریت مطلق باقی نگذاشت، "محیطی را ایجاد کرده است که در آن هیچ حزب یا جنبش سیاسی قادر به هدایت نارضایتی اجتماعی نیست".

این پراکندگی ایجاد یک توافق پایدار در مورد هزینه ها، مالیات یا خدمات عمومی را دشوار می کند. همچنین معترضان را به این سوال وا می دارد که آیا تغییر دولت ها باعث ایجاد تغییرات معنادار در سیاست ها می شود یا خیر.

چابل گفت که اعتراضات همچنین "ضربه سختی برای مکرون" است، که وعده هایش در مورد انرژی جوانی و یک فرانسه اصلاح شده و پویا به دلیل "ناتوانی او در بیان پروژه سیاسی خود و شخصیت عمیقا بی احساسش" تضعیف شده است.

شابال افزود که ناآرامی‌ها شامل خشونتی است که گاهی در حاشیه تظاهرات فرانسه دیده می‌شود، با تاکتیک‌های اقدام مستقیم مرتبط با جلیقه زردها. اهداف شامل مغازه ها و به طور غیرعادی تر، ساختمان های عمومی بود. وی تخریب تالار شهر لیموژ را به دلیل جایگاه آن در تاریخ مدنی فرانسه بسیار مهم توصیف کرد.

محققان دیگر بر نقش پلیس تأکید دارند. گویا آکورنرو، متخصص جنبش‌های اجتماعی در موسسه دانشگاه لیسبون، گفت که درگیری‌های قبلی تنش‌های پایداری را بین معترضان و پلیس ایجاد کرده است.

به گزارش دیده بان حقوق بشر، در جریان اعتراضات کنونی، یک نوجوان 15 ساله دست خود را بر اثر نارنجک شوگر پلیس از دست داد، در حالی که یک نوجوان 14 ساله پس از اصابت یک گاز اشک آور از فاصله نزدیک دچار شکستگی فک شد. این سازمان زور بیش از حد علیه کودکان را محکوم کرد و گفت که تظاهرات به شدت مسالمت آمیز بوده است.

او به الجزیره گفت: «جوانان در هنگام استفاده از تاکتیک‌های غیراخلاقی نیز به شدت سرکوب شده‌اند.

هیچ پاسخ روشنی از سوی کارشناسانی که با الجزیره صحبت کردند، وجود ندارد. پل اسمیت، دانشیار تاریخ و سیاست فرانسه در دانشگاه ناتینگهام، معتقد است که مارین لوپن، رهبر راست افراطی، سود خواهد برد.

او به الجزیره گفت: «من فقط یک ذینفع می بینم و آن لوپن است.

چابل نسبت به فرضیه دستیابی به دستیابی به دست راستی افراطی هشدار داد، اما او گفت که ترس از بی نظمی از نظر تاریخی به نفع احزاب محافظه کار یا میانه رو در فرانسه بوده است، از جمله پس از اعتراضات سال 1968.

لوپن به طور کامل نارضایتی معترضان را رد نکرده است و آنها را در روز شنبه در X به عنوان "خواسته های اجتماعی مشروع" توصیف کرد، در حالی که ادعا کرد آنها "توسط چپ افراطی گروگان گرفته شده اند".

راست افراطی ممکن است به دنبال درو کردن پاداش نارضایتی عمومی باشد، اما کارشناسان می گویند به احتمال زیاد به جای مقصر دانستن ساختارهای نئولیبرالیسم و ​​سرمایه داری برای مشکلات معترضان، همانطور که ملانشون پیشنهاد کرده است، این خشم را به سمت مهاجرت و قربانی کردن مهاجران هدایت می کند.

با برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در آوریل 2027، نامزدها با فشارهای رقابتی مواجه می شوند و نشان می دهند که می توانند نظم را برقرار کنند و در عین حال رای دهندگان را متقاعد کنند که به شرایط پشت بسیج رسیدگی کنند.

چابل گفت، چالش این است که چگونه می توان تغییر را در "محیطی که در آن هیچ حزب یا جنبش سیاسی قادر به هدایت نارضایتی اجتماعی نیست" ایجاد کرد.