کنفرانسی برای یک "آلترناتیو فراگیر" در شهر کلن
شهر کلن روز شنبه ۲۶ سپتامبر میزبان کنفرانسی بود که "شبکه فراگیر زن، زندگی، آزادی" آن را برگزار کرده بود. در این کنفرانس فعالان مدنی و سیاسی از داخل و خارج ایران حضور داشتند.
شبکه فراگیر زن، زندگی، آزادی (ایرانآلترناتیو) روز شنبه ۲۶ سپتامبر (۴ مهر) کنفرانسی را در شهر کلن آلمان برگزار کرد. نمایندگان احزاب کرد، بلوچ، ترک و عرب و نیز نمایندهای از حزب کمونیست کارگری همچنین نمایندگانی از گروههای حقوق بشری در این کنفرانس شرکت داشتند.
شیرین شمس سخنگوی شبکه فراگیر زن، زندگی، آزادی در پاسخ به این پرسش دویچه وله که چرا نمایندهای از احزاب سیاسی مختلفی که اتفاقا در شهر کلن مستقر هستند در این کنفرانس حضور ندارند، تصریح کرد که از احزاب مختلف مانند حزب چپ ایران و حزب دموکرات کردستان ایران و چند گروه و حزب جمهوریخواه دیگر نیز دعوت شده بود اما هریک به دلایلی حضور پیدا نکردند.
با توجه به شعار و هدف اولیه این نهاد که بر "فراگیر" بودن متمرکز است، شیرین شمس میگوید: «فراگیر بودن ابعاد مختلفی دارد، در این کنفرانس احزاب سیاسی مختلفی از بلوچستان، کردستان، آذربایجان، خوزستان حضور دارند و خود این تنوع را نشان میدهد. فراگیر بودن به این معناست که هریک از این نیروهای سیاسی میتوانند بخشی از جامعه ایران یا جنبشهای مختلف را نمایندگی کنند و این نیاز امروز انقلاب زن، زندگی، آزادی است که این نیروها کنار هم جمع شوند و نیرویشان باعث همافزایی شود.»
او همچنین گفت که از نمایندگان جریانهای محیط زیست، ال جی بی تی کیو پلاس و عدالت انتقالی نیز برای حضور در این کنفرانس دعوت شده بود اما در آخرین لحظات انصراف دادند.
نیمه اول این کنفرانس به پخش پیامهایی اختصاص داشت که از داخل ایران برای شبکه فراگیر ارسال شده بودند. اشخاص مختلفی که همگی از فعالان جنبش زن، زندگی، آزادی بودند و برخی سابقه بازداشت و زندان هم داشتند با نام واقعی یا مستعار برای این کنفرانس پیام داده بودند. افرادی از گروههای اتنیک، کارگری، دانشجویی، دانشآموزی، ال جی بی تی کیو پلاس، زنان و فعالان سیاسی.
از جمله این افراد میتوان به پوران ناظمی، فعال مدنی و زندانی سیاسی سابق، حدیث صبوری از امضاکنندگان منشور پیشروی زنان ایران، ساسان اردکانی نماینده شبکه سراسری زن، زندگی، آزادی در داخل کشور و امید ویسی نماینده تشکل دانشآموزان انقلابی البرز اشاره کرد.
تقریبا تمامی کسانی که برای این کنفرانس پیام فرستادند بر ضرورت ایجاد یک آلترناتیو سیاسی برای ایران تاکید داشتند. ساسان اردکانی با تاکید بر این که وجه مشترک این آلترناتیو باید سرنگونی جمهوری اسلامی باشد، تاکید کرد که "این سرنگونی باید توسط ما صورت بگیرد و نه نیروی سیاسیدیگری که تمامیتخواه است و مدام در حال انگ زدن به دیگران".
پوران ناظمی ضمن برشمردن دستاوردهای جنبش زن، زندگی، آزادی که این روزها در خیابانهای ایران قابل دیدن است گفت: «امروز حتی ائمه جمعه که تندروترین قشر حکومت هستند در تریبون نماز جمعه میگویند بیحجابها هم فرزندان همین ملتند. این اگر دستاورد جنبش نیست پس چیست؟»
این فعال سیاسی و مدنی اما تاکید کرد که جنبش زن، زندگی، آزادی هنوز به هدفش نرسیده و سه عامل موثر برای رسیدن به هدف را مردم، اپوزیسیون و کشورهای خارجی دانست.
او گفت: «این مردم ایران هستند که انتخاب میکنند و تصمیم میگیرند چه زمانی، به چه صورتی و با چه شعارهایی دوباره به خیابان بیایند اما اپوزیسیون متاسفانه نتوانسته به توقعات و انتظارات این مردم جواب بدهد و آلترناتیو مورد وثوق مردم را معرفی کند.»
