چگونه یک هنرمند متوجه می شود که کارش تمام شده است؟ بررسی گذشته‌نگر سرگرد ماریسا مرز، این سوال را به ذهن متبادر می‌کند

هنرمند ایتالیایی ماریسا مرز (1926–2019) بسیار خجالتی دوربین بود. در عکس‌های فوری کمیاب، مانند عکسی جذاب که کلودیو آباته در نمایشگاه انفرادی او در سال ۱۹۷۵ در رم گرفت، او از نگاه دوربین عقب‌نشینی می‌کرد. قبل از دوربین آبات، مرز با پوشیده از نایلون اسکارپت (کفش‌های کوچک) سال 1968 ظاهر می‌شود و پشت به اوست و از پنجره‌ای باز به ماه نگاه می‌کند.

دور زدن نمادی از اخلاق هنری مرز است که بزرگ نوشته شده است. همانطور که او یک بار در شماره 1975 مجله Data Arte نوشت: "هنرمند در حال حاضر نقش ثابتی دارد، مانند همسر، پسر. اما من با این نقش ها کنار نمی روم."

نمای «Marisa Merz: The Dance of Hours» در Galleria d’Arte Moderna e Contemporanea (GAM) Turn. عکس جورجیو پروتینو

مرز تنها زن وابسته به آرته پوورا بود، جنبشی آزاد که در سال 1967 توسط متصدی آلمانو سلانت نامگذاری شد و کالایی شدن هنر را رد کرد و حضور و مادی بودن را از طریق رسانه های غیرسنتی و شیوه های مبتنی بر فرآیند تجلیل کرد. او حتی در این محیط شمایل‌شکن، نه تنها به خاطر ثبت کار خانگی در آثارش - در فیلم «شمارش» محصول 1967، در آشپزخانه‌اش در حال دسته‌بندی لوبیاها دیده می‌شود - بلکه برای استفاده‌اش از فیگوراسیون از دهه 1970 به بعد، یک فرد پرت باقی ماند.

تاسیسات آلومینیومی سرکش، استخرهای پارافین و فرم‌های بافته شده او در دهه‌های 1960 و 1970 نادیده گرفته شد، اما او در سال‌های اخیر شهرت گسترده‌تری به دست آورده است. از دهه 1990، نمایشگاه های بزرگی از آثار او در سراسر اروپا و ایالات متحده برگزار شده است و در سال 2013، دوسالانه ونیز از او با شیر طلایی تقدیر کرد.

Marisa Merz: Living Sculpture، 1966. عکس رولف سیگنتالر

با این حال، مرز حتی زمانی که در کانون توجه قرار می گیرد، گریزان است. یک نمایش گذشته‌نگر گسترده و چندصدایی با عنوان "Marisa Merz: La danza delle ore (رقص ساعت‌ها)" در صدمین سالگرد تولد او سه موسسه تورین را در اختیار گرفت. با این حال، علیرغم بررسی جامع بیش از پنج دهه کار او، او همچنان معماگونه است. Galleria d’Arte Moderna e Contemporanea Torino (GAM) بر تلفیق استودیو و خانه تأکید دارد. Fondazione Merz بر آزمایشات مادی خود تمرکز دارد. و Castello di Rivoli درگیری متافیزیکی خود را با فضا بررسی می کند.

در تمام این مدت، مضامین اصلی گریزان مرز - شفافیت، دگردیسی و کیمیاگری - در همه جا تکرار می شوند.

نمایی از "Marisa Merz: The Dance of Hours" در Fondazione Merz. عکس جورجیو پروتینو

مطابق با عنوان گذشته‌نگر، مجموعه نمایشگاه‌ها از یک برنامه سفر زمانی پیروی نمی‌کنند، البته فقط به این دلیل که انجام این کار تقریبا غیرممکن است. بیوگرافی او در هاله ای از ابهام قرار دارد. اینها حقایق شناخته شده زندگی او قبل از سال 1960 است: او در تورین از پدری که در فیات کار می کرد متولد شد، رقص آموخت و بعدا در استودیوهای هنرمندان دیگر مدل شد. حتی پس از جلب توجه منتقدان، او به ندرت آهنگ‌هایش را عنوان می‌کرد یا تاریخ‌گذاری می‌کرد و تلاش می‌کرد تا آنها را آرام کند.

عنوان اولین و شناخته شده ترین نصب او، مجسمه زنده (1966) همه چیز را بیان می کند و این باور او را رمزگذاری می کند که تکمیل شدن با نوعی مرگ همراه است.

