چگونه شیموس دین روشنفکر عمومی ایرلندی را دوباره اختراع کرد

ظهور سیموس دین به‌عنوان نویسنده و منتقد در اواخر دهه 1960 با یکی از بزرگ‌ترین دگرگونی‌ها در تاریخ مدرن ایرلند مصادف شد: شکل‌گیری جنبش حقوق مدنی ایرلند شمالی، خشونت‌هایی که با آن مواجه شد، و فروپاشی مفروضات سیاسی موروثی پس از آن.

دین یکی از اولین روشنفکرانی بود که تشخیص داد این تحولات نیازمند بازنگری در رابطه بین ادبیات، تاریخ و سیاست در شمال و فراتر از آن است. رویدادهای 1968 اساسا شرایطی را تغییر داد که در آن نویسندگان ایرلندی که با شمال در کار خود درگیر بودند، می‌توانستند مسئولیت‌های عمومی خود را تفسیر کنند. زبان انتقاد باید بر این اساس تغییر می کرد.

در سراسر مقالات اولیه دین می بینیم که چگونه او به بیان نقش جدیدی برای روشنفکر ایرلندی کمک کرد - نقشی که ریشه در نقد ادبی داشت، اما از نظر سیاسی درگیر بود و در صحنه ای سراسر ایرلند فعال بود. بازجویی او از سنت روشنفکری ایرلندی با این پرسش آغاز شد که آیا کسی شایسته این نام است یا خیر، در مقاله ای تحریک آمیز با عنوان یک روشنفکر ایرلندی: تأملاتی در مورد مطلوبیت آن. دین به سادگی در مورد تحول ایرلند اظهار نظر نکرد. او به شکل گیری زبانی کمک کرد که از طریق آن می توان آن تحول را درک کرد.

قبل از سال 1968، روشنفکران ادبی ایرلندی اغلب عمدتا در یک حوزه فرهنگی فعالیت می کردند. این بدان معنا نیست که نویسندگان و منتقدان نسبت به زندگی عمومی یا سیاست بی تفاوت بوده اند. ایرلند برای مدت طولانی چهره هایی را تولید کرده بود که دستاوردهای ادبی را با مشارکت سیاسی ترکیب می کردند، به ویژه در دهه های اولیه قرن بیستم.

در واقع، دهه 1960 شاهد ظهور نویسندگان بی باکی بود که فرهنگ تئوکراتیک ایرلند و سانسوری را که زیربنای آن بود به چالش کشیدند. این دهه با انتشار کتاب دختران روستایی اثر ادنا اوبراین (1960) آغاز شد و به زودی دو رمان اول جان مک‌گهرن منتشر شد - آثاری که فرهنگ ترس و سرکوب را به چالش می‌کشیدند که توسط قدرتی که توسط کلیسا و دولت اعمال می‌شد.

با این حال، تعداد کمی از روشنفکران ادبی جنوب تلاش کرده بودند تا مسئله شمال را مستقیما در تفسیر خود از زندگی سیاسی و فکری ایرلند ادغام کنند. گسست 1968-1969 برای بیدار کردن بسیاری در جنوب، حتی از جمله ایرلند رسمی و وزارت امور خارجه ایرلند، با واقعیت ایرلند شمالی ضروری بود.

اندکی پس از اینکه پیتر بری وزیر آینده امور خارجه برای اولین بار در ژوئن 1969 به سمت دیل آیرین انتخاب شد، از جان هیوم در دری دیدن کرد. بری به هیوم گفت: «بسیاری از مردم جنوب که چیزی در مورد شمال نمی‌دانستند سخنرانی‌های آتشین می‌کردند، اما من می‌خواستم با افرادی ملاقات کنم که تحت تأثیر آن قرار گرفتند». باری بعدا با ناراحتی آنچه را که در آنجا شاهد بود به عنوان "کابوس ملی گراها" به یاد آورد.

سیموس دین شاعر: کنار آمدن با گذشته

واقعیت‌هایی که بری با آن مواجه شد نشانه بحرانی بود که تا سال 1969 متبلور شده بود، بحرانی که قرار بود موقعیت نویسنده را در تمام ایرلند تغییر دهد. در آن محیط، حفظ تمایزات (همیشه آسان) بین فرهنگ و سیاست، و بین نقد ادبی و مسئولیت تاریخی، به طور فزاینده ای دشوار می شد. دقیقا در همین لحظه بود که ظهور دین به عنوان یک روشنفکر عمومی شروع به شکل گیری کرد.

بازجویی دین از سنت‌های ادبی و فکری ایرلند فراتر از مشکلات و بحث‌های معاصر بود.

موضع خود دین متمایز بود. او که از نظر سیاسی و عاطفی متعهد شمالی بود، در زندگی روشنفکری جنوب فعالیت می کرد. او از جامعه ای که از آن آمده بود و در عین حال در نهادها و بحث های جمهوری ساکن بود، آگاهی نزدیک داشت. این دیدگاه دوگانه به او این امکان را داد تا آنچه را که به عنوان فاصله فکری که از طریق آن بسیاری از تفسیرهای جنوبی به ایرلند شمالی نزدیک شده بود، به چالش بکشد.

