یمن: نقشه ها 10 سال تغییر کنترل را نشان می دهند

نگاهی به نقشه‌هایی که نشان می‌دهد چه کسی مناطقی از یمن را در 12 سال گذشته کنترل می‌کند، نشان می‌دهد که ائتلاف‌ها و ائتلاف‌ها در حال تغییر هستند، در حالی که این کشور با فقر و سوء تغذیه مواجه است.

گروه مسلح حوثی که با نام انصارالله (عربی برای حامیان خدا) نیز شناخته می‌شود، در 21 سپتامبر 2014 پس از پیشروی به سمت جنوب از قلب خود در صعده در شمال یمن، صنعا، پایتخت را تصرف کرد.

پس از آن که کاهش یارانه سوخت در جولای 2014 خشم را برانگیخت، گروه متحد ایران از نارضایتی های ضد دولتی برای جلب حمایت استفاده کرد.

حوثی‌ها با بسیج اعتراضات خواستار لغو تصمیمات دولت و متعاقبا استعفای آن شدند. آنها با نیروهای وفادار به رئیس جمهور سابق علی عبدالله صالح متحد شدند که به آنها در تصرف مواضع نظامی و نهادهای دولتی کمک کرد.

رئیس جمهور وقت عبد ربه منصور هادی در فوریه 2015 به عدن گریخت. هنگامی که نیروهای همسو با حوثی ها و صالح به سمت شهر بندری جنوبی پیشروی کردند، هادی به ریاض، پایتخت عربستان سعودی پناه برد. در مارس 2015، عربستان سعودی مداخله نظامی را برای بازگرداندن دولت به رسمیت شناخته شده بین المللی خود آغاز کرد.

در طول دهه بعد، اتحادها شکست و خطوط مقدم تغییر کرد. در این توضیح تصویری، AJLabs از هفت نقشه برای ردیابی چگونگی تکه تکه شدن یمن و اینکه چگونه هیچ طرفی نتوانسته است کل کشور را کنترل کند، استفاده می کند.

در اواخر سال 2016، دو سال پس از تصرف صنعا توسط حوثی‌ها، یمن به مناطق تحت کنترل رقیب تقسیم شد.

ائتلاف حوثی-صالح صنعا و بخش اعظم مناطق شمالی و غربی را که محل زندگی اکثر جمعیت یمن است، تحت کنترل داشت.

نیروهای طرفدار دولت مناطقی را در جنوب و شرق تحت حمایت عربستان سعودی و امارات متحده عربی در اختیار داشتند.

القاعده در شبه جزیره عربستان (AQAP) نیز قدرت دولتی را در بخش‌هایی از جنوب به چالش کشید.

ائتلاف ضد دولتی در یمن پس از آن که صالح به نظر می رسد در حال تغییر طرف در درگیری است، مهم ترین شکست خود را پشت سر گذاشت که منجر به شروع کوتاه نبرد با حوثی ها شد که سپس در دسامبر 2017 رئیس جمهور قدیمی یمن را در صنعا کشتند.

این امر باعث شد که حوثی‌ها، یک گروه عمدتا شیعه زیدی، مسئولیت بخش زیادی از شمال غربی یمن، از جمله صنعا و شهر بندری حدیده را بر عهده بگیرند.

برخی از نیروهای طرفدار صالح طرف خود را تغییر دادند و نیروهای طرفدار دولت و ضد حوثی قلمروی جنوب و شرق را تحت کنترل داشتند در حالی که القاعده نفوذ خود را حفظ کرد.

نزدیک به سه سال پس از مداخله در این کشور و با وجود یک عملیات سنگین هوایی، ائتلاف به رهبری عربستان نتوانسته بود دولت هادی را در صنعا بازگرداند.

حوثی ها همچنان صنعا و بسیاری از ارتفاعات شمال غربی را در اختیار داشتند. نیروهای همسو با دولت قلمرو وسیعی را در جنوب و شرق در اختیار داشتند در حالی که القاعده از نفوذ خود برخوردار بود.

توافق دسامبر 2018 استکهلم تهاجم طرفدار دولت به حدیده تحت کنترل حوثی ها را متوقف کرد، که یک نقطه اصلی ورود غذا، سوخت و کمک بود.

هیچ یک از طرفین نتوانسته بودند به پیروزی قاطعی دست یابند. اختلافات میان مخالفان حوثی ها تلاش ها برای ایجاد اقتدار دولتی را بیشتر تضعیف کرد.

شورای انتقالی جنوبی (STC) مورد حمایت امارات متحده عربی که عدن را در سال 2019 تصرف کرد، مناطقی را جدا از نیروهای دولتی در دست داشت. STC با وجود اینکه رسما بخشی از ائتلاف ضد حوثی به رهبری عربستان سعودی بود، چندین بار با دولت جنگید.

هادی مجبور شد اختیارات خود را به شورای رهبری هشت نفره ریاست جمهوری (PLC) منتقل کند و به ریاست جمهوری خود بدون بازپس گیری پایتخت پایان دهد.

مذاکرات عربستان و حوثی ها امیدها را برای حل و فصل ایجاد کرد و به آتش بس در آوریل 2022 منجر شد، اما یمن مانند سال ها تقسیم شد.

در حالی که حوثی‌ها کنترل خود را بر شمال غرب یمن حفظ کردند، STC همچنان به تضعیف دولت شناخته شده بین‌المللی یمن ادامه داد، زیرا تلاش می‌کرد تا قدرت خود را در جنوب افزایش دهد، به این امید که سرانجام این امر پایه‌های یک کشور مستقل را ایجاد کند.

