کارشناس محیطزیست ایران: گردوغبار نمکی دریاچه ارومیه ترکیه را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد
محمد درویش، کارشناس محیطزیست ایران اعلام کرد انتقال گردوغبار نمکی ناشی از خشکسالی در دریاچه ارومیه که از آن به‌عنوان دومین دریاچه نمکی بزرگ جهان یاد می‌شود، تاثیر منفی بر ترکیه نخواهد داشت.
محمد درویش، از فعالان برجسته محیطزیست ایران که در دوره ریاست‌جمهوری حسن روحانی ریاست بخش محیطزیست مرکز بررسی‌های استراتژیک را بر عهده داشت، در گفت‌وگو با خبرنگار آنادولو اظهار داشت: تغییرات اقلیمی دریاچه ارومیه تاثیر منفی بر ترکیه نخواهد داشت، زیرا بادهای غالب از غرب به شرق می‌وزند. بنابراین، مناطق واقع در استان آذربایجان شرقی، از اردبیل تا زنجان، تحت تاثیر قرار خواهند گرفت.
درویش گفت: مهم‌ترین پیامد خطر خشکی دریاچه ارومیه، احتمال گسترش گردوغبار نمکی تا شبستر، مراغه، بناب و زنجان است.
وی افزود: این وضعیت می‌تواند موجب تشدید مهاجرت در منطقه شود و حتی کیفیت هوای شهر تبریز را کاهش دهد و با افزایش بیماری‌ها، هزینه‌های درمان را نیز بالا ببرد.
وی با بیان اینکه دریاچه ارومیه برای رسیدن به سطح طبیعی خود باید 12 میلیارد مترمکعب آب داشته باشد، تاکید کرد که در حال حاضر 4 میلیارد مترمکعب آب در دریاچه وجود دارد که بهترین وضعیت آن در 10 سال گذشته به شمار می‌رود.
به گفته وی این منطقه طی چند سال اخیر بارندگی‌های مناسبی داشته است و اگر این روند ادامه یابد، دریاچه ارومیه پس از 20 سال برای نخستین بار می‌تواند به سطح طبیعی خود نزدیک شود.
درویش مصرف بی‌رویه آب در اطراف دریاچه و احداث سدهای متعدد بر روی 14 رودخانه‌ای را که به آن می‌ریزند، از مهم‌ترین عوامل خشک شدن دریاچه دانست و تاکید کرد: تا زمانی که منابع جایگزین درآمد و معیشت در اختیار کشاورزان قرار نگیرد، احتمال اینکه دریاچه در یک سال با شرایط بارندگی عادی بتواند پایداری خود را حفظ کند، بسیار ضعیف است.
درویش همچنین درباره پل شهید کلانتری که در دوره ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد در میانه دریاچه ارومیه ساخته شد و گفته می‌شود نقش مهمی در خشک شدن آن داشته و در ایران نیز موضوع بحث‌های گسترده‌ای بوده است، ابراز داشت: متاسفانه این پل به دلیل رعایت نکردن استانداردهای لازم، جریان آب دریاچه از شمال به جنوب را متوقف کرد و رسوب‌گذاری را افزایش داد. این پل یکی از عوامل تسریع‌کننده خشک شدن دریاچه ارومیه به شمار می‌رود.
وی با اشاره به ارائه 28 راهکار برای نجات دریاچه ارومیه گفت: در میان این طرح‌ها، کاهش سطح زیر کشت محصولات کشاورزی نیز مطرح بود، اما این طرح تحت فشار نمایندگان مجلس اجرا نشد. در عوض، طرح کشت برخی گونه‌های سازگار با محیط زیست و کم‌آب‌بر مطرح شد، اما این طرح نیز به اجرا درنیامد. قرار بود حقابه سدها برای دریاچه ارومیه آزاد شود، اما این اقدام هم انجام نشد.
درویش تاکید کرد که در گذشته تلاش شده بود 600 میلیون مترمکعب آب از رود زاب به دریاچه ارومیه منتقل شود، اما کشاورزان منطقه اجازه ندادند آب به دریاچه برسد و به همین دلیل، بسیاری از طرح‌های احیای دریاچه ارومیه با شکست مواجه شدند.
وی با بیان اینکه «اگر سال گذشته و امسال دوره پربارانی سپری نشده بود، دریاچه ارومیه برای همیشه از دست می‌رفت»، خاطرنشان کرد که بارندگی‌های اخیر، مرگ دریاچه را برای مدتی به تعویق انداخته است.
درویش در پایان گفت: پس از تامین نیاز آب آشامیدنی منطقه، باید 3 تا 4 میلیارد مترمکعب آب به دریاچه ارومیه اختصاص یابد و تنها در این صورت می‌توان این دریاچه را احیا کرد.