ژاپن برای حذف انرژی روسیه با انتخاب های سختی روبروست

ژاپن یکی از ناامن ترین کشورهای جهان از نظر انرژی به نسبت جمعیت و اقتصادش است. گاز طبیعی مایع (LNG) 30 درصد از تولید برق آن را تشکیل می دهد و ژاپن بیش از 97 درصد از کل LNG خود را وارد می کند. ذخایر نفت خام و زغال سنگ ژاپن تقریبا 100 درصد وارداتی است. شوک های انرژی پی در پی ناشی از حمله روسیه به اوکراین و بسته شدن تنگه هرمز هزینه های خانوار را افزایش داده و رشد اقتصادی را کاهش داده است.

آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرد که قیمت برق ژاپن برای نیمه دوم سال 2026 نسبت به مدت مشابه سال قبل 40 درصد افزایش خواهد یافت، در حالی که این رقم برای اتحادیه اروپا تنها 25 درصد است. این زمینه به توضیح اینکه چرا ژاپن به مقاومت در برابر فشار ایالات متحده برای توقف تدریجی خرید LNG روسیه از پروژه Sakhalin-II در خاور دور روسیه ادامه داده است کمک می کند.

دولت تاکایچی موضع خود را با این ادعا که LNG روسیه "نقش بسیار مهمی" در امنیت انرژی ژاپن ایفا می کند، توجیه می کند. رهبران صنعت گاز داخلی هشدار می دهند که تلاش برای جایگزینی 5 میلیون تن LNG که ژاپن سالانه از روسیه خریداری می کند - که معادل 9 درصد کل واردات LNG آن است - با کمبود عرضه و افزایش هزینه برای مصرف کنندگان مواجه خواهد شد. محموله‌های جزیره ساخالین تنها در دو یا سه روز به ژاپن می‌رسند و در نتیجه هزینه‌های حمل و نقل به میزان قابل توجهی در مقایسه با ۷ روز LNG استرالیا و ۲۰ تا ۴۰ روز از سواحل خلیج‌فارس ایالات متحده کاهش می‌یابد.

از آنجایی که خانواده‌های ژاپنی تحت فشار مداوم هزینه‌های زندگی فشار می‌آورند، اشتهای سیاسی کمی در توکیو برای اقداماتی وجود دارد که می‌تواند بر این درد بیفزاید. در ژوئن امسال، خزانه داری ایالات متحده معافیت ژاپن از تحریم ها برای خرید LNG روسیه را تا پایان سال 2026 تمدید کرد، که پنجمین تمدید از زمان اعمال محدودیت ها در سال 2022 است. با این حال، لابی توکیو برای معافیت ها بعید به نظر می رسد که به طور نامحدود موفق شود.

مقامات باید برای این احتمال برنامه ریزی کنند که دیر یا زود صبر در واشنگتن تمام خواهد شد. آیا دولت تاکایچی شکم این را دارد که از روسیه جدا شود؟ در ماه آگوست با سفر بی سابقه ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه به یکی از چهار جزیره مورد مناقشه کوریل که تحت کنترل روسیه است، یک تورنسل انجام شد. ژاپن این جزایر را «غیرقانونی اشغال شده» می‌داند و مناقشه همچنان دلیل اصلی است که هر دو طرف هرگز معاهده‌ای رسمی برای پایان دادن به جنگ جهانی دوم امضا نکرده‌اند.

با توجه به اهمیت موضوع برای سیاست خارجی ژاپن، اقدام آتش‌زای پوتین مستلزم پاسخ قاطعانه بود. در عوض، پاسخ تاکایچی - که این دیدار را "کاملا غیرقابل قبول" خواند و گفت که "به احساسات عمومی مردم ژاپن لطمه زده است" - در داخل کشور ضعیف و ناکافی تلقی شد. دولت اعلام کرد که در حال بررسی تحریم‌های اقتصادی بیشتر و سایر اقدامات متقابل است، اما هنوز آن را دنبال نکرده است.