نیروهای دولتی مناطق وسیعی از شرق را تحت کنترل داشتند که جدایی‌طلبان نیز می‌خواستند آن را برای هر کشور آینده ادعا کنند.

نیروهای نخبگان حضرمی، یک گروه تحت حمایت امارات متحده عربی، ساحل حضرموت را کنترل کردند. نیروهای مقاومت ملی (NRF) به رهبری طارق صالح، برادرزاده صالح و با حمایت امارات متحده عربی، بخشی از سواحل دریای سرخ را در اختیار داشتند.

تا سال 2025، حوثی‌ها صنعا و بیشتر مناطق شمال غربی یمن را برای بیش از یک دهه به طور مداوم تحت کنترل خود داشتند.

نیروهای همسو با دولت در جنوب و شرق عملیات کردند.

حملات حوثی ها به کشتیرانی که به گفته این گروه در همبستگی با فلسطینیان در غزه انجام شد، حملات اسرائیل، بریتانیا و ایالات متحده را به دنبال داشت.

خط ساحلی یمن و تنگه باب المندب در رویارویی مرکزی قرار گرفتند که پیامدهای آن بسیار فراتر از این کشور بود.

نیروهای دولتی حضرموت و المهره را از STC که در دسامبر 2025 استان ها را تصرف کرده بودند، پس گرفتند.

حملات هوایی عربستان و پیشروی دولت، رهبری STC را شکست. هیئتی در ریاض انحلال STC را اعلام کرد، اما مقامات ائتلاف در یمن این اعلامیه را رد کردند و عیدروس الزبیدی رهبر آن از کشور گریخت.

نقشه بالا قدرت مورد مناقشه را در بخش‌هایی از جنوب یمن و سقطری نشان می‌دهد. نیروهای طارق صالح به طور جداگانه در امتداد ساحل غربی علامت گذاری شده اند در حالی که حوثی ها صنعا و شمال غرب را حفظ کردند.

PLC به دنبال اتحاد تشکیلات ضد حوثی بود. بازپس گیری قلمرو موقعیت آن را تقویت کرد، اما ایجاد یک فرماندهی واحد ناتمام ماند.

در اوایل ماه سپتامبر، نیروهای حوثی در تلاش برای قطع دسترسی جاده ای به سواحل دریای سرخ، به غرب تعز حمله کردند.

نیروهای دولتی در ابتدا ادعای پیشرفت در حیس و غرب تعز را داشتند، اما شهر بندری موکا در 10 سپتامبر با عقب نشینی و جابجایی NRF طارق صالح سقوط کرد.

در 11 سپتامبر، منابع دولتی از پیشروی حوثی ها به ذوباب و جزیره مایون خبر دادند که سیطره گزارش شده آنها بر سواحل دریای سرخ یمن را کامل کردند.

به گفته یونیسف، تا 25 سپتامبر، نزدیک به 130000 نفر از جمله 71000 کودک طی سه هفته آواره شدند.

رشاد العلیمی، رئیس PLC، خواستار بسیج عمومی شد و برای جنگجویان حوثی که فرار کرده بودند، عفو عمومی داد.

نیروهای دولتی عملیات هوایی و زمینی خود را در تعز در اواخر ماه جاری تشدید کردند در حالی که عربستان سعودی در بحبوحه حملات حوثی‌ها به دنبال حمایت از پاکستان و ترکیه بود.

پس از اعلام عملیات طلوع یمن در 4 اکتبر، دولت به رسمیت شناخته شده بین المللی یک حمله بزرگ را در 5 اکتبر با هدف اعلام شده بازپس گیری مناطقی از جمله صنعا آغاز کرد. تیپ های غول های جنوبی در کنار نیروهای دولتی و واحدهای سابق وابسته به STC می جنگیدند.

در همان روز، دولت گفت که نیروهایش مواضع خود را در اطراف ذوباب و باب المندب بازپس گرفته اند، اما میزان کامل دستاوردهای آنها در ساحل تایید نشد. این سازمان همچنین گفت که مواضع کوهستانی در حیفان، غرب تعز و اطراف الوضیه را تصرف کرده است.

درگیری به مارب نیز گسترش یافت، جایی که نیروهای دولتی در 13 اکتبر، ارتفاعات اطراف اردوگاه ماس و مواضع شمال حریب را تصاحب کردند.

اما در حالی که دولت مدعی این دستاوردها بود، قلمرو خود را در استان تعز نیز از دست داد، که منجر به محاصره شهر تعز، یکی از مهم ترین مناطق تحت کنترل دولت در کشور شد، که جاده اصلی آن را به جنوب وصل می کرد که توسط حوثی ها کنترل می شد.

به گفته سازمان بین‌المللی مهاجرت، تشدید تنش بحران انسانی یمن را عمیق‌تر کرد و تا 7 اکتبر، بیش از 200000 نفر آواره شدند، از جمله بیش از 3700 نفر که از طریق دریا به جیبوتی گریختند.

حملات هوایی دولت و ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی از جمله به صنعا افزایش یافت. در همین حال، حوثی‌ها بارها با موشک‌های بالستیک به عربستان سعودی حمله کردند، از جمله حمله 10 اکتبر به فرودگاه ریاض که منجر به کشته شدن 13 نفر شد.