گادی آیزنکوت؛ ژنرالی کمحرف که میخواهد نتانیاهو را کنار بزند
گادی آیزنکوت، مردی که ممکن است بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را از قدرت کنار بزند، تقریبا همیشه لباس مشکی ساده میپوشد، انگلیسی را چندان روان صحبت نمیکند و در مصاحبهها، به سبک نظامیها، پاسخهایش را موردبهمورد و فهرستوار بیان میکند.
برای برخی رایدهندگان، همین نداشتن جذبه و گیرایی معمول سیاستمداران میتواند یکی از بزرگترین امتیازهای آیزنکوت ۶۶ساله باشد.او جدی و بیتکلف است و از بسیاری جهات با نتانیاهو، رکورددار نخستوزیری در اسرائیل، تفاوت دارد؛ سیاستمداری که انگلیسی را بینقص و با لهجه آمریکایی صحبت میکند و همیشه برای حضور در تلویزیونهای آمریکا یا شبکههای اجتماعی، جملهای آماده دارد که تیتر رسانهها شود.آیزنکوت که از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل بود، وعده داده است پس از سالهای تفرقهبرانگیز زمامداری نتانیاهو، اسرائیلیها را دوباره متحد کند؛ سالهایی که در آن کشور بهشدت به سمت راست گرایش پیدا کرده است.تال الوویتس، پژوهشگر اندیشکده مولاد به خبرگزاری فرانسه میگوید: «بخش بزرگی از جامعه اسرائیل در انتخابات پیش رو بیش از هر چیز به دنبال آرامتر شدن اوضاع است. طبقه متوسط دنبال چهرهای مسئولیتپذیر و بیهیاهوست؛ کسی که هیجان و حاشیهای به زندگیشان اضافه نکند. فکر میکنم جذابیت آیزنکوت برای این رایدهندگان همین است.»آیزنکوت که در نظرسنجیها شانهبهشانه نتانیاهو پیش میرود، وعده داده برای ترمیم وجهه بینالمللی اسرائیل تلاش کند؛ وجههای که پس از سه سال جنگ در غزه و خشونت در کرانه باختری اشغالی بهشدت آسیب دیده است.او همچنین وعده برخورد با شهرکنشینانی را داده که بدون نگرانی از مجازات به فلسطینیها حمله میکنند و اخیرا یک روزنامهنگار آمریکایی و یک شهردار فرانسوی را نیز کتک زدهاند. آیزنکوت این حوادث را «تروریسم یهودی» خوانده و دولت نتانیاهو را به کمک به عاملان آن متهم کرده است.با این حال، آیزنکوت چهرهای صلحطلب نیست. او حتی با مخالفت صریح با تشکیل کشور فلسطینی کوشیده است موضعی راستگرایانهتر از نتانیاهو بگیرد. در کارزار انتخاباتیاش نیز ویدیوهایی قدیمی از نتانیاهو بازنشر میشود که در آنها، این نخستوزیر باسابقه زیر فشار آمریکا و با بیمیلی از آمادگی برای پذیرش چنین ایدهای سخن میگوید.آیزنکوت در جریان جنگ سال ۲۰۰۶ با حزبالله، از فرماندهان ارتش اسرائیل بود و دکترین موسوم به «ضاحیه» را تدوین کرد؛ نامی برگرفته از حومه بیروت. بر اساس این دکترین، اسرائیل تهدید میکرد در مناطق محل استقرار نیروهای حزبالله، زیرساختهای غیرنظامی را با قدرت آتش گسترده هدف قرار دهد.اسرائیل این دکترین را بار دیگر در غزه به کار گرفته و ویرانیهایی به بار آورده است که منتقدان آن را مصداق جنایت جنگی میدانند؛ اتهامی که اسرائیل رد میکند.از خانوادهای کارگر و مراکشیتبارکشته شدن گال، پسر آیزنکوت، و دو تن از خواهرزادهها یا برادرزادههایش در نبردهای غزه، همدلی گستردهای با او در جامعه ایجاد کرده است.