چرا با افزایش سن بیشتر احساس سرما میکنیم؟ دانشمندان دلیل تازهای پیدا کردند
پژوهشگران با بررسی موشهای مسن دریافتند که برخی پروتئینهای تولیدشده توسط سلولهای ایمنی، مانع فعالیت طبیعی چربی قهوهای و تولید گرما میشوند.
پژوهشگران با بررسی موشهای مسن دریافتند که برخی پروتئینهای تولیدشده توسط سلولهای ایمنی، مانع فعالیت طبیعی چربی قهوهای و تولید گرما میشوند.
احتمالاً متوجه شدهاید که افراد سالمند بیشتر از جوانترها احساس سرما میکنند و حتی در محیطهایی با دمای معمولی، به لباس گرمتری نیاز دارند. این تفاوت صرفاً به تغییر احساس افراد نسبت به دما مربوط نمیشود؛ بلکه بخشی از آن به تغییرات زیستی بدن در طول سالهای زندگی بازمیگردد.
یکی از دلایل افزایش حساسیت به سرما در دوران سالمندی، کاهش فعالیت سلولهای چربی قهوهای است که وظیفه تولید گرما در بدن را بر عهده دارند
بهگزارش گیزمودو ، پژوهشگران مرکز پزشکی سیتی آو هوپ (City of Hope) در کالیفرنیا با بررسی سلولهای چربی قهوهای در موشها، یکی از سازوکارهای احتمالی افزایش حساسیت به سرما در دوران سالمندی را شناسایی کردهاند. نتایج مطالعه نشان میدهد سلولهای چربی قهوهای در بدن موشهای مسن توانایی کمتری برای ورود به حالت فعال و تولید گرما دارند.
بدن انسان و سایر پستانداران سه نوع بافت چربی اصلی دارد: سفید، قهوهای و بژ. چربی سفید عمدتاً انرژی اضافی را ذخیره میکند، درحالیکه چربی قهوهای با سوزاندن انرژی، گرما تولید میکند و به حفظ دمای بدن کمک میکند. چربی بژ نیز میتواند بسته به شرایط، عملکردی مشابه هر دو نوع داشته باشد.
افزایش حساسیت به سرما در سالمندان دلایل مختلفی دارد. کاهش جریان خون در اندامهای انتهایی مانند دستها و پاها و تغییر عملکرد هیپوتالاموس، بخشی از مغز که در تنظیم دمای بدن نقش دارد، از عوامل شناختهشده هستند. پژوهش جدید نشان میدهد کاهش توانایی چربی قهوهای در تولید گرما نیز ممکن است یکی از دلایل این پدیده باشد.
مطالعات پیشین پژوهشگران نشان داده بود که همه سلولهای چربی قهوهای عملکرد یکسانی ندارند و برخی از آنها گرمای بیشتری تولید میکنند. دانشمندان در مطالعه جدید بررسی کردند که بدن چگونه فعالیت انواع مختلف این سلولها را تنظیم میکند.
نتایج نشان داد برخی سلولهای ایمنی، پروتئینهایی ترشح میکنند که سلولهای چربی قهوهای پرکار را به حالت کمفعال میبرند. در شرایط طبیعی، میزان این پروتئینها هنگام قرارگرفتن در معرض سرما کاهش مییابد تا سلولهای چربی بتوانند گرمای بیشتری تولید کنند. در محیط گرم، سطح پروتئینها افزایش پیدا میکند و فعالیت سلولها کاهش مییابد.
اما در موشهای مسن، سطح پروتئینهای یادشده حتی در شرایطی که بدن به تولید گرما نیاز دارد، بالا باقی میماند. در نتیجه، سلولهای چربی قهوهای نمیتوانند بهاندازه گذشته فعال شوند و گرمای کافی تولید کنند.
دانشمندان توانستند با استفاده از داروی میفپریستون، بخشی از کاهش فعالیت چربی قهوهای ناشی از افزایش سن را در موشها معکوس کنند
پژوهشگران برای بررسی امکان بازیابی فعالیت سلولهای چربی قهوهای، از داروی میفپریستون (Mifepristone) استفاده کردند که بیشتر بهدلیل کاربرد آن در سقط دارویی شناخته میشود. این دارو توانست با مهار یکی از مسیرهای مولکولی مرتبط با پروتئینهای شناساییشده، بخشی از افت فعالیت سلولهای چربی قهوهای ناشی از افزایش سن را در موشها کاهش دهد.
بااینحال، نتایج مطالعه به معنای کشف درمانی برای حساسیت سالمندان به سرما نیست. پژوهشگران هنوز نمیدانند سازوکار شناساییشده در بدن انسان نیز دقیقاً به همین شکل عمل میکند یا خیر. همچنین میفپریستون بهدلیل تأثیر بر بخشهای مختلف بدن، گزینه مناسبی برای درمان کاهش فعالیت چربی قهوهای محسوب نمیشود.
اهمیت یافتههای جدید به تنظیم دمای بدن محدود نیست. چربی قهوهای علاوهبر تولید گرما، در مصرف گلوکز و چربی نیز نقش دارد و کاهش فعالیت آن ممکن است با تغییرات متابولیکی دوران سالمندی ارتباط داشته باشد.
چیونگ آنابل وانگ، نویسنده ارشد پژوهش و دانشیار مؤسسه تحقیقات دیابت و متابولیسم آرتور ریگز، میگوید اگر دانشمندان بتوانند روشی ایمن و دقیق برای بازیابی فعالیت چربی قهوهای پیدا کنند، احتمالاً درک بهتری از مشکلات متابولیکی مرتبط با افزایش سن، ازجمله چاقی و دیابت نوع دو، به دست خواهند آورد.
پژوهش جدید فعلاً بر آزمایشهای حیوانی تکیه دارد و برای بررسی کاربرد احتمالی یافتهها در انسان به مطالعات بیشتری نیاز است. بااینحال، شناسایی سازوکار کاهش فعالیت چربی قهوهای میتواند زمینه را برای توسعه درمانهایی فراهم کند که به بدن سالمندان در تولید گرما و تنظیم بهتر سوختوساز کمک کنند.