چرا سرطان روده بزرگ در جوانان مرگبارتر است؟ دانشمندان به سرنخهای تازهای رسیدند
دانشمندان دریافتند که سلولهای محافظ تومور در جوانان ممکن است با تضعیف سیستم ایمنی و جلوگیری از اثرگذاری داروها، سرطان را خطرناکتر کنند.
دانشمندان دریافتند که سلولهای محافظ تومور در جوانان ممکن است با تضعیف سیستم ایمنی و جلوگیری از اثرگذاری داروها، سرطان را خطرناکتر کنند.
سرطان روده بزرگ در افراد جوان معمولاً رفتار تهاجمیتری دارد و درمان آن دشوارتر است. اکنون پژوهشگران با بررسی ساختار سلولی و فعالیت ژنهای تومورها، تفاوتهایی را شناسایی کردهاند که ممکن است علت مقاومت بیشتر این سرطان در برابر درمان را توضیح دهند.
از اواسط دههی ۱۹۹۰، میزان ابتلا به سرطان روده بزرگ و راستروده در افراد زیر ۵۰ سال افزایش یافته است. این بیماری اکنون در آمریکا به مهمترین علت مرگومیر ناشی از سرطان در افراد زیر ۵۰ سال تبدیل شده و موارد ابتلا حتی در میان کودکان و نوجوانان نیز رو به افزایش است.
پژوهشی جدید نشان میدهد که تومورهای سرطان روده بزرگ در بیماران جوان از نظر ساختار سلولی و فعالیت ژنها با تومورهای بیماران مسن تفاوت دارند. این ویژگیها ممکن است به سلولهای سرطانی کمک کنند از حملات دستگاه ایمنی فرار کنند، در برابر شیمیدرمانی مقاومت نشان دهند و راحتتر در بدن گسترش یابند.
پژوهشگران برای بررسی این تفاوتها، ۱۸۹ نمونهی توموری متعلق به بیمارانی با سنین ۲۹ تا بیش از ۹۰ سال را تجزیهوتحلیل کردند. از این تعداد، ۵۴ نمونه متعلق به افراد زیر ۵۰ سال و ۱۳۵ نمونه مربوط به بیماران مسنتر بود. دانشمندان با بررسی RNA سلولها توانستند الگوهای فعالیت ژنها را در گروههای سنی مختلف مقایسه کنند.
سرطان روده بزرگ در جوانان ممکن است بهدلیل تفاوتهای ساختاری و مولکولی تومورها، تهاجمیتر و مقاومتر به درمان باشد
بهگزارش لایوساینس ، یکی از مهمترین یافتههای پژوهش، تفاوت در ترکیب سلولی تومورها بود. در بیماران جوان، سلولهای بافت همبند سهم بیشتری از تومور را نسبت به سلولهای سرطانی بدخیم تشکیل میدادند؛ درحالیکه این نسبت در بیماران مسن برعکس بود.
وجود تعداد کمتر سلولهای بدخیم در نگاه اول ممکن است نشانهی مثبتی به نظر برسد، اما سلولهای بافت همبند میتوانند به رشد و بقای سرطان کمک کنند. این سلولها ترکیباتی ترشح میکنند که فعالیت دستگاه ایمنی را سرکوب میکنند و به تومور امکان میدهند از حملهی سلولهای دفاعی بدن در امان بماند.
از طرفی، بافت همبند میتواند مانند مانعی فیزیکی عمل کند و مانع رسیدن مؤثر داروهای شیمیدرمانی به سلولهای سرطانی شود. پژوهشگران احتمال میدهند این ویژگی یکی از دلایل پاسخ ضعیفتر برخی بیماران جوان به درمان باشد.
بررسی فعالیت ژنها تفاوت دیگری را نیز آشکار کرد. سلولهای سرطانی بیماران جوان الگوهای متفاوتی در ژنهای مرتبط با ارتباط میان سلولها نشان میدادند. چنین تغییراتی ممکن است جابهجایی سلولهای سرطانی در بدن را آسانتر کنند و احتمال گسترش سرطان به اندامهای دیگر را افزایش دهند.
در انواع دیگر سرطان، الگوهای مشابه فعالیت ژنی با تهاجمیترشدن تومورها و افزایش احتمال متاستاز ارتباط داشتهاند؛ هرچند برای اثبات نقش مستقیم این سازوکار در سرطان روده بزرگ جوانان، پژوهشهای بیشتری لازم است.
پژوهشگران همچنین دریافتند که برخی از سلولهای سرطانی بیماران جوان، فعالیت بیشتری در تولید مولکولهایی به نام RNA بلند غیرکدکننده دارند. این مولکولها برخلاف RNAهای کدکننده، دستورالعمل ساخت پروتئین را حمل نمیکنند و عملکرد بسیاری از آنها هنوز برای دانشمندان ناشناخته است.
بررسیها نشان داد که فعالیت برخی از این مولکولها در تومورهای بیماران جوان بیشتر است. پژوهشگران احتمال میدهند آنها در رفتار متفاوت سرطان نقش داشته باشند؛ اما هنوز مشخص نیست دقیقاً چگونه بر رشد، مقاومت درمانی یا گسترش تومور تأثیر میگذارند.
سلولهای بافت همبند در تومورهای بیماران جوان میتوانند با سرکوب سیستم ایمنی و جلوگیری از رسیدن داروهای شیمیدرمانی به سلولهای سرطانی، از تومور محافظت کنند
آنا اندرسون، پژوهشگر دانشکدهی پزشکی هاروارد و از نویسندگان مطالعه، میگوید یافتههای جدید مسیر تازهای برای شناخت سرطان روده بزرگ در جوانان باز کردهاند. او و همکارانش اکنون در آزمایشگاه مشغول دستکاری RNA-های شناساییشده در سلولهای سرطانی هستند تا نقش احتمالی آنها را بررسی کنند.
یافتههای جدید هنوز علت قطعی تهاجمیتر بودن سرطان روده بزرگ در جوانان را مشخص نمیکنند و به معرفی درمان تازهای نیز منجر نشدهاند. پژوهش از نوع مشاهدهای است و برای تأیید سازوکارهای پیشنهادی، به آزمایشهای بیشتری نیاز دارد. بااینحال، شناخت تفاوتهای سلولی و مولکولی تومورها میتواند به ابداع درمانهایی کمک کند که با ویژگیهای سرطان در سنین پایین سازگارتر باشند.
پژوهش در ژورنال Nature Medicine منتشر شده است.