چگونه رازداری مسکو در مورد یک مورد مشکوک طاعون از الگوی دوران شوروی پیروی می کند

کرملین مدت‌هاست که فرهنگ رازداری را در مورد کنترل اطلاعات عمومی، به‌ویژه در مورد حوادث - از بلایای صنعتی گرفته تا موارد اضطراری بهداشتی، حفظ کرده است.

مرگ مشکوک هفته گذشته یک کارگر در یک آزمایشگاه تحقیقاتی در سیبری که به نگرانی های جهانی در مورد طاعون مشکوک ذات الریه دامن زده است، آخرین نمونه از نحوه مدیریت رهبران در مسکو روایت رسمی است که اغلب حقیقت را برای سال ها پنهان می کند.

سازمان بهداشت عمومی روسیه، Rospotrebnadzor، به سازمان بهداشت جهانی گفته است که هیچ موردی از طاعون در منطقه ایرکوتسک در جنوب شرقی سیبری ثبت نشده است. آژانس روسی در اظهاراتی کوتاه بیان کرد که کارگر آزمایشگاه به ذات الریه با منشأ «ناشناخته» مبتلا شده است و آزمایش‌ها هیچ مدرکی پیدا نکردند که بیماری او ناشی از هر یک از عوامل بیماری‌زای او در مؤسسه تحقیقاتی ضد طاعون ایرکوتسک سیبری و خاور دور بوده است.

WHO از روسیه خواست تا اطلاعات بیشتری را برای روشن شدن علت ذات الریه شدید به اشتراک بگذارد، عامل بیماری زایی که باعث اقدامات بهداشت عمومی و گزارش رسانه ها مبنی بر ابتلای کارمند دوم به ذات الریه با علت نامشخص شده است.

اطلاعات رسمی کمیاب در مورد مرگ این کارگر، که گزارش های تایید نشده در روسیه آن را طاعون ذات الریه می دانند، از الگوهای پنهان کاری دوران شوروی در برخورد با شیوع بیماری های عفونی، تصادفات و سایر موارد اضطراری پیروی می کند.

در اینجا نمونه های دیگری از سانسور اطلاعات بهداشت عمومی در مسکو آمده است:

در آخرین روزهای دسامبر 1959، گرافیست برجسته شوروی، الکسی کوکورکین، بیمار شد و اندکی پس از بازگشت از سفر به هند، درگذشت.

پزشکان در ابتدا تلاش کردند تا علت مرگ را آبله تشخیص دهند که ده ها سال قبل ریشه کن شده بود. هنگامی که مشخص شد، مقامات تلاش گسترده ای را برای مهار شیوع این بیماری آغاز کردند.

KGB به دقت تماس های کوکورکین را ردیابی کرد و هزاران نفر در انزوا قرار گرفتند. یک پرواز Aeroflot که یکی از مخاطبین او را حمل می کرد قبل از فرود در پاریس تماس گرفته شد و دستور بازگشت به مسکو صادر شد.

مقامات تمام سفرها به مسکو و برگشت از آن را متوقف کردند و تلاش بی سابقه ای را آغاز کردند که در آن هزاران تیم واکسیناسیون بین میلیون ها نفر از ساکنان پایتخت و مناطق اطراف آن واکسن توزیع کردند. خبرگزاری های بین المللی از این کارزار گسترده خبر دادند، اما رسانه های دولتی شوروی در مورد آن سکوت کردند.

این شیوع منجر به 46 مورد تایید شده و سه مورد مرگ در مسکو قبل از مهار آن در 44 روز شد. رمان و فیلمی بر اساس شیوع بیماری بعدا ظاهر شد، اما جزئیات واقعی آنچه اتفاق افتاد تا سال‌های رو به زوال اتحاد جماهیر شوروی از مردم پنهان بود.

در آگوست 1971، در طول آزمایش یک سلاح زیستی آبله در یک محدوده کاملا محافظت شده در جزیره Vozrozhdeniya در دریای آرال، یک کشتی تحقیقاتی به طور تصادفی خیلی نزدیک به ستون میکروب‌ها حرکت کرد.

یک زیست شناس دریایی در کشتی به آبله مبتلا شد و آن را به چندین نفر دیگر در شهر آرالسک در منطقه فعلی قزاقستان سرایت کرد که منجر به 10 عفونت و سه مرگ شد. این شهر قرنطینه شد و بیش از 40000 نفر در عرض چند روز علیه آبله واکسینه شدند، اما مردم از آنچه اتفاق افتاد بی‌اطلاع ماندند.

این حادثه تنها در سال 2002 زمانی که محققان آمریکایی آرشیوهای قدیمی شوروی را منتشر کردند، به طور گسترده شناخته شد.

در 2 آوریل 1979، هاگ سیاه زخم به طور تصادفی از یک آزمایشگاه مخفی سلاح های بیولوژیکی در Sverdlovsk، شهر کوه های اورال که اکنون یکاترینبورگ نامیده می شود، آزاد شد.