برای دین، درگیری هرگز یک مشکل سیاسی دور از دسترس نبود که بتوان آن را از دور تحلیل کرد. این یک فاجعه تاریخی زنده بود، و خشونت مشکلات نتیجه نابرابری های طولانی مدت بود.

همانطور که او در مورد شیوع مشکلات نوشت: "این همان چیزی بود که همه کسانی که آن مکان را می شناختند همیشه انتظار داشتند، اما وقتی آمد، تکان دهنده بود." فوریت بحران در ایرلند شمالی، برای کسانی که نگاهشان از بین نرفت، نیازمند پاسخ بود. شاهد فروپاشی نظم سیاسی در شمال، و پذیرفتن مسئولیت در نظر گرفتن یک جایگزین فرهنگی تماما ایرلندی برای آن، در نقش فکری که دین ایفا می کرد - نقشی که قبلا در ایرلند کمتر دیده شده بود، محور بود.

شکل گیری فکری دین به توضیح قدرت مداخلات اولیه او کمک می کند. او در اواخر دهه 1960 با گذراندن دوره‌های شکل‌گیری در خارج از کشور وارد دوبلین شد - دکترای خود را در کمبریج به پایان رساند و بعدا دوره‌هایی را به عنوان مدرس در اورگان و دانشگاه کالیفرنیا، برکلی گذراند.

با این حال، این تربیت او در دری بود که ماندگارترین تأثیر او را ثابت کرد. او به نسل اول در ایرلند شمالی تعلق داشت که از گسترش فرصت های آموزشی پس از جنگ جهانی دوم بهره مند شد، پیشرفتی که مسئولیت بزرگی را بر دوش او و هم عصرانش گذاشت. همانطور که او بیان کرد، "ما به درستی (اگر ترسناک باشد) به عنوان اولین امید برای تعدیل خشونت های اتحادیه گرایی در نظر گرفته می شدیم.

در نتیجه، دین یکی از نسل جدیدی از نویسندگان شمال بود که در دهه 1960 با درک متحول شده ای از هویت و نقشی که نوشتار باید در بیان آن ایفا می کرد ظهور کرد. همانطور که او در شعر ایرلندی و ناسیونالیسم ایرلندی (1975) نوشت، این نویسندگان صرفا «تغییر را بیان نمی‌کردند» بلکه «تغییر را بیان می‌کردند».

او صرفا جامعه ای در حال گذار را توصیف نمی کرد. او تلاش می کرد بفهمد که تحولات تاریخی با خود آگاهی چه کرد، چیزی اساسی برای پروژه فکری او. کار او بارها به این پرسش باز می‌گردد که تاریخ چگونه به ارث می‌رسد، به یاد می‌آورد و به چالش می‌کشد. ادبیات از نظر او گریز از سیاست نبود، بلکه یکی از جاهایی بود که در آن واقعیت های سیاسی و تاریخی عمیقا مورد بررسی قرار گرفت. دین از تبلیغاتی که در سرتاسر ترابلس اتخاذ شده بود و اقدامات غیرقانونی که تبلیغات از آن محافظت می کرد، به شدت انتقاد می کرد.

نویسنده‌ای که در آن زمان شمال را در مرکز کار خود قرار داده بود، در معرض این اتهام قرار گرفت که انتقاد از سیاست بریتانیا یا اقتدار ایالت شمالی به منزله تأیید خشونت جمهوری‌خواهان است. این امر به ویژه در استقبال از نویسندگانی مانند برایان فریل، که آثارشان با مسائل مربوط به هویت، زبان و تعلق در ایرلند و ایرلند شمالی مواجه بود، قابل توجه بود.

سیموس دین: "شوق تفکر"

همانطور که دین درباره استقبال از نمایشنامه‌های برایان فریل در سال‌های اولیه مشکلات نوشت: «تقریبا دیدن خشونت و کوری واکنش منتقدان، به‌ویژه در لندن و نیویورک، به آنها تعجب‌آور بود. در آن سال‌ها (۱۹۷۳–۱۹۷۶)، کمپین ارتش جمهوری اسلامی ایران علیه حضور بریتانیا در شمال به اوج خود رسید، و به عنوان یک پیامد تبلیغاتی، جنگ تبلیغاتی پیش‌بینی شده بود.

فریل توسط برخی از منتقدان انگلیسی و آمریکایی نسبتا هیستریک متهم به دفاع از ارتش جمهوری اسلامی ایران با حملاتش به ارتش بریتانیا و کل سیستم اقتداری شد که آن ارتش برای دفاع از آن حضور داشت.