ناظمی همچنین به نقش کشورهای خارجی در تقویت جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «جامعه جهانی به بدترین شکل ممکن در مقابل مردم ایران سکوت کرده و گران شدن بنزین و سوخت را ارجح بر جان و مال مردم ایران میداند.»
تعدادی از کسانی که از داخل ایران برای این کنفرانس پیام فرستادند، از مناطق حاشیهای مثل سیستان و بلوچستان و خوزستان بودند. یک زن فعال بلوچ در پیامش بر این نکته تاکید کرد که مردم بلوچستان فقط خواهان تغییر حکومت نیستند بلکه خواهان تغییر رابطه مردم و حکومت هستند و میخواهند بلوچستان دیگر حاشیه نباشد.
او همچنین گفت هر آلترناتیوی برای ایران باید بر اساس عدم تمرکز قدرت بوده و برنامه مشخصی برای مردم بلوچستان داشته باشد. این زن فعال بلوچ گفت: «منابع بلوچستان نباید فقط برای توسعه در مرکز مورد استفاده قرار بگیرد بلکه باید باعث رفاه مردم بلوچ و مردم تمام ایران باشد.»
او ضمن رد هرگونه جداییطلبی گفت: «ایران آینده را باید طوری بسازیم که هیچکس نخواهد از آن جدا شود. ایران دموکراتیک ایران فراگیر است.»
حدیث صبوری، فعال مدنی و زندانی سیاسی سابق در پیام خود برای کنفرانس کلن مانند سایرین بر ضرورت ایجاد یک آلترناتیو تاکید کرد و گفت: «آلترناتیو فقط یک اسم یا فرد نیست، آلترناتیو باید تصویر روشنی از آیندهای باشد که همه مردم ایران بتوانند خود را در آن ببینند.»
او ادامه داد: «به جای آنکه مدام بپرسیم چه کسی رهبر باشد باید بپرسیم چه آیندهای میخواهیم بسازیم و چگونه میتوانیم آن را تضمین کنیم.»
لیلی مجیدی دانشجو از تهران در پیامش تاکید کرد که همفکران او تنها خواهان گذار از جمهوری اسلامی نیستند بلکه به دنبال "انقلاب" هستند؛ "انقلابی که کل این ساختار را دگرگون کند".
او گفت: «در این انقلاب جایی ممکن است اعتصاب جواب دهد، جایی مبارزه مدنی، جایی اعتراض خیابانی.» او در عین حال بر ضرورت "بایکوت جهانی" جمهوری اسلامی تاکید کرد.
تقریبا نیمی از زمان کنفرانس به پخش پیامهای داخل ایران اختصاص داشت. شیرین شمس در پاسخ به چرایی اختصاص چنین زمان زیادی به دویچه وله گفت: «ما تلاش کردیم فرم کنفرانسها را از اینکه نیروهای سیاسی خارج از کشور بنشینند صحبت کنند و کنفرانس تمام شود و همه به خانههایشان برگردند، عوض کنیم. برای این پیامها تلاش زیادی صورت گرفته و هدفمند بوده، اینکه نیروهای سیاسی بنشینند، صدای داخل کشور را بشنوند و این در واقع یکی از استراتژیهای این کنفرانس بوده که ببیند کسانی که در خیابان بودند، مبارزه کردند، بازداشت شدند، مورد آزار جنسی در زندان قرار گرفتند، تهدید شدند، شکنجه شدند و خانوادههایشان تهدید شدند، از حق تحصیل محروم شدند چه میخواهند.»
شمس با اشاره به تنوع کسانی که این پیامها را ارسال کردند از قشرهای مختلف "دانشجو، دانشآموز، فعال کارگری، آتئیست، زن و رنگین کمانی" تصریح کرد: «اینها پایههای انقلاب زن، زندگی، آزادی هستند و در واقع این سخنرانیها پایههای داخل کشوری شبکه فراگیر زن، زندگی، آزادی را تامین میکند.»
بخش دوم کنفرانس شبکه فراگیر زن، زندگی، آزادی به سخنرانی نمایندگان احزاب اختصاص داشت. نمایندگان حزب حیات آزاد کردستان (پژاک)، حزب دمکرات آذربایجان ایران، حزب تضامن دموکراتیک اهواز، حزب کمونیست کارگری ایران، حزب کومله کردستان ایران و حزب مردم بلوچستان هریک به بیان دیدگاهها و انتظارات این احزاب از "آلترناتیو" برای ایران را بیان کردند.
وجه مشترک همه این احزاب تاکید بر تمامیت ارضی ایران با حفظ تنوع و گوناگونی و حق ملیتهای مختلف برای تعیین سرنوشت سیاسی خودشان و نیز آزادیهای زبانی و فرهنگی بود.
پس از این پیامها "هیمن خاستان" یکی از آسیبدیدگان جنبش زن، زندگی، آزادی پیامی را از سوی برخی از این آسیبدیدگان قرائت کرد و در آن گفت: «زخمهای ما هنوز التیام نیافته است. عزیزترینهای ما یا در خاک خفتهاند یا در زندانند و زیر شکنجه و مسئول همه اینها جمهوری اسلامی است.»
