گزارش تکاندهنده عفو بینالملل از شکنجه و آزار پناهجویان در سئوتا؛ مادرید به ارتش دستور تحقیق داد
سازمان عفو بینالملل اعلام کرد اسنادی از ضربوجرح، تحقیر، اخراجهای فوری و بازرسیهای مبتنی بر پیشداوریهای نژادی را در منطقه «سئوتا» به ثبت رسانده است؛ موضوعی که دولت اسپانیا را بر آن داشت تا به نیروهای مسلح این کشور دستور دهد افراد مظنون و مسئول در این اقدامات را شناسایی کنند.
بنا به این گزارش، به گفته یک پناهجو که با ویلچر تردد میکند و از ناحیه مچ پا، دستها و بالاتنه دچار جراحات شدید است، نظامیان او را از ارتفاعی بیش از شش متر به پایین پرتاب کردهاند.وی در گفتوگو با نمایندگان عفو بینالملل در سئوتا ابراز گلایه کرد که کادر درمانی حتی از او رادیوگرافی به عمل نیاورده و صرفاً به بستن یک پانسمان اولیه بسنده کرده است.روایت این پناهجو تنها یکی از گزارشهای متعددی است که در چارچوب یک تحقیق میدانی ثبت شده است؛ تحقیقی که از ضربوشتم، تحقیر و اخراجهای بدون تشریفات قانونی از سئوتا پرده برمیدارد و به گفته این نهاد حقوق بشری، نشاندهنده سوءاستفادههایی است که میتواند در زمره شکنجه و سایر رفتارهای بیرحمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز طبقهبندی شود.ضربات باتوم و لگد، بستن افراد با بستهای پلاستیکی، وارد آوردن ضربه به سر و تهدید پناهجویان به ترک فوری سئوتا از جمله مواردی هستند که در شهادتهای گردآوریشده به چشم میخورد.عفو بینالملل میگوید این وقایع که شاهدان عاملان آن را نیروهای مسلح اسپانیا معرفی میکنند «الگویی سازمانیافته» را نشان میدهد، بهویژه در عملیاتهایی که توسط یگانهای موسوم به «نیروهای منظم» و «لژیون» ارتش اجرا شده است.این سازمان خواستار انجام تحقیقاتی مستقل و فراگیر درباره این پروندهها و همچنین مشخصشدن مسئولیتهای کیفری و انضباطی متهمان شده است.در پی انتشار گزارش عفو بینالملل، وزارت دفاع اسپانیا به شبکه یورونیوز اعلام کرد که تصمیم گرفته شده این پرونده به دفتر دادستانی کل و دادگاه کشیک در سئوتا ارجاع شود.وزارت دفاع اسپانیا اظهار داشت: «به منظور صیانت از عملکرد حرفهای و حفظ اعتبار نیروهای مسلح، به فرماندهی عملیات تأکید شده است تا ضمن رسیدگی همهجانبه به این موضوع، هرگونه مسئولیت فردیِ احتمالی را مشخص کند.»این بررسی میدانی بین روزهای ۱۰ تا ۱۵ سپتامبر در سئوتا به انجام رسیده است. عفو بینالملل با بیش از ۶۵ نفر مصاحبه کرده و ۲۲ شهادت مستقیم مبنی بر متهمبودن نیروهای ارتش در ضربوجرح، آزارواذیت، رفتارهای تحقیرآمیز، سرقت پول و ضبط یا شکستن تلفنهای همراه مهاجران را جمعآوری کرده است.این سازمان همچنین جراحات بدنی مهاجران را که کاملاً با روایتهای آنان همخوانی دارد، ثبت و مستند کرده است.در میان موارد مستندشده، پرونده یک جوان مراکشی دیده میشود که میگوید پس از آنکه هنگام خواب در نزدیکی کلیسای «سن آنتونیو دِ پادوآ» توسط یک سرباز از ارتفاع حدود ششمتری به پایین پرت شده، به مدت ۲۵ روز قادر به راه رفتن نبوده است.دو جوان دیگر نیز گزارش دادند در شرایطی که دستهایشان با بستهای پلاستیکی بسته شده بود، هدف ضربات مشت و باتوم قرار گرفتهاند؛ عفو بینالملل تایید کرده که رد و آثار این بستها را روی مچ دست این قربانیان مشاهده و ثبت کرده است.عفو بینالملل همچنین اخراجهای غیرقانونی احتمالی را محکوم کرده است. بنا بر شهادتها و ویدیوهایی که این سازمان مدعی دسترسی به آنهاست، برخی سربازانِ احتمالاً نقابدار در ساعات پایانی شب اقدام به ضربوشتم مهاجران کرده یا به آنها اسپری محرک (فلفل) پاشیدهاند و در ادامه، آنها را بدون طی مراحل قانونی، از بالای حصار مرزی «تاراخال» به خاک مراکش بازگرداندهاند.این سازمان علاوه بر این، پرونده یک شهروند یمنی را مستند کرده است که تمایل خود را برای تقاضای پناهندگی بینالمللی اعلام کرده بود، اما میگوید بدون طی هیچگونه روال قانونی اخراج شده است. بنا بر اظهارات این پناهجو، او را به همراه دهها تن دیگر به نقطه صفر مرزی منتقل کرده و به نیروهای پلیس مراکش تحویل دادهاند؛ عفو بینالملل میگوید اسنادی را مشاهده کرده است که ادعای این تبعه یمنی را تأیید میکند.