خاستگاه خانوادگی او نیز در جلب نظر رایدهندگان نقش دارد. آیزنکوت از خانوادهای از طبقه کارگر میآید و در صورت رسیدن به قدرت، نخستین نخستوزیر سفاردی اسرائیل خواهد بود؛ یهودیانی که ریشههای خانوادگیشان به خاورمیانه و شمال آفریقا بازمیگردد.نتانیاهو در خانوادهای از نخبگان بزرگ شده و پدرش استاد برجستهای در آمریکا بود. آیزنکوت اما فرزند یهودیان مراکشی است و در مناطق دور از مرکز اسرائیل بزرگ شده است.پیشینه خانوادگی او زمانی خبرساز شد که یکی از مفسران ارشد شبکه ۱۴، تلویزیون حامی نتانیاهو، او را «میمونی» توصیف کرد که «نخبگان اشکنازی» هدایتش میکنند. اشاره او به یهودیان اروپاییتباری بود که بهطور تاریخی بر نهادهای سیاسی و اقتصادی اسرائیل تسلط داشتهاند.هرچند واژه «میمون» در زبان عبری لزوما بار نژادپرستانه ندارد و میتواند به کسی اشاره کند که به جای دیگران مسئولیت و تقصیر را به گردن میگیرد، این اظهارنظر با محکومیت گسترده سیاستمداران مخالف و خود نتانیاهو روبهرو شد.آیزنکوت بهسرعت کوشید از این ماجرا به سود کارزار انتخاباتی خود استفاده کند.ستاد او بیلبوردهایی در محکومیت تبعیض علیه یهودیان سفاردی نصب کرد. حزبش نیز نتانیاهو را متهم کرد که با محدود کردن حضور رسانهای اعضای سفاردی لیکود در جریان تبلیغات انتخاباتی، آنها را به حاشیه میراند.وعده تغییر، با مواضعی سختگیرانه در مسائل امنیتیآیزنکوت در دو برنامه جداگانه در آخر هفته، با گروههایی با خواستههای متفاوت دیدار کرد. ابتدا در نشستی در یک کافه امروزی با فعالان حقوق دگرباشان جنسی گفتوگو کرد و وعده داد حمایت از این جامعه را افزایش دهد. سپس در دیدار با یهودیان مذهبی، از تداوم کنترل اسرائیل بر کرانه باختری دفاع کرد.او روز یکشنبه به نمایندگان جنبش صهیونیسم دینی گفت: «شهرکسازی اسرائیل در کرانه باختری یک ارزش است، به شرط آنکه در خدمت منافع کشور اسرائیل باشد و طبق قانون انجام شود.»به نظر میرسید منظور او مخالفت با ایجاد شهرکهای بدون مجوز باشد؛ شهرکهایی که در افزایش اخیر خشونت علیه فلسطینیها نقش داشتهاند.در مورد غزه، آیزنکوت وعده داده است ظرف ۱۸ ماه به حاکمیت حماس پایان دهد. او هفته گذشته گفت این هدف میتواند از طریق اجرای طرح آتشبس دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، محقق شود؛ طرحی که خلع سلاح تدریجی حماس و انتقال قدرت را پیشبینی میکند. گزینه دیگر، به گفته او، اجرای «عملیات ابتکاری» برای نابودی شاخه نظامی این گروه است.آیزنکوت همچنین به یکی از عوامل مهم نارضایتی اسرائیلیها پس از سه سال جنگ پرداخته و وعده داده است معافیت طلاب مذهبی از خدمت سربازی را محدود کند.او وعده تصویب «قانون خدمت ملی همگانی» را داده است؛ قانونی که یهودیان فوقارتدوکس و شهروندان عرب را ملزم میکند یا به خدمت نظامی بروند یا در خدمات غیرنظامی مشارکت کنند.به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندیداو برای جلب حمایت رایدهندگان میانهرو و لیبرال نیز تعهد داده است از «استقلال دستگاه قضایی، حاکمیت قانون، حقوق اقلیتها و مطبوعات آزاد» محافظت کند.