کارگردان «کتاب با» رازهای پدر در مورد جنگ ویتنام، تربیت انقلابی ایران را برملا می کند

اشلی دوونگ، مستندساز مونترال، پدرش آنه دوونگ را دید که با انتشار خاطراتی که به شکل مجموعه‌ای از نامه‌ها به دخترش نوشته شده بود، به یک عمر سکوت سرد در مورد تربیت دردناک خود در ویتنام جنگ‌زده پایان داد.

پس دیری نپایید که دوونگ، در فیلم انتخابی خود، خاطرات پدرش را در کتاب Ba's Book اقتباس کرد، یک فیلم ترکیبی مبتکرانه که لبه های یک مستند را با درام خم می کند و یکشنبه شب در جشنواره فیلم ونکوور نمایش داده می شود. او سفری را که پدر سختگیر کارگردان، معروف به با، از طریق ویتنام طی آن جنگ داخلی و به عنوان پناهنده در دهه 1970 در ایران انقلابی پیش از شروع زندگی جدیدی در کانادا در سال 1980، طی کرد.

داستان‌های مرتبط فیلم‌های «در قلب جنوب» کارگردان می‌خواهد روایت را برای فیلم‌سازان بومی تغییر دهد: «شما برای همیشه داستان‌های ما را می‌گفتید» فیلم‌های چگونه «فریکس» زک لیپوفسکی و آدام بی استاین را به هالیوود فرستاد: «آن فیلم زندگی ما را تغییر داد»

در طول آن زندگی، با خاطرات دردناک را از دختر و خانواده‌اش پنهان نگه داشت تا اینکه در سال 2024 کتاب Dear Da-Le: خاطرات پدری از جنگ ویتنام و انقلاب ایران منتشر شد. دوونگ به هالیوود ریپورتر می‌گوید: «همه این لحظات در طول زندگی‌اش وجود دارد که او واقعا یاد می‌گرفت چگونه احساسات خود را پنهان کند، زیرا پدرش به عنوان شاهدی بر بی‌رحمی دوران جنگ در ویتنام و ایران نیاز داشت مین‌های زمینی سیاسی را جستجو کند.

اما چیزی که پدرش از خاطراتش کنار گذاشت و دوونگ در فیلمش ثبت کرد، عذاب ناگفته ای بود که با مادرش، نگوین ثه بی، یا مادربزرگ با نوی، و اقوام نزدیکش را در روستای اجدادی خود در ویتنام ترک کرد. و این خواهر و برادرهایی هستند که با با آنها متحد می شود - و گاهی اوقات به مکان های کبودی می کشانند زیرا رازهای ناگفته خانوادگی خود را فاش می کنند - در فیلم Duong که ستون عاطفی کتاب با را فراهم می کند.

دوونگ توضیح می دهد: "من مطمئن نبودم که از اقوامم چه انتظاری داشته باشم. اما آنها واقعا تمام قلب و روح خود را در فیلم گذاشتند. آنها در طراحی صحنه ها، انتخاب بازیگران اقوام کمک کردند. عشق زیادی نشان داده شد و این برای من بسیار مهم بود." اما بستگان او نکاتی را بیش از خارج از دوربین ارائه کردند، زیرا Ba’s Book پدر کارگردان و زندگی او در ویتنام را در کنار بستگانش در مقابل دوربین بازآفرینی می کند.

برای اینکه پدرش و خواهران و برادرانش پاسخی به سوالاتی بدهند که در گذشته هیچ‌کس جرأت نمی‌کرد بپرسد تا زمانی که دوربین‌های دوونگ راه افتادند، یک مدل مستند-روایی ترکیبی مبتکرانه برای فیلم ساخته شد. برخی از تصاویر بایگانی در کتاب Ba's Book ظاهر می شود.

اما بیشتر اقوام دوونگ - و بازیگرانی که خود جوان‌ترشان را به‌عنوان نیابتی بازی می‌کنند تا تجربیات دوران جنگ را به اشتراک بگذارند - به عنوان بازیگران و خدمه در جلوی دوربین و در اجرای مجدد ظاهر می‌شوند تا به کارگردان کمک کنند تا اسرار گذشته را بازنگری کند و اسرار گذشته را فاش کند، زیرا داستان شخصی پدرش و خانواده‌ای که بر اساس میراث خشونت و درگیری‌های داخلی شکل می‌گیرد.

کارگردان توضیح می دهد: "قرار نیست همه با دکورها و بازیگران و همه چیز سرگرمی به صحنه ببرند. اما فقط خانواده ما تلاش می کنند تا بفهمند چگونه بالاخره در مورد چیزهایی صحبت کنند که هرگز درباره آنها صحبت نکرده اند." یک فیلم ترکیبی که به‌طور روان بین اجرای مجدد و مستند حرکت می‌کرد و بر روی صحنه‌ای در ویتنام ساخته شد، پدر و خواهران و برادران دونگ در آن بزرگ شدند، اما تنها با سه دیوار و نه چهار دیوار به اقوام و بازیگران اجازه می‌داد که انگار روی صحنه هستند، جوان‌تر خود را به تصویر بکشند.

