کوکائین در اروپا و آمریکا ارزان‌تر شد؛ نتیجه معکوس جنگ ترامپ علیه مواد مخدر
تولید جهانی کوکائین به رکورد تاریخی رسیده، قیمت‌ها در آمریکا و اروپا سقوط کرده و خلوص این ماده مخدر افزایش یافته است. راهبرد ترامپ در جنگ با کارتل‌های مواد مخدر چه نتیجه‌ای داشته است؟
با وجود تشدید عملیات نظامی آمریکا علیه شبکه‌های قاچاق مواد مخدر در آمریکای لاتین، کوکائین در بازارهای آمریکا و اروپا ارزان‌تر شده و خلوص آن افزایش یافته است. گسترش مسیرهای قاچاق و افزایش تولید در کلمبیا از عوامل تداوم عرضه این ماده مخدر عنوان می‌شوند؛ روندی که اثربخشی راهبرد نظامی دولت دونالد ترامپ را زیر سؤال می‌برد.
از زمان بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، دولت آمریکا عملیات نظامی و امنیتی خود را علیه شبکه‌های قاچاق مواد مخدر در آمریکای لاتین تشدید کرده است. به گزارش شبکه خبری ان‌تی‌وی آلمان، ارتش آمریکا در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که در ۷۱ حمله هوایی به قایق‌های تندرو، ۲۳۹ نفر کشته شده‌اند. بازداشت و متهم کردن نیکلاس مادورو ، رئیس‌جمهور ونزوئلا و انجام عملیات نظامی در اکوادور نیز بخشی از اقدامات دولت ترامپ در این چارچوب بوده است.
با این حال، گزارش وال‌استریت ژورنال از تداوم عرضه گسترده کوکائین در بازارهای آمریکا و اروپا حکایت دارد. قاچاقچیان با تغییر مسیرها و روش‌های انتقال محموله‌ها، محدودیت‌های ناشی از عملیات نظامی را دور می‌زنند. نتیجه، تداوم عرضه گسترده کوکائین در بازارهای آمریکا و اروپا، کاهش قیمت و افزایش خلوص این ماده مخدر است.
در "بندر بوئناونتورا"، بزرگ‌ترین بندر کلمبیا در ساحل اقیانوس آرام، غواصان نظامی از افزایش استفاده قاچاقچیان از محفظه‌های فلزی حاوی کوکائین خبر داده‌اند که به بدنه کشتی‌های باری متصل می‌شوند. این روش امکان انتقال مواد مخدر را بدون اتکا به قایق‌های تندرو فراهم می‌کند؛ قایق‌هایی که هدف حملات نظامی آمریکا قرار گرفته‌اند.
شبکه‌های قاچاق همچنین مسیرهای دریایی خود را گسترش داده‌اند. محموله‌ها علاوه بر کلمبیا و ونزوئلا، از کشورهای گویان و سورینام در مناطق شمالی در آمریکای جنوبی عبور می‌کنند. انتقال مواد مخدر از طریق رودخانه‌ها به شهرهای ساحلی دیگر، از جمله مونته‌ویدئو، پایتخت اروگوئه، نیز از روش‌های گزارش‌شده است.
کلمبیا حدود ۷۰ درصد کوکائین جهان را تولید می‌کند. بخش عمده دیگر تولید جهانی نیز به منطقه رشته‌کوه آند، به‌ویژه پرو و بولیوی، مربوط است.
بر اساس گزارش جهانی مواد مخدر ۲۰۲۶ سازمان ملل متحد، تولید جهانی کوکائین در سال ۲۰۲۴ به حدود ۴۱۰۰ تن رسید؛ رقمی بی‌سابقه که بیش از چهار برابر میزان تولید ده سال پیش از آن است.
این افزایش عمدتاً ناشی از گسترش سطح زیر کشت کوکا و افزایش بهره‌وری تولید بوده است؛ هم‌زمان، شمار اعضای گروه‌های مسلح فعال در تولید و قاچاق مواد مخدر در کلمبیا نیز افزایش یافته است. طبق پژوهشِ مستند در همین گزارش، شمار اعضای این گروه‌ها بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ تقریباً دو برابر شده است.