دین متوجه شد که چنین پاسخ‌هایی نشان دهنده نقش نوآورانه‌ای است که ادبیات و تئاتر می‌توانند ایفا کنند. بررسی شرایطی که منجر به درگیری شد، توجیه کسانی نبود که در آن شرکت داشتند. بلکه رویارویی با واقعیت های تاریخی بود که تضاد را ممکن می ساخت.

نقش شکل‌دهنده‌ای که بحث ادبی و انتقادی می‌توانست داشته باشد، وسیله‌ای قدرتمند در انتشارات و شرکت تئاتر فیلد دی پیدا کرد. همانطور که شیموس هینی به یاد می آورد و در مورد گسترش پروژه فیلد دی پس از تولید ترجمه های برایان فریل و استفان ریا، اظهار داشت: "ما خوش شانس بودیم که نیروی فکری و بیان اهداف خود را داشتیم. او به یک معنا بیانیه ماموریت ما را نوشت."

دنیای کوچک: ایرلند، 1798-2018 توسط Seamus Deane - یک جلد باشکوه

بازجویی دین از سنت‌های ادبی و فکری ایرلند فراتر از مشکلات و بحث‌های معاصر بود. حتی در اولین نوشته‌های او، ما شاهد آغاز تعهد مادام‌العمر او به بازخوانی‌های رادیکال طیفی از نویسندگان مانند ادموند برک، جیمز جویس، دبلیو بی یتز، ماریا اجورث و سنت‌هایی هستیم که آنها به ساختن آنها کمک کردند.

دین تعهد پایبند به برقراری عدالت و دفاع از حقوق آنچه در آن زمان به عنوان "اقلیت کاتولیک" شناخته می شد را حفظ کرد.

این تصور از مسئولیت روشنفکر، دین را از یکی از تأثیرگذارترین نمایندگان سنت روشنفکر عمومی مدرن ایرلند، کانر کروز اوبراین، متمایز می‌کند. کریستوفر هیچنز زمانی نوشت که کشف مجموعه مقالات، نویسندگان و سیاست اوبراین در سال 1965 برای او چقدر شکل دهنده بود. هیچنز استدلال می‌کرد که «هیچ‌کسی که سعی می‌کند در مورد هر یک از این موضوعات، یا در مورد «چهارراه خونین» که در آن اغلب ملاقات کرده‌اند بنویسد، نمی‌تواند بدهی خود را به رزمناو انکار کند.

در یک چرخش آسیب‌رسان به مسیر زندگی روشنفکری ایرلندی، از قضا، خود اوبراین بود که امکانات فکری را که کاوش‌های اولیه‌اش در دهه 1960 باز کرده بود، رد کرد. تفسیر متعصبانه او در مورد شمال فاقد تعهد به عدالت بود و اقتدار خودش را تضعیف می کرد.

رسیدن به جمعه خوب: ادبیات و روند صلح در ایرلند شمالی - کتابی مهم

دین تعهد پایبند به برقراری عدالت و دفاع از حقوق آنچه در آن زمان به عنوان "اقلیت کاتولیک" شناخته می شد، حفظ کرد. در نتیجه، او یک بی اعتمادی غریزی نسبت به تفسیر تجدیدنظرطلبانه ارائه شده توسط اوبراین به نخبگان پذیرای جنوبی داشت، که دین آن را به عنوان منحرف کردن توجه از بی عدالتی جاری می دانست.

دین همچنین این ایده را رد کرد که روشنفکر می تواند کاملا خارج از تاریخ بماند، زیرا روشنفکران خود در جوامعی که تفسیر می کردند مشارکت داشتند. او بورس تحصیلی را با مشارکت عمومی در هم آمیخت، دیدگاه بین المللی را با دلبستگی محلی، و تحلیل ادبی را با آگاهی تاریخی ترکیب کرد.

دین روشنفکر عمومی ایرلندی را اختراع نکرد. او رابطه بین نقد ادبی، آگاهی تاریخی و مسئولیت سیاسی را که نقش را مشخص می کرد، دوباره ابداع کرد. به همین دلیل است که میراث دین فراتر از دستاوردهای او به عنوان یک منتقد ادبی است. او به بازتعریف اینکه یک روشنفکر عمومی ایرلندی می تواند باشد کمک کرد.

بیش از نیم قرن پس از شروع اولین نوشته‌های او، سؤالاتی که شغل دین را شکل دادند، حل نشده باقی می‌مانند. نویسندگان در دوره های تحولات سیاسی چه مسئولیت هایی دارند؟ ادبیات چگونه باید به خشونت، حافظه و نسخه های رقیب تاریخ پاسخ دهد؟ آنها امروز سوالات مهمی برای ایرلند هستند.

دین اولیه: مقالاتی درباره ادبیات، فرهنگ و سیاست ایرلندی اثر سیموس دین، ویرایش شده توسط موریس فیتزپاتریک با پیشگفتار استفان ریا، توسط انتشارات دانشگاه کمبریج منتشر شده است.