کریستین لاگارد: خارجی که بانک مرکزی اروپا را هدایت کرد

عکس فایل: کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا (ECB) در یک کنفرانس خبری پس از نشست سیاست پولی بانک مرکزی اروپا در فرانکفورت، آلمان در 16 مارس 2023 صحبت می کند. رویترز/هایکو بکر/عکس فایل

فرانکفورت، 29 اکتبر - تصمیم کریستین لاگارد برای کناره گیری زودهنگام از سمت ریاست بانک مرکزی اروپا به هفت سال پر حادثه در موسسه ای پایان داد که هرگز انتظار نمی رفت او رهبری کند.

وزیر دارایی سابق فرانسه و رئیس صندوق بین‌المللی پول در سال 2019 به عنوان اولین رئیس بانک مرکزی اروپا بدون آموزش رسمی در زمینه اقتصاد یا تجربه بانک مرکزی وارد فرانکفورت شد و برخی از فعالان بازار را بر آن داشت تا او را "ریسک اعتبار" خطاب کنند.

در واقع، او آنقدر در مورد این مؤسسه می دانست که لاگارد 70 ساله بعدا گفت که این شغل را پذیرفته است زیرا فکر می کند ریاست جمهوری یک دوره پنج ساله است نه هشت ساله.

با این حال، پس از دوره تصدی تحت سلطه یک بیماری همه گیر، دو شوک انرژی و بدترین جهش تورم در تاریخ منطقه یورو، لاگارد با رکوردی که بدبینان را به چالش می کشد، ترک می کند.

ویلم بیتر، اقتصاددان و مقام سابق بانک مرکزی انگلیس، با اشاره به اینکه بانک مرکزی اروپا توانست سریعتر از همتایان خود در بریتانیا و ایالات متحده تورم را پایین بیاورد، گفت: «هفت سال کار او در بانک مرکزی اروپا در کل بسیار خوب بوده است.

با این حال، خروج او به اندازه ورود او سیاسی خواهد بود.

لاگارد با کناره‌گیری قبل از پایان دوره هشت ساله‌اش، به رهبران اتحادیه اروپا این فرصت را می‌دهد تا پیش از انتخابات فرانسه در بهار آینده که نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد، مارین لوپن، نامزد راست افراطی، جانشین رئیس‌جمهور امانوئل ماکرون، جانشین او را انتخاب کنند.

برای نهادی که به شدت از استقلال خود در برابر مداخله سیاسی محافظت می کند، این زمان انتقاد شدید ناظران بانک مرکزی را به دنبال داشته است.

پل دی گراوه، استاد دانشکده اقتصاد لندن، گفت: «این نهاد را تحقیر می کند و صرفا از محاسبات صرفا سیاسی رئیس جمهور فرانسه پیروی می کند.

لاگارد و ماکرون مستقیما به چنین انتقاداتی نپرداخته اند. لاگارد گفته است که نامزد ریاست جمهوری فرانسه نخواهد بود، اما از ارزش‌های طرفدار اروپا در کشورش "در هر جایگاهی" که کارآمدتر بداند، دفاع خواهد کرد.

لاگارد در طول دوران حرفه‌ای خود از طریق ترکیبی از جذابیت، اجماع‌سازی و عمل‌گرایی عامیانه از همکاران تکنوکرات‌تر جدا شده است.

رئیس وقت صندوق بین‌المللی پول با حمایت از موعظه‌های ساده بر تئوری اقتصادی متراکم، اعلام کرد که "همه چیز با کره بهتر است" در هنگام بحث در مورد رشد و به دولت‌ها گفت که "تا زمانی که خورشید می‌درخشد سقف را درست کنند".

نامتعارف بودن یکی از ویژگی های حرفه ای لاگارد و موضوع زندگی نامه آینده او "بانو اول" بود.