صحنه‌های ابداعی دیگر شامل خواندن پدر دونگ از خاطراتش به زبان ویتنامی است، زیرا اقوام او انگلیسی صحبت نمی‌کنند یا نمی‌خوانند، و بنابراین داستان او را آنطور که نوشته شده نشنیده‌اند. و بستگان او به نوبه خود یادداشت هایی را به بازیگرانی که نقش جوانترشان را بازی می کردند، می دادند و تشویق می شدند تا با دراماتیزه شدن داستان بلوغ او، از او بازجویی کنند.

دوونگ به خاطر می‌آورد: «از اینکه شخص دیگری سؤال می‌پرسید، دوست داشتم، زیرا این مستندساز کهنه کار هرگز از پشت دوربین نیامده است تا جلوی دوربین ظاهر شود. دوی نگوین، بازیگری که نقش یک با جوان را بازی می‌کرد، که خود در ویتنام به دنیا آمده و امروز یک بازیگر ساکن مونترال است، به‌ویژه علاقه‌مند به دانستن تاریخچه شخصیت خود بود.

دوونگ توضیح می‌دهد: «ما واقعا با دوی خوش‌شانس بودیم، زیرا او می‌توانست با بسیاری از چیزهایی که پدرم پشت سر گذاشته است، ارتباط برقرار کند - پسر بزرگ‌تر بودن، تنها پسر خانواده‌اش که در کانادا است و گناه او ناشی از حضور در خارج از کشور است. Ba’s Book همچنین به یک دوربین در گوشه اتاق برای ثبت آنچه می گذرد متکی نبود.

دوونگ در عوض سه دوربین داشت که همیشه سر صحنه فیلمبرداری می‌چرخید، یکی متمرکز بر مستندی بود که عمدتا فیلم‌های بدون فیلتر می‌گرفت، و دیگری با لنز متمرکز بر روایت که بزرگ‌نمایی و کوچک‌نمایی می‌کرد و حتی از زوایای معکوس استفاده می‌کرد به‌عنوان یک گروه داستانی سه‌نفره، فیلم‌نامه‌ای شل را که او به همراه استیون سایک نوشته بود دنبال می‌کرد.

تمرکز ویژه در کتاب با، Dương Thị Hạnh یا عمه هان کارگردان است که ابتدا با اکراه و سپس در نهایت عصبانیت نسبت به برادر بزرگترش را نسبت به پدرسالاری سفت و سخت در زمان جنگ ویتنام نشان می دهد که او را وادار به مراقبت از Anh Duong کرده بود تا بتواند تحصیل کند و تحصیلاتی را که او محروم شده بود به پایان برساند.

در پایان، کارگردان دوونگ، با تشخیص عصبانیت باقیمانده عمه هان، به جوش می زند. نکته‌ای در فیلم وجود دارد که می‌خواهم از (خاله هان) تشکر کنم، زیرا به این فکر می‌کنم که اگر پدرم را از کار خانگی رها نمی‌کرد، او نمی‌توانست مثل او درس بخواند. زندگی من کاملا متفاوت می‌شد. من خیلی به این زن مدیون هستم. به کسی و هرگز نمی‌دانستم چه کسی، اما او وقتی دونگ قصد داشت این راه را فدا کند، مدرسه را فدا نکرده بود.

نتیجه این است که کتاب با به بخش‌های مشاهده‌ای و اجرایی تبدیل می‌شود زیرا دونگ از زوایای دوربین و پوشش‌های مختلف استفاده می‌کند تا به پدر، خواهران و برادرانش و خود کارگردان این امکان را بدهد که آسیب‌های تاریخی را با هم به اشتراک بگذارند، داستانی از لحاظ عاطفی دردناک از تقسیم‌بندی خانواده‌ها را آشکار کنند و با گذشته‌شان صلح کنند.

این شفای فراگیرتر از آن چیزی است که اگر دوونگ تنها با نامه های خود به خاطرات پدرش پاسخ می داد، اتفاق می افتاد. در عوض، او پدری بی میل را به ویتنام آورد تا از طریق فیلم کمک کند تا داستانی عاطفی دردناک از اختلافات و آشتی خانوادگی را تعریف کند.

کارگردان توضیح می‌دهد: «بسیاری از این فیلم باعث می‌شود که بفهمیم نحوه نشان دادن خودمان به یکدیگر، ابزار روایی یکدیگر بودن است. دوونگ متوجه شد که پدرش واقعا برای روبرو شدن با گذشته‌ای ناگفته برای خودش نوشته است.

به همین ترتیب، دوونگ از دوربین‌هایش استفاده کرد تا فضایی امن برای خانواده‌اش ایجاد کند تا خاطرات گذشته را به نمایش بگذارند تا در نهایت درباره معنای خوب و بد یکدیگر صحبت کنند. دوونگ استدلال می‌کند، "۵۰ سال بعد است. این موضوع به تفرقه نیست که چگونه باید ادامه داد. و بسیاری از مردم می‌توانند با این نوع داستان ارتباط برقرار کنند، افرادی که در دیاسپورا هستند، خانواده‌هایی که به دلیل رویدادهای تاریخی و سیاسی از هم جدا شده‌اند و این نمایی اجمالی از آینده آنهاست."