«دستور داریم نگذاریم احساس راحتی کنند»بررسیهای عفو بینالملل همچنین از آزارواذیتهای نژادپرستانه، بیگانههراسانه و اسلامهراسانه پرده برمیدارد که دامنگیر ساکنان بومی سئوتا نیز شده است. بر اساس این گزارش، آن دسته از ساکنان محلی سئوتا که اصالت مراکشی دارند، هدف بازرسیهای هویتی مکرر یا محدودیت در تردد به برخی مناطق شهری، مراکز خرید و سوپرمارکتها قرار گرفتهاند.تیم تحقیق عفو بینالملل اعلام کرده که خود از نزدیک شاهد یکی از این حوادث بوده است. در جریان این بازدید، چند نظامی به جمعی از افراد که روی نیمکتی در نزدیکی مرکز شهر نشسته و گرم گفتوگو بودند نزدیک شدند و از آنها پرسیدند «آیا اهل اینجا هستند؟» سپس با لحنی تحکمآمیز به آنان دستور دادند آنجا را ترک کنند.زمانی که پژوهشگران عفو بینالملل جویای علت این برخورد شدند، یکی از سربازان در پاسخ گفت: «ما دستور داریم کاری کنیم آنها احساس راحتی نکنند.»هیئت اعزامی عفو بینالملل افزود که خود این پژوهشگران نیز در جریان مأموریت با مزاحمت مواجه شدهاند. در حالی که پژوهشگران عفو بینالملل روز ۱۱ سپتامبر به روند دور کردن و بازداشت افراد مظنون به مهاجرت از محوطه بیمارستان دانشگاهی سئوتا معترض شده بودند، مدارک شناساییشان توسط پلیس ملی بررسی شد و از سوی گروهی از سربازانِ در حال گشتزنی در نزدیکی درمانگاه، مورد توهین و فحاشی قرار گرفتند.پناهجویان ثبتنشده و بحران کودکان بیسرپرستعفو بینالملل نسبت به نقض احتمالی «حق پناهندگی» نیز هشدار داده است. این سازمان در سفر خود با افرادی از کشورهای جنگزده مانند سومالی و یمن گفتوگو کرده که پیش از ۳۰ ژوئیه وارد سئوتا شده بودند اما با گذشت زمان، مراحل اداری مربوط به ثبت درخواست پناهندگی آنان هنوز آغاز نشده بود.برخی از این افراد حتی مورد ارزیابی اولیه برای احراز شرایط آسیبپذیری قرار نگرفته و راهنماییهای لازم درباره نحوه درخواست پناهندگی به آنان ارائه نشده است.این گزارش وضعیت کودکان و نوجوانان حاضر در سئوتا را نیز بسیار نگرانکننده توصیف کرده است. بر اساس آمارهای رسمی گردآوریشده، ۲ هزار و ۳۸۳ کودک و نوجوان مهاجرِ بدون همراه شناسایی شدهاند که بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ نفر از آنها بدون هیچگونه سرپناه و حمایتی در خیابانها روزگار میگذرانند؛ کودکانی که سن برخی از آنها تنها ۱۲ یا ۱۳ سال است.عفو بینالملل اعلام کرد با کودکان بدون همراه که تقریباً بهصورت روزانه برای دریافت پناهگاه و حمایت به پاسگاههای پلیس مراجعه میکنند اما همواره با بیاعتنایی پس زده میشوند، گفتگو کرده است. این سازمان تأکید دارد چنین رفتاری نقض صریح پروتکلهای حمایتی الزامی در مواجهه با کودکان بدون سرپرست است.این بحران صدها زن را نیز تحت تأثیر قرار داده است. تخمین زده میشود حدود ۸۰۰ زن که برخی از آنان کودکان خردسالشان را همراه دارند در خیابانها سرگرداناند.عفو بینالملل در جریان این بررسی میدانی با خانوادههایی مواجه شد که در فضای باز میخوابیدند و سایرینی که در مکانهای نامناسب و موقت بدون هیچگونه امکانات استحمام یا سرویس بهداشتی رها شده بودند.درخواست عفو بینالملل برای بررسی فوری و تنبیه خاطیاندر پی این گزارش، سازمان عفو بینالملل با ارسال نامههایی به نخستوزیر اسپانیا و رئیس منطقه خودمختار سئوتا، یافتههای خود را با آنان در میان گذاشت و اتخاذ تدابیر اضطراری را خواستار شد.این نهاد حقوق بشری خواستار انجام تحقیقاتی «فوری، بیطرفانه، مستقل و دقیق» درباره سوءرفتارها بهویژه مواردی که میتوانند مصداق شکنجه یا مجازاتهای بیرحمانه و غیرانسانی باشد، شده است.همچنین از مقامات اسپانیا خواسته شده نظامیانی که احتمال دستداشتن آنها در تعرضات وجود دارد تا زمان روشنشدن ابعاد پرونده بهطور موقت از کار تعلیق شده و در صورت اثبات جرم، با مجازاتهای کیفری و انضباطی مواجه شوند.با این وجود، عفو بینالملل شرایط دشوار و پیچیده حاکم بر نیروهای مسلح و امنیتی مستقر در سئوتا را تصدیق کرده و یادآور شده که بیش از ۳۰ مهاجر نیز به اتهام حمله به مأموران ارتش بازداشت شدهاند.این نهاد حقوق بشری با این حال تأکید دارد که این شرایط سخت بههیچوجه توجیهکننده زیر پا گذاشتن قوانین ملی، بینالمللی و موازین بنیادین حقوق بشر توسط نیروهای دولتی نیست.یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید