گرم شدن هیمالیا: آزمون عدالت اقلیمی نپال

سیل‌های اخیر در نپال آسیب‌پذیری فزاینده جوامع هیمالیا و شکاف گسترده‌تر بین مقیاس تلفات آب‌وهوایی و حمایت بین‌المللی را آشکار کرد. فاجعه ویرانگر هیمالیا در 26 آگوست 2026، نپال را با هزینه های هنگفت بازسازی مواجه کرده است. سوال حیاتی برای جامعه جهانی این است که آیا به جای خیریه به تامین مالی آب و هوا به عنوان یک موضوع عدالت تلقی می شود؟

بر اساس گزارش وضعیت دولت نپال، ریزش یخچال در ارتفاعات در بخش شمالی کوه لانگتانگ/لیرونگ باعث سونامی هیمالیا شد که تا 19 سپتامبر 2026 بیش از 1451 نفر را کشت، 5786 نفر مفقود شدند و حدود 1.6 میلیون نفر را در پنج منطقه نپال تحت تاثیر قرار داد. دولت نپال 13784 نفر را نجات داده و نیروهای امنیتی را برای عملیات نجات بسیج کرده است. خسارات وارده به 41 پل موتوری، 3702 خانه شخصی، جاده و 12 پروژه برق آبی را ارزیابی کرد.

ارزیابی سریع آسیب و نیاز (RDNA) که اخیرا منتشر شده است، کل خسارت و زیان را بیش از 2.66 میلیارد دلار برآورد می کند. حدود 4.72 میلیارد دلار برای بازسازی و توانبخشی مورد نیاز است، در حالی که 5.7 میلیون دلار برای امداد رسانی فوری و توانبخشی کوتاه مدت در شش ماه آینده مورد نیاز است. سیل به 7570 خانه شخصی، 48 ساختمان عمومی، 18 مدرسه، هفت مرکز بهداشتی و 30 سایت میراث فرهنگی خسارت وارد کرد. حدود 685 میلیون دلار برای بازسازی بخش اجتماعی مورد نیاز است. اما هزینه آسیب فیزیکی تأثیر اجتماعی کامل را در بر نمی گیرد.

کودکان، زنان و سالمندان از تأثیرات روانی اجتماعی شدیدی متحمل شده اند، در حالی که جوامع به حاشیه رانده شده بیشتر به حاشیه رفته اند. این "هزینه ها" در گزارش ارزیابی تضعیف شده یا نادیده گرفته شده اند. دانشمندانی که با World Weather Attribution (WWA) کار می‌کنند، این فاجعه را به عنوان یک بهمن سنگی فاجعه‌بار توصیف کردند که به یک سیل زباله در هیمالیا در امتداد مرز نپال و چین تبدیل شد. آنها گفتند تغییرات آب و هوا و افزایش دما در منطقه هیمالیا به طور قابل توجهی در ایجاد این فاجعه نقش داشته است.

سیل در منطقه هیمالیا در سال های اخیر مکرر و ویرانگرتر شده است. دولت نپال به صندوق ضرر و زیان نامه نوشت و به دنبال جبران اثرات تغییرات آب و هوایی و از آلاینده ها برای جبران خسارت و عدالت است. صندوق ضرر و زیان گفت که نپال باید شواهد کافی در مورد علل سیل ارائه دهد. هیئت مدیره آن تا سقف 20 میلیون دلار غرامت را در نظر خواهد گرفت. در مقایسه با زیان های برآورد شده، حمایت پیشنهادی کوچک است. بانک جهانی همچنین به نپال وام های امتیازی ارائه کرده است.

اعضای جامعه مدنی و جوانان به جای وام خواستار کمک های بلاعوض به عنوان غرامت هستند. آنها خواهان عدالت اقلیمی بوده اند و بر دلایل ذوب یخچال های طبیعی در هیمالیا که به «قطب سوم» معروف است و منبع آب برای تعداد زیادی از مردم منطقه است، تمرکز کرده اند. کمپین‌ها استدلال می‌کنند که بحران آب و هوا یک موضوع اساسی حقوق بشر است که با حق زندگی و محیط زیست پایدار مرتبط است.

آنها همچنین خواستار آن هستند که با تامین مالی آب و هوا به عنوان عدالت رفتار شود تا خیریه و ایجاد یک چارچوب منطقه ای در سراسر منطقه هندوکش هیمالیا برای به اشتراک گذاری اطلاعات، ایجاد سیستم های هشدار اولیه و توسعه مکانیسم های سازمانی. ده جوان در 18 سپتامبر 2026 در کمپ اصلی کوه ماناسلو دست به اعتصاب غذا زدند.

آنها خواستار ارزیابی خطرات طغیان دریاچه های یخبندان در آینده، نظارت مشترک منظم بر دریاچه ها در امتداد مرز چین و نپال، و جبران آب و هوا و عدالت برای نپال هستند، که باید هزینه های اثرات مربوط به آب و هوا را که در آن نقشی نداشته است، متحمل شود. بالندرا شاه، نخست وزیر نپال در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک شرکت می کند و در آنجا موضوع بحران آب و هوایی را که نپال را تحت تاثیر قرار می دهد، مطرح خواهد کرد. این فرصتی برای نپال است تا زمینه و علل فاجعه اخیر را در سطح بین المللی ارائه دهد.

سیسر خانال وزیر امور خارجه پیش از این به UNGA رفته است و قرار است در رویدادهای جانبی در نیویورک شرکت کند. همچنین انتظار می رود که او برای غلبه بر این بحران از حمایت بین المللی درخواست کند. جامعه مدنی و مردم نگرانی خود را در مورد تأخیر در نجات افراد گرفتار در تونل برق آبی ابراز کرده و گفته اند که دولت به کارشناسان بین المللی اجازه کمک در مرحله اولیه نجات را نداده است. آنها همچنین نگرانی هایی را در مورد تاخیر در عملیات جستجو مطرح کرده اند.

نپال باید تقاضاهای خود را برای عدالت اقلیمی، از جمله از طریق صندوق ضرر و زیان، تقویت کند و در عین حال از پاسخگویی و شفافیت در استفاده از بودجه اطمینان حاصل کند. تردید اولیه دولت فدرال برای همکاری با دولت های محلی نیز تنش هایی را بین دولت های فدرال و استانی ایجاد کرد. آوارگان داخلی در 27 مرکز نگهداری در راسووا، نواکوت و دادینگ اسکان داده شده اند که 1743 نفر در آنها زندگی می کنند. دولت برای هر عضو خانواده 98 دلار (15000 روپیه نپالی) پیشنهاد کرده است تا به مدت چهار ماه در خارج از مراکز نگهداری بماند.

این فاجعه به نپال فرصتی می دهد تا نگرانی های خود را در مورد تغییرات آب و هوایی در سطح جهانی و منطقه ای مطرح کند. جوامعی که در حوضه‌های رودخانه‌ای و نزدیک دریاچه‌های یخچالی زندگی می‌کنند همچنان در معرض خطر بالایی هستند. نپال باید به دنبال به اشتراک گذاری اطلاعات به موقع از جامعه بین المللی برای کاهش این خطرات باشد، در حالی که شرکای بین المللی می توانند فناوری را برای هشدارهای سریعتر ارائه دهند. فن آوری و دانش هشدار اولیه موجود ممکن است برای پیش بینی بلایایی از این نوع کافی نباشد. بنابراین، سرمایه گذاری نه تنها برای بازیابی، بلکه برای تحقیق و تبادل دانش نیز مورد نیاز است.

فناوری دیجیتال و جوامع توانمند می تواند به کاهش آسیب پذیری ها کمک کند. نپال همچنین برای مقابله با چنین بلایایی به توسعه مردم محور نیاز دارد، از جمله تبادل دانش در مورد زیرساخت هایی که قادر به تحمل شرایط سخت هیمالیا هستند. نپال، چین و هند باید فعالیت های انسانی را که به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر اکولوژی و محیط زیست هیمالیا تأثیر می گذارد، به حداقل برسانند. ابتکارات تحت رهبری جامعه، احترام به دانش بومی و مشارکت در توسعه می تواند به حفظ اکولوژی منطقه و کاهش تخریب کمک کند.

کشورهای کوچکی مانند نپال برای بازسازی پس از بلایای بزرگ به حمایت جهانی نیاز دارند. دولت نپال همچنین باید در مداخلات آتی به جای تمرکز بر جامعه تجاری، بازسازی جامعه را در اولویت قرار دهد. در ابتدا تحت Creative Commons توسط 360info™ منتشر شد.