به گفته خودی های دولت، نگرانی ها در مورد انرژی وجود داشت و هرگونه توقف واردات از ساخالین-II منتفی شد. سفر تحریک‌آمیز پوتین بر شکست استراتژی آبه شینزو، نخست‌وزیر سابق، در افزایش تعامل با روسیه به امید حل و فصل اختلافات ارضی تأکید کرد. این تلاش نیز با سیاست انرژی ژاپن مرتبط است. به عنوان بخشی از شیرین‌کننده‌های اقتصادی که توکیو به مسکو گسترش داد، شرکت‌هایش در انرژی و زیرساخت‌های روسیه سرمایه‌گذاری کردند و سهام ساخالین-I و -II را در اختیار گرفتند.

این تلاش ها نه تنها نتیجه نداد، بلکه سوزن اکنون به شدت در جهت مخالف چرخیده است. این سرمایه گذاری های ژاپنی به جای القای رفتار مثبت از مسکو، وابستگی هایی ایجاد کردند که اقدامات توکیو را محدود می کند. ژاپن آماده نیست که این استراتژی دوران آبه را به طور کامل کنار بگذارد. با این حال، ادامه خرید انرژی و اعزام هیئت‌های تجاری به مسکو خطر تأثیر منفی بر اعتبار آن در میان متحدان G7 دارد.

منتقدان می‌توانند به مثال اتحادیه اروپا اشاره کنند که بسیار بیشتر از ژاپن به انرژی روسیه متکی بود، اما تصمیم گرفته تا واردات گاز روسیه را تا سپتامبر 2027 ممنوع کند. با نگاهی به آینده، ژاپن با انتخاب‌های دشواری مواجه است زیرا بخش عمده قراردادهای ساخالین-II LNG آن بین سال‌های 2028 تا 2033 به پایان می‌رسد. گزینه ها را محدود می کند و نیاز به برنامه ریزی گسترده و دیپلماسی تامین کننده از قبل دارد. به طور همزمان، ژاپن با تقاضای قوی سایر مشتریان آسیایی رقابت خواهد کرد، زیرا ایران و ایالات متحده آمریکا.

جنگ بیشتر ال ان جی قطر را از بازار جهانی قطع کرده و تاسیسات مایع سازی آن را برای سال ها از کار انداخته است. ژاپن ممکن است به دنبال خرید بیشتر از استرالیا یا ایالات متحده باشد. با این حال، تولید گاز استرالیا در حال رسیدن به فلات است، در حالی که محموله های LNG ایالات متحده که در خلیج مکزیک بارگیری می شوند، باید یا از کانال پاناما عبور کنند، کانالی که به طور فزاینده ای مستعد بسته شدن و افزایش هزینه های ناشی از خشکسالی است، یا مسیر طولانی و گران قیمت را در اطراف دماغه امید خوب طی کند. کانادا به عنوان یک صادرکننده بزرگ LNG در حال ظهور است، با ظرفیت قابل توجهی که بین سال های 2028 تا 2032 آنلاین می شود.

LNG کانادایی که در سواحل اقیانوس آرام بارگیری می‌شود، مقرون به صرفه است و در یک سفر بدون نقطه توقف تنها 10 روز به ژاپن می‌رسد. با این حال، هیچ یک از این منابع جایگزین به اندازه خرید LNG از روسیه ارزان و در دسترس نخواهد بود. خطر گسترده تر این است که کنار گذاشتن همکاری انرژی روابط دوجانبه را مخدوش کرده و راه حل دیپلماتیک جزایر مورد مناقشه کوریل را می بندد. هزینه‌های خصومت بیشتر با روسیه، در زمانی که ژاپن با چالش‌های امنیتی همزمان ناشی از چین و کره شمالی مواجه است، ممکن است خیلی زیاد باشد.