او بر ضرورت گذار از این رنج به سوی یک نیروی تاثیرگذار سیاسی تاکید کرد و گفت این خواست همه آسیبدیدگان و کسانی است که بخشی از جان و زندگیشان را برای این جنبش دادهاند.
بخش سوم کنفرانس کلن شامل دو پنل بود که در پنل اول فعالان مدنی به این پرسش پاسخ دادند که جنبشهای مدنی چطور میتوانند زمینه یک تحول بزرگ را در ایران رقم بزنند و در شکل گیری یک آلترناتیو فراگیر سیاسی از زن، زندگی، آزادی موثر واقع شوند.
در این پنل، سیمین قربانی از کارزار جهانی نه به اعدام، جیران مقدم عضو شبکه جهانی برای آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی، بابک خطی، فعال حقوق کودک، ژاله تبریزی، مدیر جمعیت حقوق بشر آذربایجان و بهروز اسدی، سخنگوی انجمن زن، زندگی، آزادی در فرانکفورت شرکت داشتند.
جیران مقدم زندانی سیاسی سابق از "بلوغ سیاسی" فعالان داخل ایران گفت: «وقتی یک زندانی جمهوریخواه آخرین مسکنش را به زندانی پادشاهیخواه میدهد این همان بلوغی است که متاسفانه اپوزیسیون هنوز به آن نرسیده است.»
او با اشاره به تجربه شبکه جهانی برای آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی گفت: «ما در این شبکه ۱۶۰ گروه هستیم و بدون آنکه در هم ادغام شویم با هم برای هدف مشترکمان که آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی است تلاش میکنیم.»
مقدم "دادخواهی" را فصل مشترک همه مردم ایران دانست و گفت: «ایران جامعه دادخواهی است و دادخواهی فصل مشترک مردم ایران است.»
او همچنین تاکید کرد که برای رسیدن به دموکراسی باید از روشهای دموکراتیک استفاده کرد و نه تمامیتخواهی.
بهروز اسدی در سخنانش تاکید کرد: «ایران آینده را فقط با شعار "زن، زندگی، آزادی" نمیتوان ساخت؛ روش سیاستورزی ما نیز باید "زن، زندگی، آزادی" باشد. یعنی برابری را فقط مطالبه نکنیم، بلکه در روابط خود اجرا کنیم؛ آزادی را فقط برای خود نخواهیم، بلکه آزادی مخالف خود را نیز به رسمیت بشناسیم و کرامت انسانی را مستقل از جنسیت، قومیت، مذهب، عقیده و گرایش سیاسی محترم بدانیم.»
این فعال مدنی همچنین گفت: «اگر قرار است آیندهای متفاوت بسازیم، باید از امروز متفاوت عمل کنیم. دموکراسی فقط شکل حکومت آینده نیست؛ شیوهای است که باید از همین امروز در گفتوگو، همکاری، پذیرش اختلاف و برخورد ما با یکدیگر آغاز شود.»
آخرین پنل این کنفرانس نیز به شبکه فراگیر زن، زندگی، آزادی اختصاص داشت که اعضای این شبکه نینا افشاری، کیان آذر، مهیار سماویش، آوا فاضلی، علی خادم، ژاله تبریزی، شیرین شمس و ساسان اردکانی از ایران در آن شرکت داشتند.
در پایان کنفرانس کلن یک جمعبندی ارائه شد که چگونه ایده آلترناتیو فراگیر از زن، زندگی، آزادی در حال تبدیل به یک ساختار واقعی و معین است. همچنین بر این موضوع تاکید شد که این ایده از داخل کشور آمده و فعالان داخل به این ضرورت رسیدهاند که باید این کار انجام شود.
شیرین شمس، سخنگوی شبکه فراگیر زن، زندگی، آزادی در پایان تصریح کرد: «کنفرانس کلن آلمان نشان داد که ظرفیتها، پتانسیلها و قابلیتها برای ایجاد یک آلترناتیو فراگیر وجود دارد و این ظرفیتی است که در نیروها و جریانهای سیاسی به طور شاخص دیده میشود.»
او به دویچه وله گفت: «کنفرانس کلن پایان این موضوع نیست و اینطور نیست که ما الان پس از پایان این کنفرانس بگوییم این اتفاق [ایجاد آلترناتیو] افتاد یا نیفتاد، این یک ایستگاه از آن مسیر سیاسی است که ما داریم طی میکنیم و از این ایستگاه میخواهیم ببینیم که برای ایستگاه بعدی نقاط قوت و ضف و فرصتها و تهدیدها چگونه میتواند باعث شود که ما به ایستگاه بعدی برسیم یا نرسیم.»