افزایش تولید در کشورهای مبدأ، به انضمام انعطاف‌پذیری شبکه‌های قاچاق، از عواملی است که به تداوم عرضه کوکائین در بازارهای جهانی کمک می‌کند.
بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، قیمت هر کیلوگرم کوکائین در تابستان ۲۰۲۶ در میامی آمریکا به حدود ۱۶ هزار و ۵۰۰ دلار رسید؛ رقمی که تقریباً یک‌سوم پایین‌تر از حداقل قیمت معمول این ماده در آن شهر عنوان شده است.
در برخی نقاط اروپا نیز قیمت هر کیلوگرم کوکائین به سطحی مشابه رسیده است. گزارش وال‌استریت ژورنال این قیمت‌ها را در بعضی بازارها حدود دو‌سوم پایین‌تر از سطح معمول توصیف می‌کند.
داده‌های آژانس مواد مخدر اتحادیه اروپا EUDA نشان می‌دهد که بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴، خلوص کوکائین در سطح خرده‌فروشی در اتحادیه اروپا ۴۴ درصد افزایش یافته است. وال‌استریت ژورنال نیز گزارش داده که خلوص برخی نمونه‌های کوکائین در اروپا به حدود ۹۸ درصد رسیده است.
قیمت این ماده مخدر نیز در همین دوره روندی نزولی داشته است. شبکه ان‌تی‌وی با استناد به این داده‌ها، کاهش قیمت را ۱۸ درصد گزارش کرده است.
لوران لانیه، تحلیلگر ارشد آژانس مواد مخدر اتحادیه اروپا، هشدار داده است که کاهش شدید قیمت کوکائین می‌تواند مصرف‌کنندگان تازه‌ای را جذب کند که پیش‌تر توان مالی خرید این ماده را نداشتند. به این ترتیب، وفور کوکائین و ارزان‌تر شدن آن ممکن است دامنه دسترسی به این ماده مخدر را گسترش دهد.
فرانسه در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۲ تن کوکائین توقیف کرد؛ رقمی که بنا بر گزارش ان‌تی‌وی، سه برابر میزان توقیف‌شده در سال ۲۰۲۲ است.
بر اساس آمار آژانس مواد مخدر اتحادیه اروپا، میزان کوکائین توقیف‌شده در کشورهای عضو این اتحادیه در سال ۲۰۲۴ به حدود ۳۳۰ تن رسید؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۳ حدود ۴۱۹ تن بود. فرانسه نیز در سال ۲۰۲۴ حدود ۵۳٫۵ تن کوکائین توقیف کرده بود.
کاهش میزان توقیف در اتحادیه اروپا لزوماً به معنای کاهش عرضه کوکائین نیست. تغییر مسیرهای قاچاق و شیوه‌های انتقال محموله‌ها می‌تواند بر میزان کشفیات اثر بگذارد، هرچند آمار توقیف به‌تنهایی برای تعیین علت این کاهش کافی نیست.
قاچاقچیان برای دور زدن کنترل‌های مرزی از بنادر کوچک‌تر استفاده می‌کنند. انتقال محموله‌ها با هواپیما از گویان فرانسه و جزایر فرانسوی حوزه کارائیب و همچنین انتقال آن‌ها از مسیر غرب آفریقا به اتحادیه اروپا، از دیگر روش‌های گزارش‌شده است.
با وجود تشدید عملیات نظامی آمریکا، عرضه کوکائین در بازارهای جهانی همچنان گسترده است و قیمت این ماده کاهش یافته است. هم‌زمان، افزایش تولید در کشورهای اصلی مبدأ و تغییر مسیرهای قاچاق ادامه دارد؛ تحولاتی که نشان می‌دهد شبکه‌های قاچاق با وجود فشار نظامی، همچنان قادر به انتقال محموله‌ها به بازارهای مصرف هستند.
اکنون پرسش در این است که آیا راهبردهای نظامی دولت ترامپ می‌تواند در بلندمدت بر حجم عرضه در بازار جهانی اثر بگذارد یا صرفاً مسیرهای قاچاق تغییر خواهند یافت؟