علت این حادثه ناتوانی کارگر در تعویض فیلتر تهویه معیوب و در نتیجه انتشار هاگ های کشنده در هوا بود. حداقل 68 نفر در نتیجه شیوع سیاه زخم جان خود را از دست دادند.

مقامات شوروی رسما علت مرگ و میر را گوشت های آلوده بازار خیابانی دانستند و KGB با مصادره پرونده های پزشکی جزئیات حادثه را مخفی نگه داشت.

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991 بود که حقیقت در مورد شیوع این بیماری در زمان رئیس جمهور روسیه بوریس یلتسین، رئیس سابق حزب کمونیست در Sverdlovsk شناخته شد.

هنگامی که راکتور شماره 4 در نیروگاه هسته ای چرنوبیل در جمهوری شوروی اوکراین در 26 آوریل 1986 منفجر شد، ابر رادیواکتیو را در سراسر اروپا پرتاب کرد.

مقامات در گزارش این حادثه و هشدار به مردم در مورد تهدید رادیواکتیو کند بودند. هنگامی که سوئد تشعشعات را شناسایی کرد، مسکو در ابتدا وقوع هرگونه حادثه را رد کرد.

مقامات شوروی 36 ساعت منتظر ماندند تا دستور تخلیه شهر پریپیات در نزدیکی نیروگاه را صادر کنند. پنج روز بعد، ده‌ها هزار نفر در هنگام راهپیمایی در خیابان‌های کیف در جریان رژه اول ماه مه در معرض امواج رادیواکتیو قرار گرفتند.

علی‌رغم سیاست «گلاسنوست» یا گشودگی بیشتر رهبر شوروی میخائیل گورباچف، مقامات به‌عنوان بخشی از تلاش‌های خود برای پنهان کردن ابعاد واقعی فاجعه، داده‌های پزشکی و آمار تلفات را به شدت سانسور کردند. بلافاصله پس از این حادثه، 30 کارگر و آتش نشان در اثر بیماری حاد تشعشع جان خود را از دست دادند و هزاران نفر بعدا بر اثر بیماری های ناشی از تشعشع جان باختند.

در طول همه‌گیری کووید-19، برخی از خبرگزاری‌های مستقل روسیه و گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی ادعا کردند که تعداد قربانیان کرونا در این کشور می‌تواند بسیار بیشتر از آن چیزی باشد که مقامات دولتی گفته‌اند. این گزارش ها به افزایش نرخ کل مرگ و میر اشاره می کند.

مقامات روسیه با عصبانیت این ادعاها را به عنوان بخشی از کمپین اطلاعات نادرست غرب علیه مسکو رد کردند.

مقامات مسکو تعداد نسبتا پایین مرگ و میر را با اعتبار دادن به ممنوعیت سریع سفر از چین در اوایل همه‌گیری، معرفی سریع محدودیت‌ها و تلاش گسترده آزمایشی که به مقامات اجازه می‌دهد به سرعت عفونت‌ها را شناسایی کرده و از ابتلا بیماران به عوارض تهدید کننده زندگی جلوگیری کنند، توضیح دادند.

مقامات ادعای کمبود گسترده تجهیزات حفاظت فردی و روش های مشکوک کنترل عفونت در ده ها بیمارستان را رد کردند. برخی از کارکنان پزشکی گفتند که به دلیل شکایت از وضعیت، تهدید به اخراج یا حتی پیگرد قانونی شده اند.

در سال 2020، روسیه "اطلاعات نادرست" در مورد تهدیدات علیه امنیت عمومی را جرم انگاری کرد و گروه های حقوق بشر مستند کردند که ده ها نفر به دلیل ادعاهای ظاهرا جعلی تحت پیگرد قانونی قرار گرفتند. اما در پایان آن سال، مقامات عملا پذیرفتند که تعداد تلفات چندین برابر بیشتر از آنچه قبلا گزارش شده بود.

در اوایل سال 2022، مقامات روسی در مجموع بیش از 13.5 میلیون مورد تایید شده کووید-19 و 338091 مورد مرگ و میر را گزارش کردند که بیشترین آمار مرگ و میر در اروپا در آن زمان بود. آژانس آمار دولتی روسیه Rosstat، که از معیارهای شمارش گسترده‌تری استفاده می‌کند، اعلام کرد که بین آوریل 2020 تا دسامبر 2021، 681100 مورد مرگ ناشی از ویروس وجود داشته است.

جودی توئیگ، استاد علوم سیاسی دانشگاه مشترک المنافع ویرجینیا، این هفته در اظهار نظر کتبی گفت: «سیستم می‌تواند ساکت کند، اما به اندازه کافی برای هماهنگی صلاحیت ندارد، بنابراین به جای یک گزارش نادرست یکپارچه، تناقض ایجاد می‌کند».

داشا لیتوینووا در تالین، استونی، کمک کرد.

از روزنامه نگاری قابل اعتماد و گفتگوی مدنی حمایت کنید.