اثری بدون عنوان و بدون تاریخ از ماریسا مرز با اجازه Fondazione Merz

این نگرش نابسامان در کیفیتی موقتی که در آثار در معرض دید غالب است، آشکار می شود. مجسمه زنده یک اثر آلومینیومی شاخک‌دار و دوخته‌شده است که در ابتدا از سقف خانه‌اش آویزان شده بود و اکنون به صورت تکه‌های درخشان در GAM و Castello di Rivoli آویزان شده است. سری‌های سفالی او «Testine (Little Heads)» که از دهه 1970 تا 2010 ساخته شد، پخته نشده است و گاهی اوقات گوشه‌های ناهمواری را حفظ می‌کند که با آن‌ها به صورت توده‌های آجری از یک بلوک بزرگ‌تر از خاک بریده شده‌اند.

چهره های انتزاعی او، نقاشی شده و بر روی کاغذ، چوب، و سنگ ترمز، تاب خورده و محو شده اند که گویی در حال حرکت هستند. یک فیزیوگنومی گرافیت بدون عنوان و بدون تاریخ، خود را در خطوط چرخشی از چشمان گرداب مانند بازآرایی می کند.

مرز، مانند همتایانش در Arte Povera، از ثابت بودن ناامید شده بود و به سمت موادی کشیده شد که در طول زمان تغییر شکل می‌دهند. شاید به درستی، متصدیان آثاری را به نمایش گذاشته اند که ممکن است ناتمام باشند و مستقیما از استودیو آمده باشند. هرگز مشخص نخواهد شد که آیا او قصد دارد آنها را ادامه دهد یا خیر. یادداشت‌های مربوط به لوازم التحریر و پست‌های هتل چسبیده، چسبانده شده و مستقیما روی نقاشی‌ها و نقاشی‌های او چسبانده شده‌اند، و احساساتی را که او امیدوار بود به تصویر بکشد (مثلا «بیانگر و صیقلی»)، با نقل‌قول از ادبیات (یکی از آهنگ‌ها شعر پایانی هولدرلین را جلا می‌دهد)، یا صرفا ابعاد ثبت شده را توصیف می‌کنند.

این حس وجود دارد که مرز ممکن است هنوز با سوزن، مداد یا قلم مو برگردد و از جایی که ترک کرده است ادامه دهد.

Marisa Merz: بدون عنوان، 1968.

نمایشگاه‌ها برای نشان دادن اینکه چگونه یک ایده ثابت باقی می‌ماند، ادامه می‌یابد و در حال تکامل است که نسل‌های بعدی آن را به دست می‌گیرند، نمایشگاه‌ها رویارویی بین مرز و زنان هنرمند معاصر - از جمله لئونور آنتونز، تئا جورجادزه، و میریام کان - را به نمایش می‌گذارند که آثارشان با او قرابت دارند. تاسیتا دین مأمور تولید مجموعه ای از فیلم و عکس در خانه و استودیوی Merz شد. نتایج شامل یک فیلم دوگانه 16 میلی متری Via Milano 13 (2026) است که صحنه هایی را از آپارتمان Merz در نزدیکی بازار Porta Palazzo تورین ثبت می کند.

در قاب‌های آهسته، مجموعه‌ای از استوانه‌های مقوایی لانه زنبوری از رول‌های کاغذ توالت و دستمال کاغذی را می‌بینیم. گروه کر «Testine» که روی میز مارپیچ در استودیوی قدیمی شوهرش چیده شده است. چهره ای رنگ آمیزی شده با موهای آبی با لب های قرمز تند روی دیوار بسته شده و آینه دوتایی آن به صورت وارونه در سطح شیشه ای زیرین.

مجموعه‌ای از عکس‌های مکمل که در چیدمان‌های صورت فلکی در GAM و Fondazione Merz آویزان شده‌اند، به همین ترتیب دنیای خصوصی Merz را به روی چشمان کنجکاو ما می‌گشایند، و اغلب آثاری را در محل در میان مبلمان و عکس‌های خانوادگی قبل از جابجایی آن‌ها به گالری‌های مطبوع نمایشگاه‌ها ثبت می‌کنند. فیلم و تصاویر در آستانه تهاجم قرار می‌گیرند و با دستور مرتز علیه عکاسی مخالفت می‌کنند - البته به جز حقیقت غیبت هنرمند که در نماهای مراقبه و ایستا دین قابل لمس است.

با ترک این مجموعه از نمایشگاه ها، متوجه شدم که تمرین مرز حتی از قبل فراری تر است. من اولین منتقدی نیستم که با این مشکل مواجه می شوم. سلانت که در سال 1992 روی کارش برای Artforum می نویسد، این گونه منعکس می کند: "در لحظه ای که تعریف می شود، فرار می کند." مانند خود هنرمند، آثار مرز کایمریک هستند، با تغییر نور تغییر شکل می‌دهند، در لبه‌های کادر محو می‌شوند و از دید خارج می‌شوند.