وکیل سابق شرکتی که سالها در شیکاگو گذرانده بود، در سال 2005 به عنوان یک فرد خارجی وارد سیاست فرانسه شد. گام‌های نادرست اولیه باعث شد که نام داخلی «مادام لاگافه» را برای او به ارمغان بیاورد، اما او خیلی زود به یکی از تیزبین‌ترین اپراتورهای نیکلا سارکوزی، رئیس‌جمهور وقت، تبدیل شد و بانک‌های فرانسه را در سقوط سال 2008 هدایت کرد.

او صندوق بین‌المللی پول را از طریق بحران بدهی اروپا رهبری کرد و در نجات یونان کثیف که ریاضت‌های سختی را تحمیل کرد، به راه افتاد و هنگامی که صراحتا از شهروندان رنج‌دیده خواست «مالیات‌های خود را بپردازند» خشم را در آتن برانگیخت.

ناآشنا بودن گاه و بیگاه او با تفاوت های ظریف بانک مرکزی هنوز به چشم می خورد.

در مارس 2020، در حالی که بیماری همه گیر بازارهای بدهی های دولتی را متزلزل کرد، لاگارد در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت که بانک مرکزی اروپا «اینجا نیست تا اسپرد» بین هزینه های استقراض ایتالیا و آلمان را ببندد.

این اظهار نظر باعث فروش فوری در بازارهای اوراق قرضه شد و او را مجبور کرد که به سرعت آن را پس بگیرد.

تحت نظارت لاگارد، بانک مرکزی اروپا به سرعت خرید اضطراری اوراق قرضه را آغاز کرد که با گسترش COVID-19 بازارها را تثبیت کرد. پس از حمله روسیه به اوکراین در سال 2022، سریعترین سری افزایش نرخ بهره را برای تحت کنترل درآوردن تورم آغاز کرد، اگرچه بعدا اذعان کرد که در تشخیص تأثیر کامل افزایش قیمت انرژی کند بوده است.

او به‌عنوان رئیس بانک مرکزی اروپا، زمانی اقتصاددان‌ها را به‌عنوان یک «گروه قبیله‌ای» توصیف کرد - ضربه‌ای تحریک‌آمیز به تأسیسات این حرفه، هرچند بعدا با گفتن اینکه امیدوار است به قبیله بپیوندد، ضربه را کاهش داد.

لاگارد از مهارت های سیاسی خود برای ترمیم شکاف ها استفاده کرد. برخلاف سلف خود، ماریو دراگی، که سبک از بالا به پایین او باعث تلخی برخی از همتایان تندرو اروپای شمالی شد، او برای ایجاد اجماع بین 21 رئیس بانک مرکزی ملی منطقه یورو تلاش کرد.

تمایل او برای ورود به عرصه سیاست مشهود بود: در ژانویه، لاگارد از یک شام مجمع جهانی اقتصاد در داووس در طی سخنرانی هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی ایالات متحده که از اروپا انتقاد کرد، کنار رفت، اپیزودی که بر روابط پرتنش ترانس آتلانتیک تاکید کرد.

هر کسی که پس از خروج او از بانک مرکزی اروپا در 7 فوریه جانشین او شود، با چالش‌های جدیدی از جمله فشارها در بازارهای اوراق قرضه فرانسه پیش از انتخابات سال آینده و درگیری در خاورمیانه که یک تورم جدید را تهدید می‌کند، مواجه خواهد شد.

در نهایت، میراث لاگارد ممکن است یک پارادوکس باشد: یک فرد خارجی که نشان داد دیپلماسی سیاسی می تواند بانک مرکزی را از طریق شوک های تاریخی هدایت کند، اما خروج زودهنگام او به عنوان آخرین یادآوری غرایز سیاسی او بود.

فردریک دوکروزت، رئیس استراتژی و تحقیقات کلان در Pictet Wealth Management، گفت: "او به دلیلی در آنجا قرار گرفت: سیاسی تر از سلف خود بود و در آن ماموریت، فکر می کنم تا حد زیادی موفق شد." رویترز